Kısaca kimdir?
Yörükler, göçebe olan, çoğunlukla Anadolu dağlarında ve kısmen Balkan Yarımadası'nda yaşayan Oğuz kökenli bir Türk alt grubudur. Balkanlar'daki Yörükler, Kuzey Makedonya'nın doğu kesimlerinden Bulgaristan, Yunanistan ve Güney Trakya'ya kadar geniş bir alana yayılmıştır. İsimleri, "yürümek" anlamına gelen Eski Türkçe "yörü" fiilinden türemiştir, Yörük veya Yürük olarak da adlandırılırlar. Rumeli ağızlarındaki ilk hecede o > u ve ö > ü daralmaları tipiktir ve Anadolu'da Yörük olarak geçerken Rumeli'de Yürük biçimi kullanılır. Bu daralmalar Türkiye Türkçesine Kıpçak etkisinden kaynaklanmaktadır. Yörükler, diğer sancaklar gibi bir toprak birimi değil, Osmanlı İmparatorluğu'nun ayrı bir örgüt birimi olan Yörük Sancağına bağlıydı.
Kimilerine göre Kızılırmak Nehri'nin doğusunda ikamet eden aşiretlere Türkmen, batısındakilere Yörük denir. Her iki terim de Osmanlı kaynaklarında Maraş ve çevresinde yaşayan Dulkadirli Türkmenleri için birlikte kullanılmıştır.
Günümüzde Yörükler
—Günümüzde Yörükler
Türkiye'de, Osmanlı döneminde 19. yüzyıldan sonra asayiş ve devlet otoritesinin temini için mecburi iskan ettirilerek göçebe yaşam tarzından vazgeçirtilen gruplar da kendilerini "Yörük Türkmenler" olarak tanımlarlar. Yörükler de yavaş yavaş yerleşik hayat tarzına geçtikleri için, günümüzde özellikle Toroslar'da göçebe Yörükler kalmıştır. Ancak göçebe yörüklere (fazla olmasa da) Türkiye'nin pek çok bölgesinde rastlanmaktadır. Günümüzde yörüklerin büyük bölümü ise tam yerleşik yaşam biçimine geçmişlerdir. Ancak panayır, keşkek, kıl çadırı, kilim, hasır ve deve güreşleri gibi bazı göçebe alışkanlıklarını halen devam ettirirler. Antalya'nın Kumluca ve Muğla'nın Fethiye ilçesinde tarım ve seracılık şenliklerinde temsili Yörük göçü ve gelenekleri sergilenmekte ve deve güreşleri yapılmaktadır.
Osmanlı devletinin zorunlu iskan politikaları sebebiyle yerlerinden yurtlarından edilen Afşar, Yörük, Türkmen tayfası bu duruma sessiz kalmamış, Dadaloğlu ve Karacaoğlan şiirlerinde ve ağıtlarında buna karşı çıkmış ve günümüze ulaşan "ferman padişahınsa dağlar bizimdir" deyimini söylemişlerdir.
Yörükler · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Yörükler hayat hikâyesinde anıyor Rumeli ağızları
“Rumeli ağızlarındaki ilk hecede o > u ve ö > ü daralmaları tipiktir ve Anadolu'da Yörük olarak geçerken Rumeli'de Yürük biçimi kullanılır.”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Fatma Nezihe Araz
“Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları "Kırk Pencereli Konak" adıyla yayınladı.”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Aydın Ayhan
“Sekendiz ve Aydan Yüngül ile) • Balıkesir ve Çevresinde Yörükler, Çepniler ve Muhacirler • Esaret Yıllarım: Asteğmen Vehbi Bey'in Sibirya'dan kaçışı / Vehbi Özkan (Osmanlıca'dan sa...”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Fazıl Doğan
“Karakeçili yörüklerinin desteği ile müfrezeyi güçlendirdi.”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Esma Ertel
“Türkiye'nin 7 bölgesinden farklı etnik kökenlere mensup kadınlarla (İç Anadolu'dan Aleviler, Karadeniz'den Türkmenler, Ege'den Yörükler, Marmara'dan Ermeniler, Akdeniz'den Arap Ale...”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Yörük Ali Efe
“Annesi ise Yörüklerin Atmaca Aşireti'nden Fatma'dır.”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Turgut Atalay
“• Kağnı / Bozgun • Balık / Balıkçılar • Çıplaklar • Ölüdoğa • Haliç ve Süleymaniye • Yörükler • Portreler”
-
Yörükler kendi hikâyesinde anılıyor Paşa Yiğit Bey
“1390'da Osmanlılar, muhtemelen Yiğit Bey ile akraba olan Saruhanlı Yörükler ile Makedonya'nın bazı kısımlarına (günümüzde kuzey Yunanistan) yerleştiler.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.