Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı 1968-1977

1968 yılında Ahmet Akman öncülüğünde Batman’a çalışmaya gelen mühendis ve diğer çalışanların sosyal hayatlarına renk katmak amacıyla kurulan TPAO Batman Orkestrası cazdan hafif müziğe kadar uzanan geniş arşiviyle petrolle var edilen şehirde adeta efsane haline gelir. Orhan Boran’ın sunuculuğunu üstlendiği, 5 grup 32 müzisyenin katıldığı 1968 Altın Mikrofon yarışmasında “Meşelidir Enginde Dağlar Meşeli” şarkıları ile en yakın rakibine 1592 oy fark atan grup dönemin Anadolu rock ikonları Erkin Koray, Moğollar ve Cem Karaca'yı geride bırakarak 6068 oyla birinci olur.

1969 yılında TP'nin %19, diğer kamu kurumlarının %41 ve Danimarkalı Haldor Topsoe A/S firmasının %40 iştirakleriyle TÜMAŞ kurulur. Türk Mühendisliğinin bilgi ve birikiminin arttırılması, ihtiyaç duyulan know-how ve teknoloji transferinin sağlanması amacıyla kurulan TÜMAŞ, yıllar içerisinde Türk mühendislik hizmetlerinin gelişmesine öncülük eder.

1970 yılında karalarda yürütülen başarılı petrol arama ve üretim faaliyetleri denize taşınır. TP tarihinde ilk kez Batı Karadeniz ve İskenderun Körfezi'nde yapılacak deniz aramaları için Westates ve Gulf Oil Company ile anlaşılır. Böylece Payas-1 Türkiye'nin ilk offshore kuyusu olarak tarihe geçer.

Bugün yaklaşık 350 doğal gaz kuyusu ile Türkiye'de çıkarılan doğal gazın %85'ini karşılayan Trakya Bölgesi'nde ekonomik değer ifade eden ilk doğal gaz keşfi 1970 yılında Türkiye Petrolleri tarafından Hamitabat'ta yapılır. Bugün bölge sanayisinin büyük oranda faydalandığı bu keşif hem ertesi senelerde yapılacak diğer doğal gaz arama ve üretim faaliyetlerini tetikler hem de Türkiye'yi temiz enerji ile tanıştırır.

Sağlamlığı, hafifliği ve estetik dizaynı ev ve işyerlerinde iklim değişikliklerine karşı koymak ve daha iyi yalıtım sağlamak amacıyla kullanılan PVC'ler Türkiye'de ilk kez 1970 yılında PETKİM Yarımca Petrokimya Kompleksinde üretilir. İlerleyen yıllarda kullanım alanı genişleyen PVC bugün oyuncaklardan şişe ve torba yapımına, spor malzemelerinden otomobil döşemelerine, pillere, izolasyon malzemelerine, kredi kartlarına, kablolara, borulara, yiyecek kaplarına, kan torbası, serum tüpü, ameliyat eldiveni gibi tıbbi malzemelere kadar birçok ürünün ham maddesi olarak kullanılır ve bu ürünler TP'nin atılımcı yaklaşımıyla günlük hayatın vazgeçilmezleri arasında yerini alır.

Adıyaman'da ilk petrol keşfi 1958 yılında California Asiatic Oil ve Texaco Overseas Petroleum tarafından 1958 yılında gerçekleşir. TP'nin bölgedeki ilk ticari petrol keşfi 1971 yılında bulunan Adıyaman-2 kuyusudur. 1991 yılına kadar aralıksız süren arama çalışmalarının dönüm noktası 1988 yılında bölgenin halen üretimde olan en büyük keşfi Karakuş sahası ile olur. Özellikle Karakuş ve Cendere sahalarının bulunması ile TP'nin toplam rezervine 120 milyon varillik bir ilave olur.

1970'li yıllarda tarım sektörünün kalkınması için yapılan ve yapımı düşünülen barajlar ve sulama kanalları kimyevi gübre sanayinin gelişimine de ön ayak olur. 1971 yılında dönemin Planlama Müsteşarı Turgu