Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Çelik Uygur (Uğur) Gülersoy (d. 23 Eylül 1930, Hakkâri - ö. 6 Temmuz 2003, İstanbul); avukat, turizmci ve yazar.
İstanbul'un tarihî yapıların onarılıp halka açılmasına öncülük eden, turizme kazandırdığı kültür varlıklarının hikâyelerini tarihi, estetiği, anıları ve fotoğraflarıyla kitaplaştırıp yayımlayan bir kültür insanıdır. Soğukçeşme Sokağı'nda oluşturduğu İstanbul Kitaplığı'nda İstanbul ile ilgili on binin üzerinde eseri bir araya getirmiştir.
Türkiye'de henüz turizmin henüz tanınmadığı bir dönemde turizmi geliştirmeye çalışan Gülersoy'un adı, 55 yıl çeşitli kademelerde görev yaptığı, 1965-2002 arasında genel müdürlüğünü üstlendiği Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'yla özdeşleşmiştir.
1971-2003 dönemi yayınlar ve kültür filmleri
—1971-2003 dönemi yayınlar ve kültür filmleri
Çelik Gülersoy 1970'li yıllarda, İstanbul semtlerinin yüzyıllar boyunca değişikliklerini saptayan gravür ve resim materyalini, semtlerin tarihçeleriyle beraber bir seri olarak yayınlamaya başladı. İkinci bir dizi olarak, Türkiye'den bahseden bazı ünlü batı eserlerini ilk defa olmak Türkçeye kazandırdı ve bu eserlerin başlarına, yazarlarının kimliğine dair etütler yazdı. Bu diziler ile Lamartine, Gautier ve Nerval gibi yazarlar Türkiye'ye tanıtıldı. Üçüncü dizisinde Kapalı Çarşı Dolmabahçe ve Çırağan sarayları, Sultanahmet Camii, Göksu ve Hidiv Kasrı'na dair incelemeler yayımladı. 1974 ve 1975 yıllarında üç dilde ve resimli ilk "Kariye" incelemesi yayınlandı.
1975'ten itibaren Türkiye'nin tanıtımında görsel ve işitsel medyayı da kullanmaya başladı. Böylece Türkiye Turing ve Otomobil Kurumunun sponsorluğunda TV ve sinema için renkli dokümanter film dizileri yapıldı. Hazırlanan kültür filmleri dizisi Suha Arın yönetimindeki yapımlarla devam etti ve ödüller aldı.
Romanya ve Yugoslavya'daki başlıca kamp yerlerini içeren "Otomobil ile Avrupa Gezi Rehberi"; "Boğaziçi, Sorunlar ve Çözümler", "Turizm Tarihimizden Bir Yaprak: Türkiye'nin İlk Oteli Hôtel d 'Angleterre" adlı kitaplar 1970'lerin ikinci yarısında yayımlanan eserleridir.
Gülersoy, "Kapalıçarşı'nın Romanı" adlı incelemesi ile 1979'da Simavi Vakfı Sosyal Bilimler ödülünü aldı.
"İstanbul'daki kayık çeşitlerini, kayıkçıları, kayık sefaları ve şiirde kayığın anlatıldığı "Kayıklar" adlı incelemesi, Rumelikavağı ile Kâğıthane arasını anlatan "İstanbul'un Anıtsal Ağaçları" incelemesi, "Taksim : Bir Meydanın Hikâyesi" incelemesi ve restorasyonunu üstlenerek turizme kazandırdığı sokağı konu alan "Soğukçeşme Sokağı" adlı kitaplar, 1980'lerdeki yayınlardandır.
İstanbul'un tarihî değerlerinin onarılıp halka açılmasındaki katkıları nedeniyle 1986'da kendisine Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi tarafından onursal doktor ünvanı verildi.
Yayın hayatına 1990'larda "Göksu'ya Ağıt", "Tepebaşı, Bir Meydan Savaşı", "Kız Kulesinin Kitabı", "Beşiktaş: Daha Dün", "Esentepe'ye Veda" gibi kitaplarla İstanbul'u anlatmaya devam etti. Annesinin 1996'da ölümü üzerine "Ayrılış" ve "Hüzün Yağmuru" adlı şiir kitaplarını yayımladı.
1998'de üçüncü fahri doktora ünvanını Anadolu Üniversitesi'nden aldı. 2000 'de "Hükûmet Kapısı Bab-ı Ali: Kuruluşundan Cumhuriyet'e Kadar" kitabı yayınlandı. Aynı yıl, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2000 yılı "Kültür ve Sanat Büyük Ödülü"ne değer görüldü ve adı "Baron's Who is Who " ansiklopedisi tarafından "en seçkin ilk 500 Avrupalı" arasında ilan edildi.
Yakın arkadaşlık etme fırsatı bulduğu Abdülhak Şinasi Hisar hakkında "Abdülhak Şinasi Hisar", Mustafa Kemal Atatürk hakkında Atatürk-Atatürk" adlı kitabı yayımladı. Yayımlanan son eserleri, "Bir Masal", "Beyoğlu'nda Gezerken" "Pierre Loti ve Dersaadet" adlı kitaplar oldu.
Çelik Gülersoy · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1930
Doğum ve Erken Yıllar
1930 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1933
Onun doğumundan sonra iki buçuk yıl Elazığ ve Malatya'da yaşayan ailesi, 1933 yılında İstanbul'a taşınıp Kariye Camii yakınına yerleşti.
Önemli eserler tek kaynak -
1934
Bir yıl sonra, 1934 yılında,Yıldız'a taşındılar.
Önemli eserler tek kaynak -
1935
1935 yılında babasını kaybeden Gülersoy, ilk ve orta eğitimini İstanbul'da tamamladı.
Eğitim tek kaynak -
1947
Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'nun (TTOK) kurucusu Reşit Safvet Atabinen'in daveti ile 1947'de henüz lise öğrencisi iken bu kurumda çalışmaya başladı.
Eğitim tek kaynak -
1951
Çelik Gülersoy'un yayımlanan ilk yazısı, 1951 yılında Belleten'de yayımlanmış "Bir İstanbul Kitabı" başlıklı kitap tanıtım yazısı le başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1955
1955 yılında yazdığı ve Türkçesi "Türkiye'de Trafik Düzeninin Hukuki Temelleri" olan Almanca eser, yayımlanan ilk kitabıdır.
İlk üretimler tek kaynak -
1959
1959-1960 yıllarında askerlik görevini ve ardından avukatlık stajını yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1961
Çalışma hayatına 1961'de TTOK'ta hukuk müşaviri olarak devam etti.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
Bu kitabı Seyahat Acentalığı (1963), Türkiye'nin Turizm Propagandası (1964), Türk Toplumu ve Turizm (1970) adlı mesleki kitaplar takip etti.
Önemli eserler tek kaynak -
1965
Türkiye'de henüz turizmin henüz tanınmadığı bir dönemde turizmi geliştirmeye çalışan Gülersoy'un adı, 55 yıl çeşitli kademelerde görev yaptığı, 1965-2002 arasında genel müdürlüğünü üstlendiği Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'yla özdeşleşmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1966
1966'da "Trafik'te Kılavuz İşaretler" ve "Turizm Gerçeğimizin En Önemli İncelemesi Üzerine Düşünceler" kitaplarını da yayımlayan Gülersoy, 1967 yılında, İstanbul yollarına, Hollanda levhaları örnek alınarak, Türkiye'nin ilk trafik ve yön levhaları konulmasına ön ayak oldu.
İlk üretimler tek kaynak -
1970
1970'lerde Kariye Müzesi'ne yardımlar ve çevre düzenlemesi; Ayrılık Çeşmesi'ndeki tarihî mezarlığın onarımı, çevredeki tarihî taşların toplanması, dikilip onarılması; Kandilli tarihî mezarlığının onarılması ve ağaçlandırılması için yaptığı çalışmalarla İstanbul'a hizmet verdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1974
1974 ve 1975 yıllarında üç dilde ve resimli ilk "Kariye" incelemesi yayınlandı.
İlk üretimler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Çelik Gülersoy hayat hikâyesinde anıyor Abdülhak Şinasi Hisar
“TTOK bünyesinde Abdülhak Şinasi Hisar, Şehremini Cemil Paşa, Said Naum Duhani, Ali Fuad Cebesoy, Henri Prost gibi tanınmış edebiyatçı, diplomat ve şehircilerin bulunduğu kültür ort...”
-
Çelik Gülersoy hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk
“Yakın arkadaşlık etme fırsatı bulduğu Abdülhak Şinasi Hisar hakkında "Abdülhak Şinasi Hisar", Mustafa Kemal Atatürk hakkında Atatürk-Atatürk" adlı kitabı yayımladı.”
-
Çelik Gülersoy hayat hikâyesinde anıyor Necdet Kalay
“Aynı dönemde Bolu'da, Koru Oteli satın alınarak Necdet Kalay'ın resimleri, kuş ve kelebek koleksiyonlarıyla süslenmiş; Safranbolu'nun en büyük konağı satın alınıp otele dönüştürülm...”
-
Çelik Gülersoy hayat hikâyesinde anıyor Suha Arın
“Atatürk'ün Samsun'a gitmeden önce 1919 yılında bir süre kaldığı Şişli'deki tarihî evin onarılmasının yanı sıra metnini kendisinin yazdığı, Suha Arın'ın yönettiği "Dolmabahçe ve Ata...”
-
Çelik Gülersoy kendi hikâyesinde anılıyor Leyla Asım Turgut
“Ailesinden kalan fotoğraflar, belgeleri ve sanat koleksiyonu ile toprak altı koleksiyonunu ve özel eşyalarını, İstanbul Resim Heykel Müzesi, İstabul Deniz Müzesi, Arkeoloji Müzesi,...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Çelik Gülersoytr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıÇuhadar, Nuriye Özlem (1 Eylül 2010). "İstanbul'a Adanmış Bir Hayat: Çelik Gülersoy". Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi (16): 711-724. ISSN 1303-9369. 8 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Temmuz 2023.dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Cumhuriyet Kuşağının Not Karnesi:Çelik Gülersoy" (PDF). Taha Toros Arşivi. 8 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.core.ac.uk · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Çelik Gülersoy Biyografisi". Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı web sitesi. 9 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.arşiv · istanbulkitapligi.org.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKaya, Aysel (4-5 Nisan 2014). "Akademik Kişiliği ve Yayınları ile Çelik Gülersoy'un Turing'e Katkılarının İncelenmesi". III. Disiplinlerarası Turizm Araştırm aları Kongresi: 04-05 Nisan 2014, Kuşadası, Aydın. 8 Temmuz 20...academia.edu · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıÇelik Yalun, Nurcan (20 Ocak 2011). "Çelik Gülersoy efsanesi ve vefasız İstanbullular!". blog.milliyet.com.tr. 30 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.arşiv · blog.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Çelik Gülersoy'un işleri ve kitapları". birgun.net. 28 Temmuz 2007. 8 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.birgun.net · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBaşgelen, Nezih (7 Temmuz 2013). "İstanbul'u 'dönüştüren' adam: Çelik Gülersoy". Milliyet. 8 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.arşiv · www.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıPerker, Z. Sevgen (1 Mart 2010). "Avrupa Kültür Mirasının Korunmasında Europa Nostra Ödüllerinin Rolü ve Türkiye". Engineering Sciences. 5 (2): 230-272. doi:10.12739/nwsaes.v5i2.5000067089. ISSN 1308-7231. 8 Temmuz 2023...dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Şişli Atatürk Evi". Atatürk Ansiklopedisi. 19 Mart 2021. 23 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.arşiv · ataturkansiklopedisi.gov.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Çelik Gülersoy". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüü. 11 Eylül 2019. 30 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Çelik Gülersoy” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.