biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Bilim & Akademi
  3. Agop Dilâçar
Dilbilimci / Akademisyen · 1895–1979

Agop Dilâçar

Agop Dilâçar, Türk dili üzerine yaptığı derinlemesine araştırmalar ve Türk Dil Kurumu'ndaki öncü çalışmalarıyla tanınan, çok dilli bir dilbilimcidir. Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak, Türkçenin sadeleşmesi ve bilimselleşmesi s...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189519401979
İlk üretimler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Agop Dilâçar, 22 Mayıs 1895'te İstanbul'da doğdu. Eğitimini İngilizce eğitim veren Amerikan okullarında tamamladıktan sonra 1915 yılında Robert Koleji'nden 'New York Bilim Ödülü' ile mezun oldu. I. Dünya Savaşı sırasında Kafkasya, Sina ve Filistin cephelerinde yedek subay olarak görev yaptı. Bu süreçte Şam'da Mustafa Kemal Paşa ile tanışması, ilerideki akademik kariyerinin ve Türk dili üzerindeki çalışmalarının temelini oluşturdu.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1895

    Doğumu

    İstanbul'da dünyaya geldi.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  2. 1915

    Robert Koleji Mezuniyeti

    New York Bilim Ödülü alarak mezun oldu ve I. Dünya Savaşı'nda yedek subay olarak görev aldı.

    Eğitim kaynak eşleşmedi
  3. 1918

    Mustafa Kemal ile Tanışma

    Şam'da Yıldırım Orduları Grubu'nda görevliyken Mustafa Kemal Paşa ile tanıştı.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  4. 1922

    Evlilik ve Sofya Dönemi

    Méliné Martayan ile evlendi ve Sofya'da Eski Türkçe üzerine çalışmalarına başladı.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  5. 1932

    I. Türk Dil Kurultayı

    Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen kurultayda bildiri sundu.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  6. 1934

    Dilâçar Soyadı

    Mustafa Kemal Atatürk tarafından kendisine 'Dilâçar' soyadı verildi.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  7. 1979

    Vefatı

    12 Eylül 1979'da İstanbul'da hayatını kaybetti.

    Miras kaynak eşleşmedi
03

Hayat hikâyesi

03.1Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

Savaştan sonra Beyrut'ta okul müdürlüğü ve gazete editörlüğü yapan Dilâçar, 1919'da İstanbul'a dönerek Robert Koleji'nde İngilizce öğretmenliğine başladı. Eşi Méliné Martayan ile Sofya'ya giderek burada Eski Türkçe ve Eski Uygur Türkçesi üzerine çalışmalarını derinleştirdi. 1932'de I. Türk Dil Kurultayı'na katılarak Türk dili üzerine bildirisini sundu. Atatürk'ün takdirini kazanan Dilâçar, Türk Dil Kurumu'nun en önemli uzmanlarından biri olarak uzun yıllar görev yaptı.

03.2Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

Dilâçar'ın hayatı boyunca en çok tartışılan konu, Atatürk soyadının verilmesi sürecindeki rolü olmuştur. Ölümünden sonra Aytunç Altındal gibi araştırmacılar tarafından bu soyadının önericisi olduğu iddia edilse de, Dilâçar sağlığında bu konuda mütevazı bir duruş sergilemiştir. 1979 yılında Büyükdere'de rahatsızlanarak Cerrahpaşa Hastanesi'ne kaldırılmış ve 12 Eylül 1979'da 84 yaşında vefat etmiştir.

03.3Sanat Anlayışı, Mirası ve Etkisi

Agop Dilâçar, Türkçenin bilimsel bir temele oturtulması ve özleşmesi sürecinde 'Güneş Dil Teorisi' gibi döneminin popüler teorilerinden, dilin tarihsel gelişimine kadar geniş bir yelpazede eserler vermiştir. Türk dilinin lehçeleri, Orhun Yazıtları ve Kutadgu Bilig üzerine yaptığı incelemeler, bugün hala dilbilim öğrencileri ve araştırmacıları için temel başvuru kaynakları arasındadır.

04

Üretimleri

04.1Kitapları 13 kitap · kapaklı raf
13 kitap 1936 → 1982 · 46 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Agop Dilâçar Aytunç Altındal Eski Uygur Türkçesi Mustafa Kemal Atatürk
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Agop Dilâçar hayat hikâyesinde anıyor Aytunç Altındal

    “Ölümünden sonra Aytunç Altındal gibi araştırmacılar tarafından bu soyadının önericisi olduğu iddia edilse de, Dilâçar sağlığında bu konuda mütevazı bir duruş sergilemiştir.”

  • Agop Dilâçar hayat hikâyesinde anıyor Eski Uygur Türkçesi

    “Eşi Méliné Martayan ile Sofya'ya giderek burada Eski Türkçe ve Eski Uygur Türkçesi üzerine çalışmalarını derinleştirdi.”

  • Agop Dilâçar hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk

    “Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak, Türkçenin sadeleşmesi ve bilimselleşmesi sürecinde kritik roller üstlenmiştir.”

06

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
7zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 7 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Bilim & Akademi alanındaki tüm profiller →