Kısaca kimdir?
Cemal Granda (1910, Salihli – 1978, Yalova), Türk garson ve anı yazarıdır. 1927-1938 yılları arasında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün sofrasında hizmet etmiş, bu süre zarfında devlet adamları, yazarlar ve bilim insanlarının katıldığı sayısız tartışmaya tanıklık etmiştir. Emekliliğinde kaleme aldığı anıları Atatürk’ün Uşağının Gizli Defteri, Atatürk’ün özel hayatına dair birinci elden, ayrıntılı gözlemler içermesi nedeniyle araştırmacılarca değerli bir kaynak kabul edilir.
Yaşamı
—Yaşamı
1910 yılında Salihli'de doğdu. Asıl adı Ali Cemalettin'dir. Babası, baş komiser Mustafa Kamil Efendi idi. Babasının işi dolayısıyla ailesi o küçük yaşta iken Bursa'ya taşındı. Babasını dokuz aylıkken kaybetti. Hocaalizade Mektebi'nde ve Bursa Sultanisi'nde öğrenim gördü.
1925'te ailesiyle İstanbul'a göç etti. Kandilli’ye yerleştiler. Cemal Granda, Türkiye Seyr-i Sefain İdaresi'nde kamarot olarak işe başladı. Bu görevi sayesinde çok sayıda Avrupa limanını gördü.
1926'da, genç Türkiye Cumhuriyeti’ni Avrupa’da tanıtmak amacıyla “seyyar sergi”ye dönüştürülen Karadeniz Vapurunda kamarot olarak görevlendirildi. 12 Haziran – 5 Eylül 1926 tarihleri arasındaki 86 günlük sefer, 14 ülkede 16 limana uğradı ve yaklaşık 60 000 ziyaretçi ağırladı. Bu görevi sırasında bir gün bir telsiz emriyle yoldan dönüp Gazi Mustafa Kemal'i Mudanya'dan alıp Bandırma'ya götürdüklerinde ilk kez O'nu uzaktan gördü.
Atatürk'ün hizmetine 3 Temmuz 1927'de girdi. 1938 yılına kadar 12 yıl boyunca Atatürk'ün sofrasında hizmet etti. Soyadı Kanunu çıktığında, gemilerde ikinci direk anlamına "Granda" terimini soyadı olarak aldı. Atatürk'e hizmet ettiği yıllarda Ruşen Eşref Ünaydın ve Kılıç Ali'nin teşviki ile anılarını not etti. Ancak Dolmabahçe Sarayı'na hizmetçi olarak alınan bir Alman kadınının, tuttuğu notlar yüzünden kovulduğunu görünce aynı akıbete uğramamak için anılarını gizli olarak not etmiştir.
Cemal Granda · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Cemal Granda hayat hikâyesinde anıyor Dolmabahçe Sarayı
“Ancak Dolmabahçe Sarayı'na hizmetçi olarak alınan bir Alman kadınının, tuttuğu notlar yüzünden kovulduğunu görünce aynı akıbete uğramamak için anılarını gizli olarak not etmiştir.”
-
Cemal Granda hayat hikâyesinde anıyor Esat Sagay
“• Atatürk ile Reşit Galip arasındaki şiddetli münakaşa: Reşit Galip:(Ayağa kalkıp zamanın Milli Eğitim Bakanı Esat Sagay'ı kastederek) Yaşlı insanlara vekillik yaptırılmamalı.”
-
Cemal Granda hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk
“1927-1938 yılları arasında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün sofrasında hizmet etmiş, bu süre zarfında devlet adamları, yazarlar ve bilim insanlarının katıldığı sayısız tartış...”
-
Cemal Granda hayat hikâyesinde anıyor Reşit Galip
“• Atatürk ile Reşit Galip arasındaki şiddetli münakaşa: Reşit Galip:(Ayağa kalkıp zamanın Milli Eğitim Bakanı Esat Sagay'ı kastederek) Yaşlı insanlara vekillik yaptırılmamalı.”
-
Cemal Granda hayat hikâyesinde anıyor Ruşen Eşref Ünaydın
“Atatürk'e hizmet ettiği yıllarda Ruşen Eşref Ünaydın ve Kılıç Ali'nin teşviki ile anılarını not etti.”
-
Cemal Granda hayat hikâyesinde anıyor Soyadı Kanunu
“Soyadı Kanunu çıktığında, gemilerde ikinci direk anlamına "Granda" terimini soyadı olarak aldı.”
-
Cemal Granda kendi hikâyesinde anılıyor Nutuk (Mustafa Kemal Atatürk)
“Atatürk'ün uşağı Cemal Granda, Atatürk'ün hiç gözünü kırpmadan kırk sekiz saat boyunca Nutuk'u dikte ettirdiğini belirtir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.