İslam’ın İlk Müceddidi

Amerikalı İslam araştırmacısı Kenneth Garden’ın uluslararası akademik çevrelerde ses getiren çalışması İslam’ın İlk Müceddidi, büyük alim İmam Gazali’nin entelektüel serüvenini ve şaheseri İhyau Ulumiddin’i kaleme alış sürecini sarsıcı bir bakışla yeniden değerlendiren önemli bir monografidir. Yazar, Gazali’nin otobiyografik eseri el-Munkız mine’d-Dalal’de çizdiği geleneksel dönüşüm anlatısını dönemin sosyopolitik koşulları ve düşünürün Farsça mektupları ışığında eleştirel bir süzgeçten geçirir. Kitapta Gazali’nin Nizamiye Medresesi’ndeki parlak kariyerini terk edişinin ardındaki sebepler, Selçuklu sarayı ve Batınilik tehdidi karşısında geliştirdiği din anlayışı ve kendisini hicri beşinci asrın müceddidi olarak konumlandırma stratejisi tartışılır.

Garden, İhya projesinin salt ferdi bir zühd arayışı değil, İslam toplumunu baştan ayağa diriltmeyi hedefleyen kapsamlı bir siyasal ve teolojik ihya hamlesi olduğunu savunur. İslam düşünce tarihi, Gazali araştırmaları ve Orta Çağ İslam felsefesiyle ilgilenen akademisyenler, ilahiyatçılar ve felsefe meraklıları için bu yapıt, yerleşik algıları tazeleyen kışkırtıcı bir incelemedir.