Paradigmanın İflası

Türkiye’de resmî ideolojiye getirilmiş en keskin ve kapsamlı eleştirilerden biri... Öncü bir çalışma... Ve 30 yılın ardından, yaptığı onca basım, açtığı onca tartışma ve gördüğü onca *hukuki muamele* ile artık bir klasik…Fikret Başkaya’nın 1991 yılında ilk baskısını yaptıktan sonra siyaset bilimi ve yakın tarih alanında klasik bir yapıt haline gelen bu çalışması, *resmî ideoloji* cephesinde öyle bir endişe yarattı ki, Başkaya’nın yargılanması, 20 ay hapis ve para cezasına çarptırılması bir yana, gözaltı aramalarında, ev baskınlarında –demokrasinin geldiği *ileri* aşamanın da bir işareti olarak– *sakıncalı bir belge*, hatta *suç unsuru* olarak gösterilebildi!

Bir anlamda *resmî ideoloji*yle hesaplaşma, bir kitabın sayfalarıyla sınırlı kalmadı, sokağa taştı!Paradigmanın İflası, aydınların resmî ideoloji karşısındaki konumunu ve *devlet aydını*nın çelişkilerini; milli mücadelenin niteliğini, anti-emperyalist bir karakter taşıyıp taşımadığını ve kitle katılımının boyutlarını; milli mücadelenin ulusallığı sorununu ve Kürt meselesini; Sovyet Rusya ve Komintern’le milli mücadelenin ilişkilerini; tarihte bireyin rolü bağlamında Mustafa Kemal’i ve Kemalist rejimin Bonapartizmle bağlantısını; Cumhuriyet dönemi iktisat politikalarını, sermaye birikimi ile Bonapartist rejim arasındaki bağı; sınıfsız, imtiyazsız bir kitle iddiasının ardındaki gerçeği ve yeni sömürgecilik kavramını kapsamlı bir şekilde tartışan bölümlerden oluşuyor.Son bölümde de tüm bu tartışmaların odağında yer alan *paradigma*nın iflas edip etmediğini ele alıyor.