Mütevatir Hadisler

Mütevatir haber meslesi bilgi felsefesi(epistomoloji) ile alakalı bir kavaramdır. Klasik islam bilgi teorisine göre bilginin kaynağı üçtür. Bunlar havas-ı selime (sağlam duyular), akıl ve haber-i sadık (doğru haber)’dir.

Haber-i sadık içerisinde yer alan haberlerden birisi de mütevatir haberdir. Sözlükte ‘’birbiri ardınca gelmek’’ anlamına gelen ‘’vetr’’ kelimesinden türeyen mütevatir kelimesi doğruluğu bizzat kendisinden mündemiç olan haber anlamında kullanılan bir kavramdır. Diğer haberlerin doğruluğunun bilinmesi haber dışında bir delile muhtaç iken, mütevatir haber’in doğruluğu bizzat kendindendir.

İslam alimleri genel olarak mütevatiri ‘’yalan söylemek üzere ittifak etmesi aklen (yahut adeten) imkansız olan bir topluluk tarafından nakledilen haber’’olarak tarif ederler. Haber herkes tarafından aynı lafızla nakledilmişse buna lafzi mütevatir denilir. Ancak aynı anlam farklı lafızlarla nakledilmişse buna manevi mütevatir denilir.

Aslında ‘’Tevatür’’ dini bilginin nakli ile sınırlı olmayan genel bir bilgi kaynağıdır. Ancak dini bilginin doğruluğunun nakledilen haberin doğruluğu ile yakılan ilgili olması hasebiyle dini haberler bu kapsam içerisinde ele alınmıştır.