Türkiye'de Kürtlerin inkârı

Kürtler için "Dağ Türkleri" örtmecesi General Abdullah Alpdoğan tarafından icat edildi ve başlangıçta dağlarda yaşayan, kendi dilini değil, bir Türk lehçesini konuşan bir halkı tanımlamak için kullanılmıştır. 1925-1938 yılları arasında Türk dışişleri bakanı olan Tevfik Rüştü Aras, Kürtlerin ABD'deki Kızılderililer gibi yok olması fikrini savundu. Kurtuluş Savaşı'nda Türk Ordusu eski komutanı olan Kâzım Karabekir, Dersim'deki Kürtlerin aslında asimile edilmiş Türkler olduğunu ve Türklüklerinin hatırlatılması gerektiğini söyledi. Adalet Bakanı Mahmut Esat Bozkurt, Türkiye'de Türk ırkından başka hak iddia edebilecek başka bir millet olmadığını, Türk olmayanların ancak kulluk veya kölelik hakkına sahip olacağını belirtti.

Daha sonra Kürtler ve Kürdistan kelimelerinin basit bir şekilde anılması yasaklandı ve sırasıyla "Dağ Türkleri" ve " Doğu" gibi terimlerle değiştirildi. Yasak ayrıca yabancı dillerdeki metinleri de içeriyordu. Türk Tarih Tezi'ne göre Kürtlerin geçmişte Turan Orta Asya'sından göç ettiklerine inanıldığından, bir Kürt ulusunun var olduğu inkâr edilmiştir. 1920'ler ve 1930'larda tüccarlar kullandıkları her Kürtçe kelime için ayrı ayrı para cezasına çarptırılırdı. Okulda Kürtçe konuşurken yakalanan öğrenciler cezalandırılıyordu ve 1960'larda öğrencileri Kürt akrabalarından ayırmak ve Kürt nüfusu Türkleştirmek için Türkçe yatılı okullar açıldı.

"Dağ Türkü" tabiri 1961'de daha yaygın kullanılmaya başlandı. Türkiye Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, Londra'da düzenlediği basın toplantısında ve Diyarbakır'da yaptığı konuşmada Türkiye'de Kürtlerin varlığını yalanladı. Gürsel, Mehmet Şerif Fırat'ın Varto ve Doğu Vilayetleri Tarihi adlı kitabına yazdığı önsözde, Fırat'ın Kürtlerin Türklüğüne bilimsel deliller getirdiğini överek Kürtlerin gerçekte Türk olduklarına dair ve "Dağ Türkleri" olduklarına dair hiçbir şüpheye yer bırakmayacak bilimsel çalışmalar talep etti. Üniversite öğretim üyeleri, öğrenciler ve gazetecilere ücretsiz olarak sunulan kitap, eğitim kurumlarının kütüphanelerine de girdi.

Cemal Gürsel ayrıca, konuyla ilgili birkaç kitap yayınlayan, o zamanlar yeni kurulan Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü (TKAE) ile de yakından bağlantılıydı. Ayrıca Gürsel, "Sana Kürt diyenin yüzüne tükür" ifadesinin kullanılmasını teşvik etti. 1971 Muhtırası'ndan sonra Devrimci Doğu Kültür Ocaklarına (DDKO) karşı açılan davalarda iddia makamı, Kürtlerin gerçekte var olmadığını ve dillerinin gerçekte Türkçenin bir lehçesi olduğunu savundu. Ayrıca 1980 Darbesi'nin ardından askeri cuntanın başı olan Kenan Evren, Kürt etnik kökeninin varlığını inkâr ederek, Kürt kelimesinin karın üzerinde yüründüğünde çıkardığı sesten kaynaklandığını iddia etmiş ve Kürtçe kullanımını kısıtlamıştır. "Dağ Türkü" terimi, 1980'de resmi olarak yeni örtmece "Doğu Türkü" ile değiştirildi. PKK'nın ortaya çıktığı 1980'lerde olduğu gibi, üyeleri Doğu Türklerini Kürt olduklarına ikna etmeye çalışmakla suçlandı.

İsmail Beşikçi Vakfının Türkiye'deki Kürt araştırmalarında var olan sansür üzerine 2020 tarihli bir raporu olan rapor, cezalandırılma korkusuyla Kürtler ve onların tarihi, coğrafyası, kültürü ve dili hakkında yazarken hem sansürün hem de otosansürün sık görüldüğünü ortaya koydu. "Kürdistan", "sömürge" ve "sömürge karşıtı" gibi kelimeler de Kürtler hakkında yazarken bir tabu olmaya devam ediyor.

Mart 2021'de Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı, Kürtlerin çoğunlukta olduğu Diyarbakıri ili hakkında Kürtlerden veya Kürt dilinden hiç bahsetmeyen bir okul kitabı yayınladı. Diyarbakır'da konuşulan dilin Azerbaycan'ın Bakü şehrinde konuşulan Türkçe lehçesine benzediği de iddia ediliyor.

Mücahit Bilici, Erdoğan'ın Kürt söylemi üzerine şunları yazıyor:

Erdoğan'ın dilinde ve aslında tüm İslamcı muhatapların Kürtlere yaklaşımında net bir kalıp var. Öncelikli amaç, Kürtlerin Müslümanlığını ön plana çıkararak Kürtlüğünü en aza indirmek ve görünmez kılmaktır. "Kürt" kelimesinin kendisinden kaçınılır ve sadece çok stratejik olarak kullanılır. Çoğu zaman, bir etnik kökenler listesinin - Lazlar, Çerkesler, Gürcüler, Araplar, Boşnaklar, Arnavutlar - tüm özgüllükleri sahte çeşitlilikle boğulmuş bir parçası olarak ortaya çıkar. Kürtler ancak İslam'ın hizmetkarları ve savunucuları olarak meşruiyet ve önem kazanabilirler. Kürt şehirleri, derin dinsel ikametgâhlar olarak yeniden sunuluyor. Örneğin Urfa şehri hep "peygamberler şehri", Diyarbakır ise "sahabe (Hz. Muhammed'in) şehri" olarak anılır. Amaç Kürtçe bir şeye salt Kürt muamelesi yapmaktan kaçınmaktır.