Epistemolojik Yanılgının Kaynağı: Önyargı

Epistemolojik yanılgının insan zihninde kökleşmiş varlığı önyargılardır. Tanrı, ruh, evren, akıl, töz, bilgi, doğru, gerçek gibi kavramların mahiyetlerine ilişkin önyargılar bu türdendir. Önyargının medeniyetler arası en tipik örneği de ötekileştirme sorunudur.

Felsefi bir sorun olarak pek çok düşünür insan zihnini, aklını, gerçekliği/hakikati etkileyen önyargıların neler olduğunu, niçin oluştuğunu ve nasıl ortadan kaldırılabileceğini merak edip sorgulamıştır. Bu çalışma, İslam ve Batı medeniyetlerinin farklı dönemlerinde yaşamış olan ve önyargı hakkındaki düşünceleri ile dikkat çeken İbn Haldun, Francis Bacon, Ali Şeriati ve Gadamer’in epistemolojik ve ontolojik yaklaşımları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Onların önyargı kavramına bakışları epistemolojik ve metodolojik açısından tartışılmıştır.

Her biri önyargının oluşmasının sebeplerini ve ortadan kaldırılma yöntemini farklı şekillerde açıklamışlardır. Bu durum felsefi bir zeminde rasyonel ve eleştirel bir akılla ele alınmıştır. Önyargı kaçınılmaz olmasına rağmen, kader gibi kesin bağlayıcılığı olan bir durum değildir.

Çünkü önyargılardan üstün olan hakikatin kendisidir.