biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Türkler
Edebiyat

Türkler Anadolu'da ilk dönem

Türkler veya Türkiye Türkleri, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs'ta çoğunluğu oluşturan Türk dilinin farklı ağızlarını konuşan, sayıca en kalabalık Türk halkıdır. Bunun yanında, Osmanlı İmparatorluğu'nun eski topraklarında yüzyıllardır varlığını sürdüren etnik Türk topl...

01

Kısaca kimdir?

Türkler veya Türkiye Türkleri, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs'ta çoğunluğu oluşturan Türk dilinin farklı ağızlarını konuşan, sayıca en kalabalık Türk halkıdır. Bunun yanında, Osmanlı İmparatorluğu'nun eski topraklarında yüzyıllardır varlığını sürdüren etnik Türk toplulukları yaşamaktadır. Avrupa'ya Türkiye'den göç ederek yerleşmiş olan Türk göçmen toplulukları (özellikle Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Avusturya, Belçika ve Danimarka'da bulunanlar) ile Kuzey Amerika ve Avustralya'daki Türk göçmenler de "Türkler" olarak adlandırılan bu gruba girmektedirler. Türklerin büyük çoğunluğu Müslümandır ve Sünni mezhebine mensuptur.

Türkler arasında, ayrı etnik gruplar değil, yalnızca tarihi ve ekolojik koşullardan kaynaklanan çeşitli bölgesel varyantlar bulunmaktadır. Anadolu Türklerinin Anadolu'daki kültürü, Türk milliyetçiliği fikriyatını temellendirmiş ve etkilemiştir. Anadolu Türkleri dışındaki diğer Türk grupları arasında tarihi olarak Balkanlar'da bulunan Balkan Türkleri, Kıbrıs adasında yaşayan Kıbrıs Türkleri, Gürcistan'ın Mesheti bölgesinde yerlileşmiş olan Ahıska Türkleri ve Orta Doğu'da yaşayan etnik Türkler (bu gruplar Levant bölgesinde Türkmen olarak adlandırılır: Irak Türkmenleri, Suriye Türkmenleri, Lübnan Türkmenleri vb.) yer almaktadır. Türkler, Bulgaristan'da en büyük azınlık grubunu; Irak, Libya, Kuzey Makedonya ve Suriye'de ise en büyük ikinci azınlık grubunu; Kosova'da ise üçüncü en büyük azınlık grubu oluşturmaktadırlar. Ayrıca Batı Trakya bölgesinde, Romanya'nın Dobruca bölgesinde, Lübnan'daki Akkar bölgesinde ve diğer bazı post-Osmanlı Balkan ve Orta Doğu ülkelerinde de yerli Türk toplulukları bulunmaktadır. 20. yüzyılda Türkler talep üzerine yaşanan kitlesel işçi göçü ile, Avusturya, Danimarka, Almanya ve Hollanda'da en büyük etnik azınlık grubu haline gelmiştir. Ayrıca, Avrupa'nın diğer bölgelerinde, Kuzey Amerika ve eski Sovyetler Birliği ülkelerinde de Türk toplulukları vardır. Türkler, dünyadaki 13. en büyük etnik grup olarak kabul edilmektedir.

Orta Asya'dan gelen Türkler, 11. yüzyılda Selçuklu fetihleriyle Anadolu'ya yerleşmeye başladılar. Osmanlı İmparatorluğu'nun, birkaç yüzyıl boyunca Batı Asya, Güneydoğu Avrupa ve Kuzey Afrika'da yayıldığı bölgelere zamanla Türkler yerleşti. 1800'lerden itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nun daralması sonucunda siyasi otoritenin kaybedildiği bölgelerde Türklere karşı kırımlar uygulandı. Türk Kırımı, büyük ölçekli can kayıplarına ve Kafkaslar, Kırım ve Balkanlar'dan Türkiye'nin kalan topraklarına doğru büyük göçlere yol açtı. İmparatorluk, I. Dünya Savaşı'nın sonunda İtilaf Devletleri tarafından yenilip yıkıldı. Türk Kurtuluş Savaşı'nı takiben, Türk Milli Hareketi, İtilaf Devletlerine kaybedilen toprakların büyük bir kısmını geri aldı ve 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'ni ilan etti.

02

Anadolu'da ilk dönem

—Anadolu'da ilk dönem

10. yüzyılda Orta Asya'dan, çoklukla İran üzerinden Anadolu topraklarına yerleşen Oğuz-Türkmen başta olmak üzere pek çok boy Türk adı altında toplanmıştır. Türk adı Orta Asya'da Türk ırkına mensup ve Türkçe konuşan toplulukların Göktürkler döneminden beri ortak adıdır. Anadolu'da gittikçe azalan yerli nüfus yerini Türklere bırakmaya başlamış ve 10. yüzyılda kurulan Türkmen beylikleri sayesinde tüm Anadolu'da Türkçe konuşan topluluklar egemen toplum olmuştur.

Anadolu'ya ilk olarak Hun, Sabir, Hazar gibi Türk kavimleri akın yapmış olsa da bu akınlar genelde askerî amaçlı olmuştur. Ancak 9. ve 10. yüzyılda Karadeniz'in kuzeyinden Balkanlar'a gelen Kıpçak, Peçenek, Uz adlı Türk kavimleri Anadolu'ya Bizans eliyle geçirilmiş ve yerleştirilmiştir. Asıl Anadolu'nun Türk yurdu hâline dönüşmesi, doğudan gelen Oğuz-Türkmen göçleriyle olmuştur.

Türkler · diğer bölümler

← Türkler profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Türkler Bilge Kağan Bugut Yazıtı Oğuz Kağan Oğuz Kağan Destanı Türk Yurdu Lâgarî Hasan Çelebi Nesrin Özören Ali Adnan Ertekin Mend...
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Türkler hayat hikâyesinde anıyor Bilge Kağan

    “"Türk" (veya Türük, Török, Törk) adı Türkçe belgelerde ilk defa Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarında 𐱅𐰇𐰼𐰜 (Türk) veya 𐰜𐰇𐰚:𐱅𐰇𐰼𐰜 (Kök Türük) şeklinde geçer.”

  • Türkler hayat hikâyesinde anıyor Bugut Yazıtı

    “yüzyıldaki ilk yazılı belge Bugut Yazıtı'dır.”

  • Türkler hayat hikâyesinde anıyor Oğuz Kağan

    “Oğuzlar, Oğuz Kağan Destanı'na göre 24 boydan ve Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lügati't-Türk eserine göre 22 boydan oluşan en kalabalık Türk boyu.”

  • Türkler hayat hikâyesinde anıyor Oğuz Kağan Destanı

    “Oğuzlar, Oğuz Kağan Destanı'na göre 24 boydan ve Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lügati't-Türk eserine göre 22 boydan oluşan en kalabalık Türk boyu.”

  • Türkler hayat hikâyesinde anıyor Türk Yurdu

    “Asıl Anadolu'nun Türk yurdu hâline dönüşmesi, doğudan gelen Oğuz-Türkmen göçleriyle olmuştur.”

  • Türkler kendi hikâyesinde anılıyor Lâgarî Hasan Çelebi

    “Türklerin Kostantiniyye'deki bu uçma denemelerinden ilk olarak, İngiliz din adamı, filozof ve yazar John Wilkins'in 1638 yılında yazdığı A Discovery of a New World (Türkçe: Yeni Bi...”

  • Türkler kendi hikâyesinde anılıyor Nesrin Özören

    “Lisede Atatürk ve Bulgaristan Türkleri üzerine yazdığı bir yazı, babasının yazdığı şiirler sebebiyle evini aramaya gelen polisler tarafından bulundu ve bu sebepten okuldan atıldı.”

  • Türkler kendi hikâyesinde anılıyor Ali Adnan Ertekin Menderes

    “Bu arada Kıbrıs'ta 1 Nisan 1955'te faaliyete geçen ve Kıbrıslı Türklere saldırmaya başlayan, Türk köylerini yakıp yıkan, EOKA'ya karşı, Türk halkının savunmasını yapacak bir örgütl...”

04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Edebiyat alanındaki tüm profiller →