Zakir Kadiri Ugan

Zakir Kadiri Ugan, aslen Tatardır. Samara ilinin Berende beldesinin Osta Kandal köyünde 1878'de doğdu. Eğitimine köyünde başlayıp, Simbir şehrindeki Veli Hazret ve Şakir Ahund medreselerinde devam etti. 16 yaşında Buhara'ya gidip 5 yıl İslam Felsefesi ve Hikmet eğitimi yaptı. Ardından İstanbul'a gelip ‘Yakub Mustafa' adıyla Dârul-Fünûn İlahiyat Fakültesine başladı. Yönetim karşıtı düşünceleri olduğu için takip edildi ve Hicaz'a kaçtı. Şeyh İshak el-Hindî'den tefsir ve hadis, Edîbü'l-Hicaz Mehmet Ali Efendi'den Arap edebiyatı dersleri aldı. Daha sonra Mısır'a gitti ve El-Ezher Üniversitesine başladı. Burada ‘el-Livâ' gazetesi ve ‘el-Âlemü'lİslâmî' dergisine yazılar yazdı.

Rus devriminden önce müslüman liderlerden Rıdâeddin Fahreddin tarafından çağrıldı ve önce Oranburg'da açılan Hüseyniye Medresesinde, ardından Ufa'daki Medrese-i Âliye'de öğretmenlik yaptı. Yeni kurulan Güney İdil-Ural Cumhuriyeti'nin millî idare üyesi oldu. Bolşevik devrimi olunca kaçıp Uzakdoğu'ya gitti.

1922'de yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetine sığındı ve Türk vatandaşı oldu. Millî Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver tarafından Türk Tarih Heyeti'ne atandı. Heyet dağılınca tercümanlık ve Süleymaniye Kütüphanesinde tasnif memurluğu yaptı. 1937-39 arasında Finlandiya'daki Türklerin din hizmetlerinde çalışmak için Finlandiya'ya gitti. II. Dünya Savaşından önce Türkiye'ye döndü ve 1954 yılında Ankara Yenimahalledeki evinde vefat etti.

2011 yılında Araştırmacı yazar Atilla Oral tarafından Atatürk'e ait yayınlanmamış bir mektup ortaya çıkartıldı. Buna göre Zakir Kadiri Ugan, okullarda okutulacak tarih kitaplarında "İslam Tarihi" ve "Türklerin İslam'daki Yeri" bölümlerini yazmakla görevlendirilmişti. Atatürk, bu bölümlerde Arap milliyetçiliği yapıldığını ileri sürerek bu bölümlerin düzeltilmesini istedi. Ancak Ugan'ın düzeltmelerinden memnun olmadı ve ateş püskürerek bu mektubu yazdı.

Zakir, Kazan Tatarı Saniye İffet Ugan (Tatarca: Сания Гыйффәт) ile evliydi. Saniye hanım tiyatro yazarı, şair ve dil öğretmeniydi.

1. № 001 İbn-i Haldun, Kitab ul-İber (3 cilt, Selçuklulara kadar olan kısım)
2. № 002 İbn-ül Esir, El Kamil (2 cilt, Selahattin dahil Eyyübilere kadar olan kısım)
3. № 003 Taberi, Tarihu'l-Ümem ve'l-Mulûk ya da bilinen adıyla Taberi Tarihi (13 ciltten ilk 4 cildi)
4. № 004 Mesudi, Mürücüz Zehep(Selçuklulara kadar olan kısım)
5. № 005 Ebu Şame-Şihabettin Makbesi, El Ravzeteyn(Eyyubiler ve Atabekler kısmı)
6. № 006 Ahmet Emin, Medeniyeti İslamiye (4 cilt)
7. № 007 Makridi, Kitab-üs Sülük (Eyyubiler ve Memluklar kısmı)

1. KİTAP · ÇEVİRİ İbn-i Haldun, Kitab ul-İber (3 cilt, Selçuklulara kadar olan kısım) Zakir Kadiri Ugan İbn-i Haldun, Kitab ul-İber (3 cilt, Selçuklulara kadar olan kısım) Çeviri
2. KİTAP · ÇEVİRİ İbn-ül Esir, El Kamil (2 cilt, Selahattin dahil Eyyübilere kadar olan kısım) Zakir Kadiri Ugan İbn-ül Esir, El Kamil (2 cilt, Selahattin dahil Eyyübilere kadar olan kısım) Çeviri
3. KİTAP · ÇEVİRİ Mesudi, Mürücüz Zehep(Selçuklulara kadar olan kısım) Zakir Kadiri Ugan Mesudi, Mürücüz Zehep(Selçuklulara kadar olan kısım) Çeviri
4. KİTAP · ÇEVİRİ Ebu Şame-Şihabettin Makbesi, El Ravzeteyn(Eyyubiler ve Atabekler kısmı) Zakir Kadiri Ugan Ebu Şame-Şihabettin Makbesi, El Ravzeteyn(Eyyubiler ve Atabekler kısmı) Çeviri
5. KİTAP · ÇEVİRİ Ahmet Emin, Medeniyeti İslamiye (4 cilt) Zakir Kadiri Ugan Ahmet Emin, Medeniyeti İslamiye (4 cilt) Çeviri
6. KİTAP · ÇEVİRİ Makridi, Kitab-üs Sülük (Eyyubiler ve Memluklar kısmı) Zakir Kadiri Ugan Makridi, Kitab-üs Sülük (Eyyubiler ve Memluklar kısmı) Çeviri

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.