Vitalis Paşa Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı

1878 Berlin Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu'nun bir özerk bölgesi hâline getirilen Doğu Rumeli, Sultan II. Abdülhamid'in hükmüyle seçilen bir Hristiyan Bulgar tarafından yönetilmeliydi; bu mühim görev, 15 Mayıs 1879'da Aleko Paşa'ya verildi. Bulgarcayı akıcı şekilde konuşan ve Ortodoks Hristiyanı olan Vitalis, Osmanlı'daki Fransız maslahatgüzarı aracılığıyla Kasım 1878'den beri bulunduğu vilâyetin ilk milis ve jandarma kumandanlığına getirilmesi önerildi. Kabul gören tavsiyenin akabinde Vitalis Paşa, 12 Şubat 1879'da işleve atandı. Paşa, görevine başladıktan sonra vazîfelerini ihmal ettiği ve kısa sürede Bulgarlara karşı düşmanca tavırlar sergilediği; hem yetkililere hem de halka hakaret ve kötü muamelede bulunduğu; Bulgarlar ile Müslümanlar arasına güvensizlik ve düşmanlık tohumları ekmeye çalıştığı iddiâ edildi. Devlet, Aleko Paşa'nın tekrarlanan başvurularını göz ardı ederek ancak Paşa'nın görevinden ayrılacağını bildirmesi üzerine talebi onayladı. Vitalis Paşa, 10 Ağustos 1879'da azledilerek yerine Alman asıllı Strecker Paşa getirildi.

Azledildikten çok kısa süre sonra, Sultan II. Abdülhamid'in yâveri yapıldı. 1879-1885 yıllarında Osmanlı'nın 2. Umum Jandarma Kumandanlığını sürdürdü.

Eylül 1886'da Vitalis Paşa ile İtalya sefâreti tercümanı Graziano arasında bir olay yaşandı. Graziano, Bulak Bey'in Büyükdere'deki köşküne dâvet edilmiş ve kendisine refakat etmesi için bir jandarma çavuşu görevlendirilmiştir. Çavuş, tercümanı köşke bıraktıktan sonra dönerken Vitalis Paşa'nın köşkü önünden geçti. Bu sırada bir köpek atına saldırır ve atın bacağını ısırır; bunun üzerine çavuş, köpeği tüfekle vurarak öldürür. Köpeğin Vitalis Paşa'ya âit olduğu anlaşılınca paşa, Bulak Bey'in köşküne giderek tercümandan çavuşun kendisine teslimini ister. Graziano ise çavuşun Zabtiye Nezâreti emrinde olduğunu ve hükûmet izni olmadan böyle bir talebi yerine getiremeyeceğini söyler; bundan ötürü Vitalis Paşa, Osmanlı'da düelloların yasaklanmasına rağmen tercümanı düelloya çağırır. Durumu öğrenen İstanbul Şehremaneti, Zabtiye Nezâreti'ni ve Küçükçekmece Kaymakamlığı'nı uyararak düellonun engellenmesini ister. Ayrıca, gizlice yapılma olasılığına karşı tedbir alınmasını ve taraflara kanunlara aykırılığının anlatılması için Seraskerlik ile Hariciye Nezâreti'nin devreye girmesini tavsiye eder. Sorun böylece çözülür.

Vitalis Paşa, 1890'da emekliye ayrıldı. 1892'de ortaklarıyla Rumelikavağı ile Kilyos arasında bir şeker fabrikası kurma teşebbüsü, buranın Boğaz'ın müdafaası bakımından ehemmiyetli bir mevki olması ve askerî birliklere yakınlığı sebebiyle reddedildi. Eylül 1897'de Girit Ayaklanması sırasında Fransa Dışişleri Bakanı Gabriel Hanotaux, Sâlih Münir Efendi'ye, Osmanlı hizmetindeki Vitalis Paşa gibi güvenilir askerlerden birinin diğer devletlerce Girit vâlisi kabul edilmesinin mümkün olduğunu belirtti; fakat bunun resmî bir teklif şeklinde anlaşılmaması gerektiğini söyledi. Vitalis Paşa, 24 Aralık 1899'da (doğum gününden 11 gün sonra), 74 yaşında İstanbul'da öl