Kısaca kimdir?
Yafa Muharebesi, I. Dünya Savaşı’nda Sina ve Filistin Cephesi’nin Güney Filistin Taarruzu sırasında, bir tarafta Britanya İmparatorluğu’na bağlı Mısır Seferi Kuvveti ile diğer tarafta Osmanlı İmparatorluğu ve Alman İmparatorluğu’na bağlı Yıldırım Ordular Grubu arasında gerçekleşen bir çarpışmadır.
Yafa limanı, 16 Kasım’da Yeni Zelanda Süvari Tümeni tarafından işgal edilmişti; bu, söz konusu tümenin ve 1. Hafif Süvari Tugayı’nın iki gün önce Ayunkara’da kazandığı zaferin bir sonucuydu. Ancak Osmanlı kuvvetleri hâlâ Auju Nehri’nin (günümüzde Arapça’da 'Auja, İbranice’de ise Yarkon Nehri olarak bilinir) öte yakasında, sadece 3 mil (4,8 km) uzaklıkta bulunuyordu. Osmanlı ordusunun bu kadar yakın oluşu, liman ve şehri top menzili içinde tuttuğu için, deniz ulaşımı açısından kullanılamaz hâle getirmişti.
20–21 Aralık 1917 gecesi, 52. (Lowland) Tümeni bir gece taarruzuyla nehir geçişi gerçekleştirdi. Nehrin karşı yakası ele geçirildikten sonra, XXI. Kolordu’ya bağlı diğer tümenler destek topçuları ile birlikte geçiş yaptı ve Osmanlı savunucularını 5 mil (8,0 km) geri çekilmek zorunda bıraktı. Osmanlı kuvvetlerinin geri püskürtülmesiyle birlikte Yafa ile Kudüs arasındaki iletişim hattı güvence altına alındı. Nehrin gece vakti geçilmesi, Filistin Cephesi’nin en dikkat çekici askerî başarılarından biri olarak değerlendirilmiştir.
Taarruz
—Taarruz
20/21 Aralık gecesi, şiddetli yağmur altında tümen, yüzer köprüler ve tombazlar kullanarak bir nehir geçiş taarruzu gerçekleştirdi. 155. (Güney İskoçya) Tugayı, Jerisheh’in doğusundan nehri geçti ve ardından sağa dönerek Türk mevzilerine taarruz etti. 156. (İskoç Tüfekçileri) Tugayı ile 157. (Highland Hafif Piyade) Tugayı ise nehrin batısında geçiş yaptı.
Nehir ağzından yaklaşık 1 mil (1,6 km) içeride ilk geçişi yapan birlik, 156. Tugay’a bağlı Cameronians (İskoç Tüfekçileri)’nin 7. Taburu’ndan bir bölüktü. Dayanıksız botlardan birkaçı çökerken, askerler göğüs hizasına kadar derin suda yürüyerek nehri geçmek zorunda kaldı. Karşıya geçtiklerinde, nehrin Osmanlı yakasında bir köprübaşı tesis ettiler. Bu hat güvence altına alındıktan sonra mühendisler, ana kuvvetin geçişi için bir yüzer köprü inşa etmeye başladılar. Saat 23.00 itibarıyla tümenin üç taburuna yakını nehri geçmişti: 156. Tugay’dan Cameronians’ın 8. Taburu ve Kraliyet İskoçları’nın 4. Taburu ile 157. Tugay’dan 7. (Blythswood) Taburu, Highland Hafif Piyade Alayı.
Gece yarısına doğru 156. Tugay’ın tamamı karşı yakaya geçmiş ve nehri ile bölgedeki tüm mevzilere hâkim konumdaki Şeyh Muannis tepesindeki Osmanlı mevzisine saldırmıştı.
157. Tugay’ın geri kalan birlikleri ise aynı şansa sahip olamadı; nehir geçişi sırasında Osmanlı topçu barajı hedefi oldular. Ancak saat 01.30’a gelindiğinde iki tabur 6. Highland Hafif Piyade ile 5. Argyll ve Sutherland Highlanders nehri geçmiş ve 03.30 itibarıyla geçiş noktasına hâkim yüksek arazileri güvence altına almıştı. 157. Tugay ayrıca, geçişi kolaylaştırmak için bir sığ geçidin kuzey kıyısını kontrol altına aldı.
155. Tugay, gerçek geçiş girişimini gizlemek amacıyla iki oyalama taarruzu düzenledi; bu esnada King's Own İskoç Hudut Alayı’ın 5. Taburu, sal kullanarak nehri geçti. Şafak vakti itibarıyla tüm tugay nehri geçmiş ve Hirbet Hadra tepelerini güvence altına almıştı.
Tüm tümen gece karanlığında nehri geçmişti ve Osmanlı direnişi, Britanya askerlerinin süngüleriyle tamamen bastırılmış; tek bir kurşun dahi sıkılmamıştı. Taarruz, Osmanlı savunucularını tamamen şaşırtmış ve ön hat birlikleri 5 mil (8,0 km) geri çekilmek zorunda kalmıştı. Şafakla birlikte Britanya birlikleri, nehrin yaklaşık 2 mil (3,2 km) kuzeyinde Hadra’dan Tel el Rekkeit’e uzanan hattı ellerinde tutuyordu. ANZAC Süvari Tümeni’nin, geri çekilen Osmanlı birliklerini takip etmek üzere nehri geçmesi planlanmıştı; ancak önceki günlerin yoğun yağışları ve bataklık zeminin nemli hâli, Osmanlı birliklerinin müdahalesiz şekilde çekilmesine yol açtı.
Nehir hattının kuzey kıyısı Britanya kontrolüne geçince, mühendisler topçuların geçişini sağlamak üzere köprüler inşa ettiler. Ertesi gün, 22 Aralık’ta, Britanya mevzisi 52. Tümen’in sağında yer alan 54. (Doğu Anglia) Tümeni’nin Bald Hill’i ele geçirmesiyle daha da sağlamlaştı. Bu çatışmada Osmanlı savunucuları elli iki ölü vermiş, kırk dört asker ise esir alınmıştı. Şafak vakti itibarıyla 54. Tümen kuzeye doğru ilerleyerek Mulebbis ve Fejj
Yafa Muharebesi (1917) · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Yafa Muharebesi (1917) hayat hikâyesinde anıyor Güney Filistin Taarruzu
“Dünya Savaşı’nda Sina ve Filistin Cephesi’nin Güney Filistin Taarruzu sırasında, bir tarafta Britanya İmparatorluğu’na bağlı Mısır Seferi Kuvveti ile diğer tarafta Osmanlı İmparato...”
-
Yafa Muharebesi (1917) hayat hikâyesinde anıyor Şaron Muharebesi
“(Doğu Anglia) Tümeni ise Filistin’de kalarak Nisan 1918’de Berukin Muharebesi’ne ve Eylül ayında Şaron Muharebesi’ne katıldı.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.