Kısaca kimdir?
Emîr-i Âlem ya da yaygın kullanımıyla Mîr-i âlem (Osmanlıca: میر علم), Osmanlı İmparatorluğu'nda padişaha ait saltanat sancakları (alem), tuğlar ve egemenlik alametlerinin korunmasından ve taşınmasından sorumlu olan, aynı zamanda saray mehter teşkilatının (Mehterhâne-i Âmire) en üst düzey askerî ve idarî amiri olan saray görevlisidir. Osmanlı saray teşkilatının dış hizmet (Birun) sınıfına mensup olan mîr-i âlemler; padişah sefere veya bir merasime at sırtında çıktığında atının yanında yürüme ve gerektiğinde doğrudan sözlü arzda bulunabilme imtiyazına sahip yüksek rütbeli rikâb (özengi) ağaları arasında yer almaktaydı.
Mîr-i âlem; padişaha mahsus saltanat sancakları ile tuğların muhafazasından, sefer sırasında padişah otağının (otağ-ı hümayun) kurulmasından ve ordunun yürüyüşünde saltanatın en muteber sancağı kabul edilen "Ak Sancak"ın (Ak Âlem) taşınmasından sorumluydu. Bunun yanı sıra eyaletlere atanan beylerbeyi, sancakbeyi ve vezirlere hükümdarlık otoritesini temsil eden sancak ve tuğların bizzat teslim edilmesi, yeni tayin edilen idarecilerin ikametgâhlarına mehter takımı gönderilerek kapılarında nevbet vurdurulması suretiyle görevin tebşir edilmesi (müjdelenmesi) ve elçi kabullerinde diplomatik nâmelerin takdimi gibi geniş teşrifat yetkilerine sahipti.
Tarihçe ve köken
—Tarihçe ve köken
Emîr-i âlemlik unvanı ve teşkilatı, İslam ve Türk-İslam devlet geleneğindeki ordu bayrakdarlığı ile tablhâne idareciliğine dayanmaktadır. Büyük Selçuklu İmparatorluğu ve Anadolu Selçuklu Devleti teşkilatında mevcut olan bu unvan, Memlûk Devleti'nde tablhâne lideri olan mihtâr-ı tablhâne ve re'îs-i nevbet makamlarının bağlı olduğu yüksek rütbeli bir emirlik mevkiiydi.
Osmanlı Devleti'nde mehter ve alem teşkilatının kuruluşu, geleneksel tarih anlatısında Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyâseddin Mesud'un 1284 veya 1289 yılında Osman Gazi'ye bağımsızlık ve hükümdarlık alameti olarak tuğ, alem (sancak), kös, tabl (davul) ve nakkare göndermesi hadisesine dayandırılır. Osmanlı resmî kayıtlarında emîr-i âlemlik makamına dair ilk kesin bilgiler I. Murad devrine uzanır. Nitekim I. Bayezid'in şehzadeliğindeki düğün merasiminde gelini almaya giden resmî heyetin içerisinde emîr-i âlemin de yer aldığı kroniklerde zikredilmektedir. Fetret Devri'nde taht mücadelesine girişen şehzadeler de bağımsızlık alameti olarak maiyetlerine birer mîr-i âlem tayin etmişlerdir. Kurumun klasik dönemdeki konumu, teşrifat hiyerarşisi ve kanunî gelirleri ise II. Mehmed tarafından çıkarılan Kanunnâme-i Âl-i Osman ile kesin nizama bağlanmıştır.
Emîr-i Âlem · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Emîr-i Âlem hayat hikâyesinde anıyor Acemi Ocağı
“Mehterhâneye Acemi Ocağı'ndan nefer seçilmesi, personelin bölükler arasındaki terfileri veya emeklilik işlemleri mehterbaşının inhası ve mîr-i âlemin divana sunduğu "arz tezkiresi"...”
-
Emîr-i Âlem hayat hikâyesinde anıyor Fatih Kanunnâmesi
“Fatih Kanunnâmesi'ne göre teşrifattaki kıdem sırası kanun metninde şu şekilde belirtilmiştir: "Ve ağalardan yeniçeri ağası sair ağaların en büyüğüdür.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.