biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Spor
  3. Leyla Asım Turgut
Mimar, yüzücü · 1911–1988

Leyla Asım Turgut

Leyla Asım Turgut (23 Kasım 1911, İstanbul-1988, İstanbul), Türk mimar, yüzücü.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
191119501988
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Leyla Asım Turgut (23 Kasım 1911, İstanbul-1988, İstanbul), Türk mimar, yüzücü.

Türkiye'de erken cumhuriyet döneminin ilk kadın mimarlarından biri ve ilk kadın milli yüzücülerdendir. 1970'li yılların İstanbul'un kültür ortamında yazıları, konferansları ve sanat festivali organizasyonlarıyla etkin olmuştur.

Leyla Hanım, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü akademik kadrosunda yer alan ilk kadın mimar idi. İstanbul Okmeydanı IETT Memur Evleri Gökdelen Projesi, en önemli mimari çalışmalarındandır. Yüzmede Türkiye'de 100 ve 400 metrelerde kırdığı rekor, 22 yıl boyunca kırılamamıştır.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1911

    Doğum ve Erken Yıllar

    1911 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1914

    1914-1916 yılları arasında babasının görev yaptığı Tahran'da yaşadı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1916

    1916'da ailecek Viyana'ya yerleştiler.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1932

    1932 yılında İstanbul'a dönüp ailesi ile Moda'ya yerleştiler.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1934

    Sovyetler Birliği'nde ikili müsabakalara katılmak üzere 1934 yılında ilk kez kurulan Yüzme Milli Takımında İstanbul Yüzme İhtisas Kulübü'nden Cavidan Erbelger ile birlikte dahil edilmiş ve ilk kadın milli yüzücülerden biri olmuştur.

    İlk üretimler tek kaynak
  6. 1936

    1936 yılı Berlin Olimpiyatları'na yelkenci olarak katılan ağabeyi ile birlikte Almanya'ya giden ekibin içinde yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1939

    1939'da bu okuldan mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  8. 1944

    1944 yılında düzenlenen Çanakkale Zafer ve Meçhul Asker Anıtı Yarışması'na Asım Mutlu ile birlikte katıldı; mansiyon aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1946

    1946'da Ankara Teknik Üniversitesi Fizik ve Kimya Fakülteleri Yarışması'nda mansiyon, Suat Erdeniz ile birlikte katıldığı Ankara'da yapılacak sinema-otel yarışmasında ikincilik ödülü aldı.

    Eğitim tek kaynak
  10. 1957

    1957 yılında Berkok İlkünsal ile birlikte tasarladığı proje, 1962'de tamamlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1970

    1970'li yılların İstanbul'un kültür ortamında yazıları, konferansları ve sanat festivali organizasyonlarıyla etkin olmuştur.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1972

    1972 yılında İstanbul Sanat Festivali'nin düzenleme komitesinde Genel Müdür ve Sanat İşleri Yardımcısı olarak görev aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1988

    1988 yılında İstanbul'da doğduğu semt olan Ayaspaşa'da öldü.

    Miras tek kaynak
  14. 2014

    Köy Enstitüleri için açılan bir yarışmayı kazanmasının ardından Samsun'un Ladik ilçesindeki Akpınar Köy Enstitüsü, onun tasarısıyla uygulandı (Akpınar Köy Enstitüsü olarak açılan okul, bir süre Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi olarak da hizmet görmüş 2014'te Akpınar Fen Lisesi olmuştur.).

    Eğitim tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Yaşamı

1911 yılında İstanbul'da Ayaspaşa Hariciye Nezareti Konağında (daha sonra Park Otel binası oldu) doğdu. Babası, Osmanlı Devleti Hariciye Nazırlarından Mustafa Asım Bey, annesi Avusturyalı Letta Asım Hanım'dır. 1970 yılında verdiği bir röportaja göre ailesinin köklerinin Turgut Reis'e kadar dayanır ve aile bu nedenden dolayı Soyadı Kanunu'ndan sonra Turgut soyadını almıştır. Anne tarafında dedesi, frengi hastalığında dönemin otoritesi kabul edilen Çek asıllı tıp doktoru Franz Mraček, anneannesi ise Sophie Mraček'dir

Babasının Hariciye Nazırı olduğu günlerde doğan Leyla Hanımi ailenin ikinci çocuğudur. 1914-1916 yılları arasında babasının görev yaptığı Tahran'da yaşadı. 1916'da ailecek Viyana'ya yerleştiler. 1916-1931 yılları arasında Viyana'da yaşadı ve liseyi bitiripViyana Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nde eğitimine başladı. 1932 yılında İstanbul'a dönüp ailesi ile Moda'ya yerleştiler.

Leyla Hanım, eğitimine Güzel Sanatlar Akademisi Süsleme Sanatları Bölümü'ne ve ardından Mimarlık Bölümü'nde devam etti. 1939'da bu okuldan mezun oldu.

Mezuniyetinin ardından aynı kurumda akademik kariyerine devam etti ve Robert Vorhölzer'in asistanı olarak çalıştı. Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü akademik kadrosunda yer alan ilk kadın mimar idi. Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde çalıştı ve ayrıca İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde öğretim üyeliği yaptı.

İlk Kadın Mimarlarımızdan. Leyla A. Turgut mimariyi seçimini anlatırken

Akademi'deki görevinden ayrıldıktan sonra mesleğini serbest mimar olarak icra etti. Meslek yaşamı boyunca birçok mimari proje gerçekleştirdi. Köy Enstitüleri için açılan bir yarışmayı kazanmasının ardından Samsun'un Ladik ilçesindeki Akpınar Köy Enstitüsü, onun tasarısıyla uygulandı (Akpınar Köy Enstitüsü olarak açılan okul, bir süre Akpınar Anadolu Öğretmen Lisesi olarak da hizmet görmüş 2014'te Akpınar Fen Lisesi olmuştur.).

1944 yılında düzenlenen Çanakkale Zafer ve Meçhul Asker Anıtı Yarışması'na Asım Mutlu ile birlikte katıldı; mansiyon aldı. Harbiye 2 numaralı parkta yapılacak olan Açıkhava Tiyatrosu yarışmasına tek başına katılıp ikincilik kazandı. 1946'da Ankara Teknik Üniversitesi Fizik ve Kimya Fakülteleri Yarışması'nda mansiyon, Suat Erdeniz ile birlikte katıldığı Ankara'da yapılacak sinema-otel yarışmasında ikincilik ödülü aldı.

En önemli çalışması, dönemi için çok katlı sayılan İstanbul Okmeydanı IETT Memur Evleri Gökdelen Projesi olmuştur. 1957 yılında Berkok İlkünsal ile birlikte tasarladığı proje, 1962'de tamamlandı. Bu projeden sonra mimarlık sahasında çalışmaları görülmedi.

1988 yılında İstanbul'da doğduğu semt olan Ayaspaşa'da öldü.

Ailesinden kalan fotoğraflar, belgeleri ve sanat koleksiyonu ile toprak altı koleksiyonunu ve özel eşyalarını, İstanbul Resim Heykel Müzesi, İstabul Deniz Müzesi, Arkeoloji Müzesi, Türk İslam Eserleri Müzesi ve Çelik Gülersoy Vakfı'nın İstanbul Kitaplığı'na bağışlamıştır.

02Spor hayatı

Yüzmeye babasının devlet görevi nedeniyle bulunduğu Avrupa'da tahsil görürken başlamıştır. Şube Kaptanı Rüştü Dağlaroğlu'nun oluşturduğu Fenerbahçe yüzme takımına girmiştir. Girdiği tüm yarışlarda birinci gelerek ve Türkiye rekorlarını ele geçirerek tarihe geçmiştir. Sovyetler Birliği'nde ikili müsabakalara katılmak üzere 1934 yılında ilk kez kurulan Yüzme Milli Takımında İstanbul Yüzme İhtisas Kulübü'nden Cavidan Erbelger ile birlikte dahil edilmiş ve ilk kadın milli yüzücülerden biri olmuştur. Türkiye'de 100 ve 400 metrelerde rakipsiz olmuş ve rekorları 22 yıl kırılamamıştır.

1936 yılı Berlin Olimpiyatları'na yelkenci olarak katılan ağabeyi ile birlikte Almanya'ya giden ekibin içinde yer aldı.

Aktif sporculuğu bıraktıktan sonra Modaspor Kulübü'nde su sporları branşlarının kurulmasına önayak olmuştur.

03Sanat ve arkeoloji yaşamı

Çocukluğundan itibaren sanatla içiçe bir yaşam sürdü. 1972 yılında İstanbul Sanat Festivali'nin düzenleme komitesinde Genel Müdür ve Sanat İşleri Yardımcısı olarak görev aldı.

Leyla Hanım, hobi olarak arkeoloji ile uğraştı; ağabeyi ile birlikte toprak altı malzemeleri koleksiyonu yaptı. Anadolu arkeolojisi hakkında bir kitap yazmıştır. Yakın dostu Çelik Gülersoy vasıtası ile Türkiye Turing Otomobil Kurumu bünyesinde konferanslar verdi.

04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Leyla Asım Turgut Çelik Gülersoy
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Leyla Asım Turgut hayat hikâyesinde anıyor Çelik Gülersoy

    “Ailesinden kalan fotoğraflar, belgeleri ve sanat koleksiyonu ile toprak altı koleksiyonunu ve özel eşyalarını, İstanbul Resim Heykel Müzesi, İstabul Deniz Müzesi, Arkeoloji Müzesi,...”

05

Kaynaklar

7kaynak kaydı
6farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
14zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Leyla Asım Turgut
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Parmaksız, Esma İgüs; Koç, Pınar Bolel (2009). "Arşiv, Kadın, Kimlik: MSGSÜ Resim Heykel Müzesi Arşivinden Leyla Turgut Terekesi". Kadın belleğini oluşturma'da kaynak sorunu : Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi...
    academia.edu · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ekincioglu, Meral (15 Eylül 2015). "Leyla Turgut". archnet.org (İngilizce). 24 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2021.
    next.archnet.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İgüs, Esma (24 Ekim 2023). "Mimar Olmak Ya da Kadın Olmak Tezahürleriyle, Cumhuriyetin İlk Kadın Mimarlarından Leyla Asım Turgut". Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi. 8 (Dr. Recep Yaşa’ya Armağan): 2730...
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Köy Enstitülerinin Mimarisine Değen Kadın Elleri – Haldun Cezayirlioğlu Koleksiyon". halduncezayirlioglu.com. 14 Nisan 2014. 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · www.halduncezayirlioglu.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Toplumda Kadın İlk Kadın Mimarlarımızdan. Leyla A. Turgut". Pirelli Aylık Mecmua, 72. APA Ofset. 1970. ss. 20-21.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hiçyılmaz, Ergun (20 Haziran 2004). "İlk milli yüzücümüz". Sabah. 24 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2021.
    arsiv.sabah.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Leyla Asım Turgut” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    7 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Spor alanındaki tüm profiller →