biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Yusuf Atılgan
Yazar · öğretmen · 1921–1989

Yusuf Atılgan

Bilinen diğer adları: Nevzat Çorum · Ziya Atılgan

Yusuf Ziya Atılgan (27 Haziran 1921, Manisa - 9 Ekim 1989, İstanbul), Türk yazar ve öğretmen. Türk edebiyatının ve Türk romanının modernist bir düzleme geçtiği 1950-1980 yılları arasında yazdı. Bu dönemin ilk modernist Türk yazarlarından birisiydi.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
192119601989
Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Yusuf Ziya Atılgan (27 Haziran 1921, Manisa - 9 Ekim 1989, İstanbul), Türk yazar ve öğretmen. Türk edebiyatının ve Türk romanının modernist bir düzleme geçtiği 1950-1980 yılları arasında yazdı. Bu dönemin ilk modernist Türk yazarlarından birisiydi.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1921

    Doğum ve Erken Yıllar

    1921 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1922

    Yunanların Manisa'yı işgaliyle (Eylül 1922) ailesi oturdukları dağlık bölgeden Hacırahmanlı'ya göç etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1946

    Bir yıl Akşehir'de bulunan Maltepe Askerî Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptıktan sonra Hacırahmanlı köyüne geri döndü (1946).

    Öğretmenlik tek kaynak
  4. 1949

    1949 yılında evlendi ve 3 yıl sonra köydeki işlerinden feragat ederek edebiyata yoğunlaştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1950

    Türk edebiyatının ve Türk romanının modernist bir düzleme geçtiği 1950-1980 yılları arasında yazdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1954

    1954'te "Ziya Atılgan" ve "Nevzat Çorum" mahlaslarıyla yazdığı 2 hikâyesiyle Tercüman'ın hikâye yarışmasına katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1958

    Kendisiyle özdeşleşen Aylak Adam'la da (1958) Yunus Nadi Roman Ödülü'nde ikincilik aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1973

    1973 yılında ikinci romanı Anayurt Oteli''ni yayımladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1974

    Geçim sıkıntısı yaşadığı dönemlerde Durul Gence'nin ablası tiyatro oyuncusu Serpil Gence ile ikinci evliliğini yaptı (1974).

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1987

    1987 yılında Anayurt Oteli'nin Ömer Kavur tarafından sinemaya aktarılması tanınırlığının artmasını sağladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1989

    9 Ekim 1989'da, Canistan'a çalıştığı dönemde, peşi sıra gelen hastalıklar sonrasında kalp krizinden vefat etti.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı

Atılgan, 1921'de Manisa'da doğdu. Yunanların Manisa'yı işgaliyle (Eylül 1922) ailesi oturdukları dağlık bölgeden Hacırahmanlı'ya göç etti. Atılgan, Necâti Bey İlköğretim Okulu ve Balıkesir Lisesi'nden mezun olduktan sonra İstanbul'a giderek İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne kaydoldu. Burada Ahmet Hamdi Tanpınar, Reşit Rahmeti Arat, Ali Nihad Tarlan, Ragıp Hulusi Özdem ve Halide Edib Adıvar gibi isimlerin öğrencisi oldu.

Atılgan, üniversite yıllarında sol öğrenci hareketlerine katılmaktan dolayı bir süre tutuklu kaldı. Daha sonra bitirme tezini tamamlayarak mezun oldu. Bir yıl Akşehir'de bulunan Maltepe Askerî Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptıktan sonra Hacırahmanlı köyüne geri döndü (1946).

Babasının ölümüyle çiftlik işleri kendisine kaldı. 1949 yılında evlendi ve 3 yıl sonra köydeki işlerinden feragat ederek edebiyata yoğunlaştı. 1954'te "Ziya Atılgan" ve "Nevzat Çorum" mahlaslarıyla yazdığı 2 hikâyesiyle Tercüman'ın hikâye yarışmasına katıldı. Bu yarışmada, Evdeki adlı hikâyesiyle birinci, Kümesin Ötesi ile yedinci oldu. Kendisiyle özdeşleşen Aylak Adam'la da (1958) Yunus Nadi Roman Ödülü'nde ikincilik aldı. Bu süreçte geniş kitlelerce tanınmaya başladı.

Sonraları hikâye alanındaki yetkinliğini Varlık ve a Dergisi'nde gösterdi. 1973 yılında ikinci romanı Anayurt Oteli''ni yayımladı. Geçim sıkıntısı yaşadığı dönemlerde Durul Gence'nin ablası tiyatro oyuncusu Serpil Gence ile ikinci evliliğini yaptı (1974). Çeşitli yayınevlerinde redaktörlük yaptığı dönemlerde birtakım çeviriler de yapıyordu. 1987 yılında Anayurt Oteli'nin Ömer Kavur tarafından sinemaya aktarılması tanınırlığının artmasını sağladı.

9 Ekim 1989'da, Canistan'a çalıştığı dönemde, peşi sıra gelen hastalıklar sonrasında kalp krizinden vefat etti. Moda Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrasında Bülbüldere Mezarlığı'na defnedildi.

02Romancılığı

Atılgan arkasında bıraktığı kısa külliyatla kendinden sonraki kuşakları etkilemeyi başardı. Reşat Nuri Güntekin'in “miskini” (bkz. Miskinler Tekkesi) onun ilk romanında C. karakteri ile Aylak Adam'a döner. Bu romanında insan ve şehir yaşamı psikolojik bir yaklaşımla verilir ve yabancılaşma, yalnızlık ve aile kavramı irdelenir. Bunu bir başkaldırı olarak görenler vardır ve başka bir kült roman olan Tutunamayanlar ile aynı düzleme oturtmak mümkündür.

Anayurt Oteli'ndeki Zebercet karakteri ise yaşadığı anı anlamlandırmaya çalışan insan tipolojisinin bir örneğidir. Bu anlamlandırma “neden ve niçin yaşıyorum sorusu” ile, yalnızlık, aşk ve cinsellik ekseninde gerçekleşir.

Canistan'da yazar bu kez, doğduğu döneme ve coğrafyaya geri döner. Kendi hayatından izler taşıyan ve ölümüyle yarım kalan bu romanda döneminin havasını olaylar, mekânlar ve yerel ağızlar ile yansıtmaya çalışır.

Yazarın eserlerinin telif haklarının Yapı Kredi Yayınları'ndan Can Yayınları'na geçmesi sonrasında, Atılgan'ın el yazısı notlarını, şiirlerini, çevirilerini ve dergilerde kalmış kısa öykülerinden örnekleri içeren Siz Rahat Yaşayasınız Diye adlı eseri yayımlanmıştır. Kitapta, yazarın yok ettiği Eşek Sırtındaki Saksağan adlı roman denemesinin giriş kısmı da bulunmaktadır.

03Ödülleri
  • 1955 Tercüman Gazetesi Öykü Yarışması'nda takma adla katıldığı Evdeki öyküsü ile birincilik ve Kümesin Ötesinde öyküsü ile dokuzunculuk
  • Aylak Adam romanı ile 1957-1958 Yunus Nadi Roman Ödülleri'nde ikincilik
  • Bodur Minareden Öte ile Sait Faik Öykü Ödülü
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Yusuf Atılgan Ahmet Hamdi Tanpınar Ali Nihad Tarlan Halide Edib Adıvar Reşat Nuri Güntekin Firuze Engin Berna Moran Aslı Akarsakarya
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Yusuf Atılgan hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Hamdi Tanpınar

    “Burada Ahmet Hamdi Tanpınar, Reşit Rahmeti Arat, Ali Nihad Tarlan, Ragıp Hulusi Özdem ve Halide Edib Adıvar gibi isimlerin öğrencisi oldu.”

  • Yusuf Atılgan hayat hikâyesinde anıyor Ali Nihad Tarlan

    “Burada Ahmet Hamdi Tanpınar, Reşit Rahmeti Arat, Ali Nihad Tarlan, Ragıp Hulusi Özdem ve Halide Edib Adıvar gibi isimlerin öğrencisi oldu.”

  • Yusuf Atılgan hayat hikâyesinde anıyor Halide Edib Adıvar

    “Burada Ahmet Hamdi Tanpınar, Reşit Rahmeti Arat, Ali Nihad Tarlan, Ragıp Hulusi Özdem ve Halide Edib Adıvar gibi isimlerin öğrencisi oldu.”

  • Yusuf Atılgan hayat hikâyesinde anıyor Reşat Nuri Güntekin

    “Reşat Nuri Güntekin'in “miskini” (bkz.”

  • Yusuf Atılgan kendi hikâyesinde anılıyor Firuze Engin

    “2018-2019 sezonunda Talimhane Tiyatrosu yapımı olan Yusuf Atılgan'ın Anayurt Oteli adlı romanından uyarlanan Zebercet adlı oyunu yazdı.”

  • Yusuf Atılgan kendi hikâyesinde anılıyor Berna Moran

    “dönemi olarak ayırdığı ve ana sorunsal olarak Batılılaşmayı içeren eserlerden belli başlılarını incelediği çalışması (ISBN 975-470-054-0) (Yazarlar Birliği Deneme-Tenkit dalında 19...”

  • Yusuf Atılgan kendi hikâyesinde anılıyor Aslı Akarsakarya

    “Yazınsal tarzını oluştururken Jean Paul Sartre, Edgar Allan Poe, Julio Cortázar, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay ve Sait Faik Abasıyanık gibi yerli ve yabancı usta yazarlardan etkilendi.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
11zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Yusuf Atılgan
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Atılgan, Yusuf (2005). Bütün Öyküleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. s. 1. ISBN 975-363-790-X.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Bilgin Güngör, “Yusuf Atılgan’ın Hayatı ve Eserleri (1921-1989)”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2014), 1.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Güngör, 7.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Konur Ertop, “Ayrıntı Ustası Bir Gözlemci Yusuf Atılgan”, Gösteri (Kasım 1989), Sayı: 108: 46
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Güngör, 8.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    İnce, Özdemir. "Entelektüel Şoför İhsan'ın romanı". Hürriyet. 12 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2017.
    hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kan Baynes’ten çevirdiği Toplumda Sanat adlı eser günümüzde YKY tarafından basılmaktadır.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Güngör, 9.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    ""Yusuf Atılgan'a ait vefat ve başsağlığı ilanları"" (PDF). Taha Toros Arşivi: İstanbul Şehir Üniversitesi e-Arşiv. 24 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Nisan 2020.
    earsiv.sehir.edu.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Uğurlu, Seyit Battal. "Yusuf Atılgan'da Baba İmgesi: Psikanalitik Bir Yaklaşım" (PDF). s. 1720. 3 Eylül 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2020.
    arşiv · turkoloji.cu.edu.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Yusuf Atılgan” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 11 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Oyhan Hasan Bıldırki

Şair · d. 1947

aynı alan · edebiyat

Kul Ali

Şair, mutasavvıf · 1183–1234

aynı alan · edebiyat

Mustafa Balel

Yazar, çevirmen · d. 1945

Edebiyat alanındaki tüm profiller →