Kısaca kimdir?
Emrullah Efendi (1858, Lüleburgaz – 14 Ağustos 1914, İstanbul), Osmanlı eğitimcisi, siyasetçi, felsefeci.
II. Meşrutiyet döneminde iki defa Maarif Nezareti (Milli Eğitim Bakanlığı) görevine getirilen Emrullah Efendi, yakın geçmiş Türk eğitim hayatının önemli şahsiyetlerinden birisidir. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nde etkin bir isimdi. Eğitim tarihinde “Tûbâ Ağacı Nazariyesi” adlı fikir sistemi ile tanındı. Bu fikir sistemi, Emrullah Efendi'nin ölümünden sonraki yıllarda siyaset ve kültür hayatının önemli tartışma konularından birisi olmuştur. Şaka amacıyla söylediği “Şu mektepler olmasaydı maarifi ne güzel idare ederdim” sözü unutulmamıştır.
Mekteb-i Sultani Olayı
—Mekteb-i Sultani Olayı
Emrullah Efendi’nin bakanlığı sırasında çıkan büyük tartışmalardan birisi dönemin Mekteb-i Sultani müdürü Tevfik Fikret ile olan tartışmasıdır. 1910 yılı başlarında Emrullah Efendi bir genelge yayınlayarak kasten derslere gelmeyen öğretmenlerin maaşlarından kesinti yapılmasını istemiş, Tevfik Fikret, bu genelgeyi Mekteb-i Sultani’de uygulamayıp istifa etmişti. Yerine Salih Zeki Bey atandı. Atama yazısında “bir şair yerine bir alim” ifadesinin kullanılması, büyük tepki yarattı. Kimi öğretmenler ve öğrenciler okuldan ayrıldılar. Konu, İttihat ve Terakki Fırkası’nda ve Meclis-i Mebûsan'da tartışıldı ve basının gündemine oturdu. Emrullah Bey, bakanlığa bağlı bir okul olan Mekteb-i Sultani'ye bakanlığın genelgelerini uygulamada ayrıcalık tanınamayacağı konusunda ısrarlı oldu ve Tevfik Fikret, kesin olarak okuldan ayrıldı.
Emrullah Efendi · diğer bölümler
Üretimleri
Yeni Muhitu'l-Maarif (Ansiklopedi), İstanbul 1317.
Gazetelerde de pek çok yazıları çıkmıştır. Bunlardan önemli olan bazıları şunlardır
"Usul-ü terbiye ve tedris", Mirat-ı Maarif gazetesi 3, (28 Kanunusani 1324), s. 37-38.
"Tedrisat-i ibtidaiyye", Mülkiye gazetesi 23 (1326), s. 42-64; 24 (1326), s. 32-50.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Emrullah Efendi hayat hikâyesinde anıyor İttihat ve Terakki
“İttihat ve Terakki Cemiyeti'nde etkin bir isimdi.”
-
Emrullah Efendi hayat hikâyesinde anıyor Tevfik Fikret
“Emrullah Efendi’nin bakanlığı sırasında çıkan büyük tartışmalardan birisi dönemin Mekteb-i Sultani müdürü Tevfik Fikret ile olan tartışmasıdır.”
-
Emrullah Efendi hayat hikâyesinde anıyor Türk Derneği
“Türkçülük Hareketi’nde örgütlenmenin başlangıcını oluşturan Türk Derneği'nin kurucuları ve idarecileri arasında bulundu.”
-
Emrullah Efendi hayat hikâyesinde anıyor Ziya Gökalp
“Cenneteki tûbâ ağacının da kökü yukarıda olduğu için “Tûbâ Ağacı Nazariyesi” olarak anılan bu görüş, İttihat ve Terakki Fırkası’nın ideoloğu olan Ziya Gökalp’i de etkilemiş ve part...”
-
Emrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor İsmail Hakkı Baltacıoğlu
“1910'da Mustafa Satı Bey'in tavsiyesi ve Maarif Nazırı Emrullah Efendi'nin onayı ile pedagoji ve el sanatları konusunda inceleme yapmak üzere Avrupa'ya gönderildi.”
-
Emrullah Efendi kendi hikâyesinde anılıyor Dertli Divani
“1978 yılının Şubat ayında Emrullah Efendi kendisine "Dertli" mahlasını verdi.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.