Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Fatma Nezihe Araz (d. 11 Mayıs 1920, Konya - ö. 25 Temmuz 2009, İstanbul), Türk yazar ve gazetecidir.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1920
Doğum ve Erken Yıllar
1920 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1941
1941'de Ankara Kız Lisesini, 1946'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümünü bitirdi.
Eğitim tek kaynak -
1948
1948'de Behice Boran üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı ve kendisini ilişkide olduğu sol çevrelerden uzaklaştırmak isteyen ailesinin talebi doğrultusunda doktora yapmak üzere İstanbul'a gitti.
Eğitim tek kaynak -
1950
Şiirlerini 1950'de “Benim Dünyam” adlı kitapta yayımlayan Nezihe Araz, gazeteciliğe aynı yıl Resimli Hayat dergisinde başladı ve bu mesleği 57 yıl sürdürdü.
İlk üretimler tek kaynak -
1953
1953'te “Fatih’in Deruni Tarihi” adlı kitapla Fatih Sultan Mehmet’in hayatını anlattı.
Önemli eserler tek kaynak -
1959
1959 yılında çıkardığı “Anadolu Evliyaları” adlı kitap çok ses getirdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1984
1984'ten sonra televizyonda "Hanımlar Sizin İçin" adlı, kadınlara yönelik kuşak programları hazırladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1993
1993’te Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın ilişkisini anlatan “Mustafa Kemal’le 1000 Gün” adlı kitabı yazdı.
Önemli eserler tek kaynak -
1994
Anılarından yola çıkarak yazdığı “Mustafa Kemal’in Ankara’sı” (1994), İsmet İnönü’yü anlattığı “Mustafa Kemal’in Devlet Paşası”, "Bir Zamanlar O da Çocuktu: Adı Mustafa" Atatürk hayranlığı ile yazdığı eserlerdendir.
Önemli eserler tek kaynak -
2003
Gazetecilik alanında verdiği hizmetler, 2003 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü ile ödüllendirilmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
2009
25 Temmuz 2009, İstanbul), Türk yazar ve gazetecidir.
Önemli eserler tek kaynak -
2010
2010'da Nezihe Araz hakkında kız kardeşi Vecihe Büyükaksoy'un torunu Jeyda Elsasser'in yönetmenliğinde hazırlanan “Beyond Words” adlı belgesel hazırlandı.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yaşamı
11 Mayıs 1920'de Konya’da dünyaya geldi. Babası, Ankara'nın bilinen ailelerinden Bulgurzade ailesine mensup, Ankara milletvekillerinden Rıfat Araz’dır. Fatma Nezihe, babasının Konya Ziraat Bankası müdürü olduğu dönemde dünyaya geldi. Soyadı Kanunu çıktığında Mustafa Kemal babası Rıfat Bey'e "Araz" soyadını verdi.
1941'de Ankara Kız Lisesini, 1946'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümünü bitirdi. Okuldan mezun olduğu yıl Behice Boran'ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bazı sol eylemlere katıldı. 1948'de Behice Boran üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı ve kendisini ilişkide olduğu sol çevrelerden uzaklaştırmak isteyen ailesinin talebi doğrultusunda doktora yapmak üzere İstanbul'a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve dindar olan ailesinin irtibatlı olduğu Kenan Rıfai'nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı'na girdi.
02Gazetecilik yaşamı
Şiirlerini 1950'de “Benim Dünyam” adlı kitapta yayımlayan Nezihe Araz, gazeteciliğe aynı yıl Resimli Hayat dergisinde başladı ve bu mesleği 57 yıl sürdürdü. Gazeteciliğe başladığı yıllarda, basın dünyasında bulunan üniversite mezunu çok az sayıda insandan birisiydi. Babıâli’nin çeşitli gazetelerinde fıkra yazarlığı yaptı. Röportajları ve araştırmaları yayınlandı. Gazetecilik alanında verdiği hizmetler, 2003 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü ile ödüllendirilmiştir.
03Araştırma yazarlığı
Kenan Rıfai’nin 1950’de ölümü üzerine ertesi yıl Samiha Ayverdi, Safiye Erol ve Sofi Huri ile birlikte "Ken’an Rifai ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık" kitabını yazdı.
1953'te “Fatih’in Deruni Tarihi” adlı kitapla Fatih Sultan Mehmet’in hayatını anlattı. 1959 yılında çıkardığı “Anadolu Evliyaları” adlı kitap çok ses getirdi. Daha sonra Muhammed bin Abdullah’ın hayatını konu alan “Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed”(1960), “Peygamberlerin Torunları” (1960), Yunus Emre’nin hayatını konu alan “Dertli Dolap” (1961); Mevlana hakkındaki “Aşk Peygamberi / Mevlana’nın Romanı” (1962) ile “28 Peygamber”, “Çocuk ve İslam”, “Gelin Canlar Bir Olalım” (1979) adlı eserleri yazdı.
Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Türkiye Ansiklopedisi gibi yayınların yapımcı veya yayıncılığını yaptı.
Anadolu halk törelerini, özellikle kadın giyim ve süs eşyasının özelliklerini ve bunlara ilişkin anekdotları derledi. Anadolu kadınları baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturdu. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları "Kırk Pencereli Konak" adıyla yayınladı.
1993’te Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın ilişkisini anlatan “Mustafa Kemal’le 1000 Gün” adlı kitabı yazdı. Anılarından yola çıkarak yazdığı “Mustafa Kemal’in Ankara’sı” (1994), İsmet İnönü’yü anlattığı “Mustafa Kemal’in Devlet Paşası”, "Bir Zamanlar O da Çocuktu: Adı Mustafa" Atatürk hayranlığı ile yazdığı eserlerdendir.
04Oyun yazarlığı
Nezihe Araz, Kent Oyuncuları tarafından sergilenen "Hayattan Yapraklar" adlı televizyon dizisini ve yine Kent Oyuncuları’nın sergilediği, "Akıllı Tavşan ve Güçlü Aslan", "Sihirli Fındıklar" adlı müzikli çocuk oyunlarını yazdı. Araz’ın Devlet Tiyatroları edebî kurullarınca repertuvara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: "Bozkır Güzellemesi", "Öyle Bir Nevcivan", "Alacakaranlık", "İmparatorun İki Oğlu", "Afife Jale", "Cahide", "Ballar Balını Buldum", “Öyle Bir Nevcivan”, 1984 Muhsin Ertuğrul Tiyatro Ödülü'nü; "Afife Jale", 1987 Kültür Bakanlığı En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü ile 1988 İsmet Küntay Tiyatro Ödülü'nü kazandı. 1984'ten sonra televizyonda "Hanımlar Sizin İçin" adlı, kadınlara yönelik kuşak programları hazırladı. "O Kadın", "Ekmek Kavgası", "İhtiras Fırtınası", "Afife Jale" ve "Hanım" adlı senaryoları filme çekildi.
05Ölümü
Son günlerini İstanbul'da Maltepe Huzurevi'nde geçirdi. Alzheimer oldu. 26 Temmuz 2009'da İstanbul'da öldü. Hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştır.
2010'da Nezihe Araz hakkında kız kardeşi Vecihe Büyükaksoy'un torunu Jeyda Elsasser'in yönetmenliğinde hazırlanan “Beyond Words” adlı belgesel hazırlandı.
06Şiir 3 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
07Biyografi
- Fatih Sultan Mehmet (1953)
- Hazreti Muhammed (1960)
- Mustafa Kemal'le 1000 Gün
08Roman
• Kervankıran (tarihî roman, 1960'ların başında gazetede tefrika edildi)
09Araştırma
- Dertli Dolap (1961)
- 28 Peygamber (1963)
- Anadolu Evliyaları (1966)
- Aşk Peygamberi
- Kırk Pencereli Konak
- Anadolu'nun Kadın Erenleri
10Oyun
- Hayattan Yapraklar
- Sihirli Fındıklar (Çocuk Oyunu)
- Bozkır Güzellemesi (Çorak Toprak)
- Öyle Bir Nevcivan
- Alacakaranlık
- Ateş Hattında Bir Kadın
- Kuvay-i Milliye Kadınları
- Savaş Yorgunu Kadınlar (Bosnalı Kadınlara Ağıt)
- İmparatorun İki Oğlu
- Dülger Balığı
- Akıllı Tavşan Ve Güçlü Aslan (Çocuk Oyunu)
- Afife Jale
- Cahide
- Kerem ile Aslı
- Hoşgör
- Ballar Balını Buldum
- Kutlu Melek
- Nakşıdil Sultan
- Uzun Bir Gün
- Yarım Kalan Masal
- Saat Dokuz Sıfır Beş
11Senaryo
- O Kadın
- Ekmek Kavgası
- İhtiras Fırtınası
- Afife Jale (Selim İleri'yle birlikte)
- Hanım
- Bir Kırmızı Gül
Üretimleri
Hayattan Yapraklar
Sihirli Fındıklar (Çocuk Oyunu)
Bozkır Güzellemesi (Çorak Toprak)
Öyle Bir Nevcivan
Alacakaranlık
Ateş Hattında Bir Kadın
Kuvay-i Milliye Kadınları
Savaş Yorgunu Kadınlar (Bosnalı Kadınlara Ağıt)
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Fatma Nezihe Araz hayat hikâyesinde anıyor Afife Jale
“Anadolu'nun manevi dünyasını, kadın kültürünü ve Atatürk dönemini ele alan eserleriyle tanınan sanatçı, Türk tiyatrosuna kazandırdığı 'Afife Jale' gibi başyapıtlarla derin bir iz b...”
-
Fatma Nezihe Araz hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul
“Araz’ın Devlet Tiyatroları edebî kurullarınca repertuvara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: "Bozkır Güzellemesi", "Öyle Bir Nevcivan", "Alacakaranlık", "İmpa...”
-
Fatma Nezihe Araz hayat hikâyesinde anıyor Selim İleri
“• Benim Dünyam (1950) • Yalnız Ağaç • Fatih Sultan Mehmet (1953) • Hazreti Muhammed (1960) • Mustafa Kemal'le 1000 Gün • Kervankıran (tarihî roman, 1960'ların başında gazetede tefr...”
-
Fatma Nezihe Araz hayat hikâyesinde anıyor Yunus Emre
“Daha sonra Muhammed bin Abdullah’ın hayatını konu alan “Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed”(1960), “Peygamberlerin Torunları” (1960), Yunus Emre’nin hayatını konu alan “Dertl...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Nezihe Araztr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Soner Yalçın, Solculuktan Sufiliğe Nezihe Araz, Hürriyet Gazetesi, 02.08.2009". 12 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2010.hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Nezihe Araz'ı kaybettik, Milliyet Gazetesi, 26.07.2009". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2010.milliyet.com.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Nezihe Araz belgeseli Toronto'da izleyiciye sunuldu, Bizim Anadolu Gazetesi, Şubat 2010". 28 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2010.arşiv · www.bizimanadolu.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSelim İleri. "Nezihe Araz'ı anmak..." zaman.com.tr. 14 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2013.arşiv · www.zaman.com.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Fatma Nezihe Araz” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.