Cemal Granda Sofrada gözlemledikleri

Granda’ya göre Atatürk genellikle mütevazı yer, çoğu akşam sadece yoğurt-ayran, bir dilim ekmek ve kimi zaman da kuru fasulye-pilavla yetinirdi. Sarı leblebi en sevdiği meze iken sarımsak, soğan, pastırma ve sucuk gibi keskin kokulu yiyecekler sofraya çıkarılmazdı. Misafirler ayrıldıktan sonra mutfağa inip ikinci tabak fasulye-pilav aldığı da olurdu.

Granda, sofrayı bir “akademi” olarak betimler: bakanlar, yazarlar ve bilim insanları sabaha dek dil, tarih ve politika tartışır; Atatürk bu rahat ortamda fikirlerini sınar ve kişilikleri ölçer.

Atatürk'ün ölümünün ardından bir süre İstanbul'da çeşitli işlere girip çıktıktan sonra Zonguldak’ta Etibank Ereğli Kömür İşletmeleri’nde “kontrol memuru” olarak çalıştı, yaklaşık kırk lojman ve idari binayı denetleyip kapıcı ile odacıların üniforma ve temizlik kurallarına uymasını sağlıyordu. Denizcilik Bankası’nın termal oteli "mübayaa memurluğu"ndan emekli oldu.

1947’de Zonguldak’ta 210 sayfalık elyazması hâlinde başlayan anılar, gazeteci Turhan Gürkan’ın redaksiyonuyla 1959’da Şehir gazetesinde “Atatürk’ün Sofrası” başlığıyla tefrika edildi. Metin daha sonra 432 sayfaya çıkarıldı ve 1971’de Atatürk’ün Uşağının Gizli Defteri, 1973’te ise Atatürk’ün Uşağı İdim adıyla kitaplaştı.

Emeklilik günlerini Yalova'da geçirdi. 1978 yılında Yalova'da öldü.