biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Urumca
Kültür & Sanat

Urumca

Urumca ya da Urum Türkçesi (kendilerince Ukrayna: Урум тыль, урум тілі, урум ділі Urum Tili; Gürcistan: bizim dilca) Urumlar tarafından konuşulan Türk dillerinin Oğuz dilleri grubundan dildir. Urumca Türkçeye çok benzeyen bir dildir. Bir Yunan dili olan Rumeyc...

01

Kısaca kimdir?

Urumca ya da Urum Türkçesi (kendilerince Ukrayna: Урум тыль, урум тілі, урум ділі Urum Tili; Gürcistan: bizim dilca)

Urumlar tarafından konuşulan Türk dillerinin Oğuz dilleri grubundan dildir. Urumca Türkçeye çok benzeyen bir dildir. Bir Yunan dili olan Rumeyce ile karıştırmamak gerekir.

Urumca, diğer Kıpçak Türk yazı dilleriyle ve Türkçeyle ortak pek çok atasözü ve deyime sahiptir.

02

Hayat hikâyesi

02.1Lehçeleri

A. Garkavets'e göre Ukrayna'daki Urumca dört gruba ayrılır:

02.2Örnekler

Gürjüden Beşeve Atlar Yetişti

Urumlar Kırım'dan çıkarılırken bir kız bir oğlan iki kardeş vatanlarından çıkmak istemezler. Ölürsek de burada öleceğiz diye kendilerini bindirildikleri gemiden denize bırakırlar. Cesetleri bulunamaz. Halk bunun üzerine aşağıdaki türküyü veya ağıtı yakar.

Hara Deniz Büngür Büngür

Urğun Urğun Dost Bağına Vardığım

Urum Hikâyelerine Örnekler

Bir vahıtta bir dene padşah var eten, evladı yoh eten. Günnerden bir gün diy harıya:

- Hur maa bir torva pismet, titeyim evladlıh –birini mirini alajah oğul olajah. Alıy tayağın, torbasın çıhay titiy. Titkende çıhay bir hart ögne:

- Titiyim bele bele, evlad hırlamağa. Alajam özüme bir evladlıh.

- Sen –diy- hayt. Vereyim men saa bir alma. Temizle almayı, hoy başınızın dübüne. Saba harınnan hahlar yersiniz almayı, yejeginiz. Habuhların da temizlersin verirsin atına

Alıy almayı hayıtıy. Harısı diy

- Sora nasın? Taptın olan?

- Tapmadım- diy. – Bir hart bele bele dedi: ‘A bu almayı temizleniz. Habuhlarını atınıza versiniz, yer. Özün de başınız dübüne hoyarsınız, saba hahlar yersiniz.- olur evladınız’ - dedi.

Temizliy, hart degeni dibik, hoyay başın dübüne almayı. Yaraylar etisi de yiy harı-hoja. Habuhların da veriy biye. Biyeden oluy bir tay. Harının oluy bir oğlu....

Bir zamanda bir padşahın üç tene oğlu var. Üçü de avju. Titiy büyügü avlamaa alıy yanna asterini. Yürüyler yürüyler tapmaylar bir şiy de. Sora çevriy, kün batıya titiyler. Titiyler onda, az titiyler, tüşiyler bir yere çoh pek huş. Er türlü tiyiklik. Başlaylar patlatma. Patlathanda bir dene siya bulut peyda olunuy, çıhay bir siya bulut, teliy honay buların stüne elçin de hıray öldürüy.

Bir kün teçiy yohtur ağa, eti kün teçiy yohtur ağa. Üçünjü kün diy ortanjı

-Titiyim ağayı hıdırayım yohsam bir av rastetirdi telyamay.

Titti o da. Yürüdü yürüdü kün doğuya. Bişiy yoh. Çevriy kün batıya, titiy, tapay o tiyikliy. Bu da başlay patlatmaa. Yene o siya bulut teiy, bları da hıray. Bu asteri de.

Teçiy bir üç-dört kün. En kiçigi:

- Nas şiy bele? Biri titti – Yoh. Biri daa titti – yoh. Varayım ağaları hıdırayım men de.

Çıhay titiy payına. Almaya ster. Varıy kün doğuya – yohtur, tapmay, çevriy kün batıya yürüy yürüy tüşüy o tiyiklikcee- patlamay. Çünkü ağaların terek hıdırmaa.

Varıy tapay ağalarnı...

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Urumca Türk dilleri Zekeriya Sertel Selanik Sancağı 5. Kolordu (Osmanlı İm... Gördesli Makbule Ermeni Kıpçakçası Türkiye Katılım Bankal... Türkiye Enerji, Nüklee...
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Urumca hayat hikâyesinde anıyor Türk dilleri

    “Urumca ya da Urum Türkçesi (kendilerince Ukrayna: Урум тыль, урум тілі, урум ділі Urum Tili; Gürcistan: bizim dilca) Urumlar tarafından konuşulan Türk dillerinin Oğuz dilleri grubu...”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor Zekeriya Sertel

    “Selanik'e bağlı Usturumca'da dört çocuklu, varlıklı bir ailenin en büyük çocuğu olarak 1890 yılında doğdu.”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor Selanik Sancağı

    “• Kaza • Avrethisar (merkez: Kılkış) • Doyran • Gevgeli • Katerin • Karaferye • Kesendire (merkez: Polyoroz (Poliroz)) • Langaza • Selanik • Tikveş (merkez: Kavadar) • Usturumca •...”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor 5. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

    “Piyade Tümeni, Usturumca 43.”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor Gördesli Makbule

    “Gördes'in yakılmasından sonra 1921 yılının Temmuz sonunda Makbule Hanım Usturumcalı Halil Efe ile evlendi.”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor Ermeni Kıpçakçası

    “Ses bilgisi ve gramer özellikleri bakımından Karaimce, Kumanca, Urumca ve Kırım Tatarcasıyla büyük bir benzerlik göstermektedir.”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor Türkiye Katılım Bankaları Birliği

    “• Mesleğin gelişmesini temin etmek, • Meslek ilkelerini belirlemek suretiyle üyelerin birlik ve mesleğin gerektirdiği vakar ve disiplin içinde ekonominin ihtiyaçlarına uygun olarak...”

  • Urumca kendi hikâyesinde anılıyor Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu

    “Türkiye'nin de Kurucu Üyesi olduğu ve Kurumca temsil edildiği SESAME ile ilişkili Ülkemiz araştırmacılarının yürüttükleri faaliyetlere 2014 yılından bu yana destek verilmektedir.”

04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →