Türkiye'de yayımlanmış sinema dergileri Başlangıç

Osmanlı'da ilk sinema gösterisi, Sigmund Weinberg tarafından 1896–1897 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Weinberg, yalnızca sinemayı tanıtmakla kalmamış; fonograf, gramofon ve fotoğraf makinesi gibi dönemin yeni teknolojilerinin de Osmanlı toplumuna tanıtılmasında rol oynamıştır. Ayrıca Pathé’nin Türkiye temsilciliğini üstlenerek sinemanın erken dönemde yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır. İlk sinema gösterimleri başlangıçta geçici mekânlarda (birahane, sirk vb.) yapılmış, daha sonra sabit salonların açılmasıyla birlikte sinema daha geniş kitlelere ulaşmıştır. Bu gelişmeler, sinema alanında süreli yayınların ortaya çıkmasını da beraberinde getirmiştir.

Türkiye’de matbuat tarihçiliğinin öncülerinden kabul edilen Selim Nüzhet Gerçek, 1933 tarihli Matbuat Cemiyeti Almanakı’nda (s. 252) 1914 yılında yayımlanan dört sinema süreli yayını listelemiştir. Bu yayınlar Sinematograf Ceridesi, Sinema Haberleri, Sinema ve Ferah’tır. Gerçek’in Ağustos 1941’de Perde ve Sahne dergisinde yayımlanan “Arap Harfleriyle Tiyatro Sinema Mecmuaları” başlıklı yazısında da aynı yayınlar yalnızca isim olarak anılmaktadır. Bu çalışmada Gerçek, Sinematograf Ceridesi, Sinema Haberleri ve Sinema dergilerini “sinema mecmuası” olarak sınıflandırırken, Ferah’ı bu kategoriye dâhil etmemiştir. Cumhuriyet öncesi sinema yayınları arasında uzun süre yalnızca Ferah’ın 11 Şubat 1915 tarihli 57. sayısı ile Sinema’nın 5 Şubat 1915 tarihli 62. sayısının Milli Kütüphane’de bulunan nüshaları bilinmekteydi. Bu nedenle söz konusu yayınlar, erken dönem Türkçe sinema basınının ilk örnekleri olarak kabul edilmiştir. Daha sonra, Sinema Haberleri gazetesinin 9 Aralık 1914 tarihli 67. sayısının Osmanlı arşivlerinde tespit edilmesi ve Serdar Öztürk Odabaşı tarafından 2018 yılında yayımlanan çalışmalarla tanıtılması, bu alandaki bilgileri genişletmiştir. Aynı araştırmacının farklı çalışmalarında Sinema Haberleri’nin çeşitli nüshaları da kaynak olarak kullanılmıştır. Bu bulgularla birlikte, Ferah ve Sinema’nın yanı sıra Sinema Haberleri’nin de varlığı kesinleşmiştir.