Çepniler Beylikler dönemi

Yoğunlukla Doğu Karadeniz'e yerleşen Çepniler, bu bölgenin Türkleşmesinde rol oynamışlardır. Çepniler; 1071'de Anadolu'nun, 1277 yılından itibaren de Sinop'tan Trabzon'a kadar olan Karadeniz Bölgesi'nin iskân edilmesinde başta Güvenç Abdal olmak üzere görevler üstlenmiştirler. 1277 yılında Çepniler, Sinop'a saldıran Trabzon İmparatorluğu askerlerini bozguna uğratmıştır. Kuştoğan Bey liderliğinde ilk defa 1301 yılında Giresun'a saldırmışlardır. Bu fetihlerin ardından Çepni aşiretleri ve önde gelenlerinin birleşmesiyle Hacıemiroğulları Beyliği ortaya çıkmıştır. Beyliğin kurucusu olarak bazı kaynaklar Bayram Bey'i, bazı kaynaklar ise onun oğlu Hacı Emir İbrahim Bey'i göstermektedir.

Hacı Emir İbrahim Bey, aynı zamanda tahta çıktığı yıl olan 1357'de Trabzon Tekfuru III. Aleksius'a karşı sefer düzenlemiştir. Bu dönemde Çepniler Maçka'ya kadar ilerlemiş ve bölgeyi yağmalamışlardır. Hacı Emir İbrahim Bey, 1387 yılında hastalandıktan sonra yerini tahta geri dönmemek şartıyla oğlu Süleyman Bey'e bıraksa da bu sözü tutmamış ve iyileştikten sonra taht mücadelesine girmiştir. Bu dönemde kendisi de Çepni olan Taceddinoğulları beyi Emir Tacettin Bey, emirlikteki karışıklıktan yararlanarak iki kez saldırmışsa da bu saldırılar etkili olmamış, Süleyman Bey tahtı 1387'de tamamen ele geçirmiştir. Aynı yıl 12.000 kişilik ordusuyla yendiği Tâceddinoğulları Beyliği'ni topraklarına katmıştır. Süleyman Bey'in saltanatı dönemi beyliğin en parlak dönemidir. İlerleyen yıllarda beyliğin başkenti Eskipazar'a taşınmış ve şehre başkent anlamına gelen "Ordu" adı verilmiştir. 1397'de Süleyman Bey, daha önce Hacıemiroğulları tarafından birkaç kez alınmasına rağmen Rumlar tarafından geri alınan Giresun'u son kez olmak üzere fethetmiştir. 1398 yılında Yıldırım Bayezid'in Samsun'u Kadı Burhanettin'den almasının ardından Hacıemiroğulları Beyliği Osmanlı hakimiyetini kabul etmiştir. Ancak 1402'de Ankara Savaşı'ndan sonra Osmanlıların zayıflamasıyla birlikte Hacıemiroğulları tekrar bağımsız olmuştur.

1403 yılında Timur'a giden İspanyol Papalık elçisi Clavijo seyahatnamesinde Çepnilerin Torul bölgesinde yeni kaleler inşa edip yoğun nüfuslu şekilde Trabzon Rum İmparatorluğu'nun sınırına konuşlandıklarını ve Rumlaşmış Doğu Karadeniz yerlisi Kabazitesler ile savaş halinde olduklarını yazar. Clavjio, Arzamir/Erzamir lakaplı bir beyin Orta Karadeniz bölgesine hükmettiğini ve 10.000 atlı askerinin bulunduğunu da belirtmiştir. Fetret Devri'nden sonra ise bu bölge 1427 yılında Osmanlı Devleti'ne kesin olarak katılmış, 1455-1613 yılları arasında ise Hacıemiroğulları'na ait topraklar, Osmanlı idaresi tarafından bölünüp kazalar hâline getirilmiştir.