Sofistik Deliller - İbn Sina Felsefe Serisi - 7

Sofistik Deliller, es-Safsata, Aristoteles`in Mantık (Organon) külliyatının altıncı kitabı olan Sophistici Elenchi`ye denk düşmektedir ki anlamı sofistik delillerin çürütülmesidir. İbn Sina ise konu olarak buna karşılık gelen elinizdeki kitabı Safsata olarak adlandırmıştır.Aslen filozofluk taslayan Sofist`lerin ileri sürmüş oldukları delillerden ve onların delillendirme tarzlarından adını alan `Sofistik Deliller` kitabında İbn Sina, bu delillerin kuruluşunu, lafızda ve anlamda bulunan yanılgı ve yanıltmaları anlatmakta, yer yer Aristoteles`in `Sofistika` kitabına atıflar yaparak yorumlarda bulunmakta ve eksik ve yanlış anlaşılan konulara açıklık getirerek çok önemli katkılarda bulunmaktadır. Sofistik deliller bağlamında Aristoteles ile hocası Platon`un konumlarını değerlendiren İbn Sina şu değerlendirmede bulunmaktadır:`Aristoteles`in hocası olan Platon, yazdığı ve `Sofistika (Sofist) Kitabı` adını verdiği çalışmada gerekenin dışına taşmış ve yetersiz kalmıştır.

Gerekenin dışına taşması, Mantığı, Doğa ilmi ve Metafizikle karıştırmasıdır. Bunun nedeni, büyük zat Aristoteles`in ortaya çıkışından önce o­nlarda var olan ayrıştırma zafiyetidir. Yetersizliğe gelince Platon, mugalataya ait yalnızca isim ortaklığı kısmını anlamıştır.