Kısaca kimdir?
Türkiye Ermenileri (Ermenice: Թրքահայեր T’urk’ahayer), Türkiye sınırları içinde yaşayan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan etnik azınlıktır. 1914-1921 yılları arasında 2 milyondan fazla olan Ermeni nüfusunun, günümüzde 40.000 ila 76.000 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bugün Türkiye Ermenilerinin ezici çoğunluğu İstanbul'da yaşamaktadır. Kendi gazetelerini, kiliselerini ve okullarını desteklemektedirler ve çoğunluğu Ermeni Apostolik inancına mensuptur ve Türkiye'deki Ermenilerin azınlığı Ermeni Katolik Kilisesi'ne veya Ermeni Evanjelik Kilisesi [en]'ne mensuptur. Dört bin yıldan fazla bir süredir tarihi anavatanlarında yaşadıkları için Ermeni Diasporası'nın bir parçası olarak görülmemektedirler.
1915'teki Ermeni Kırımı'na kadar, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermeni nüfusunun çoğu, Ermenilerin Batı Ermenistan olarak adlandırdığı, ülkenin doğu bölgelerinde (günümüzde Doğu Anadolu Bölgesi) yaşıyordu. Kırımdan sonra ülke dışına göçler arttı ve Türkiye Ermenilerinin nüfusu azaldı.
Ermeniler, Yahudiler, Rumlar ve Bulgarlarla birlikte Türkiye'de resmî olarak tanınan dört etnik azınlıktan biridir. Türk vatandaşı olan yerel etnik Ermenilerin yanı sıra, İstanbul'da Ermenistan'dan yeni göç etmiş birçok kişi de bulunmaktadır. Ayrıca, on yıllar ya da yüzyıllar önce Müslümanlaştırıldıktan sonra son zamanlarda Ermeni kökenlerine dayanarak kendilerini Ermeni olarak tanımlamaya başlayan, resmî olarak Müslüman olan bilinmeyen sayıda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı da bulunmaktadır. Bu kişiler Kripto Ermeniler olarak adlandırılmaktadır.
Yerel siyaset
—Yerel siyaset
Türkiye'deki Ermeniler, eskiden Türk siyasetinde aktifti. Türk-Ermeni Sarkis Çerkezyan ve Aram Pehlivanyan, Türkiye Komünist Partisi'nin kuruluşunda önemli bir rol oynadılar. Diğer birçok Türk siyasi partisinde de Ermeni aktivistler bulunmaktaydı. 2015 yılında üç Türk-Ermeni, Garo Paylan (Halkların Demokratik Partisi), Markar Esayan (Adalet ve Kalkınma Partisi) ve Selina Özuzun Doğan (Cumhuriyet Halk Partisi) seçilerek 1961'den bu yana Türkiye Büyük Millet Meclisine milletvekili olarak seçilen ilk Ermeniler oldular.
Türk-Ermeni gazeteci, yazar ve siyasi aktivist, Agos'un genel yayın yönetmeni ve yayıncısı Hrant Dink, Türkiye'deki Ermeni toplumunun fikirlerini ve isteklerini sadece Türk-Ermeniler için değil, dünya çapındaki birçok Ermeni için aktaran çok önemli bir figür olarak kendine bir yer edindi. Agos gazetesi, Türk kamuoyuna yönelik Türkçe makaleler ve görüşler yayınlayarak Ermenilerin tarihsel şikayetlerinin sunulmasında önemli bir rol oynadı. Gazetesinin önünde 19 Ocak 2007'de uğradığı suikast, Türkiye'nin dört bir yanında ulusal kederin ifade edilmesine ve Türkiye'deki Ermeni toplumunun kaygılarına Türk kamuoyundan büyük destek gelmesine vesile oldu.
Dink en çok Türk-Ermeni uzlaşmasını ve Türkiye'deki insan ve azınlık haklarını savunmasıyla tanındı; hem Türkiye'nin Ermeni soykırımını inkâr etmesini hem de Ermeni diasporasının soykırımın uluslararası alanda tanınması için yürüttüğü kampanyayı sık sık eleştirdi. Dink, Türklüğü aşağıladığı gerekçesiyle üç kez kovuşturmaya uğradı ve Türk milliyetçilerinden çok sayıda ölüm tehdidi aldı. Cenazesinde yüz bin kişi "Hepimiz Ermeniyiz" ve "Hepimiz Hrant Dink'iz" sloganları atarak suikastı protesto etti. Ölümünden sonra 301. maddeye yönelik eleştiriler giderek daha yüksek sesle dile getirilmeye başlandı ve yasanın yürürlükten kaldırılması için parlamentoya teklifler sunuldu.
Türkiye Ermenileri · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Adalet ve Kalkınma Partisi
“2015 yılında üç Türk-Ermeni, Garo Paylan (Halkların Demokratik Partisi), Markar Esayan (Adalet ve Kalkınma Partisi) ve Selina Özuzun Doğan (Cumhuriyet Halk Partisi) seçilerek 1961'...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Artin Penik
“Türk-Ermeni Artin Penik, Ermenistan'ın Kurtuluşu için Ermeni Gizli Ordusu (ASALA) tarafından 7 Ağustos 1982'de Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı'nda gerçekleştirilen terörist...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Ermeni Demokrat Liberal Parti
“Ermeni Devrimci Federasyonu, Sosyal Demokrat Hınçak Partisi ve Ermeni Demokrat Liberal Parti'nin öncülü olan Armenakan Partisi de dahil olmak üzere geleneksel Ermeni siyasi partile...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Ermeni Devrimci Federasyonu
“Ermeni Devrimci Federasyonu, Sosyal Demokrat Hınçak Partisi ve Ermeni Demokrat Liberal Parti'nin öncülü olan Armenakan Partisi de dahil olmak üzere geleneksel Ermeni siyasi partile...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Garo Paylan
“2015 yılında üç Türk-Ermeni, Garo Paylan (Halkların Demokratik Partisi), Markar Esayan (Adalet ve Kalkınma Partisi) ve Selina Özuzun Doğan (Cumhuriyet Halk Partisi) seçilerek 1961'...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Hrant Dink
“Türk-Ermeni gazeteci, yazar ve siyasi aktivist, Agos'un genel yayın yönetmeni ve yayıncısı Hrant Dink, Türkiye'deki Ermeni toplumunun fikirlerini ve isteklerini sadece Türk-Ermenil...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Levon Ekmekçiyan
“Türkiye'deki Ermeni toplumu için bir başka çalkantılı nokta da, saldırının faillerinden biri olan 25 yaşındaki Ermeni tetikçi Levon Ekmekçiyan'ın kamuoyuna açık bir şekilde yargıla...”
-
Türkiye Ermenileri hayat hikâyesinde anıyor Markar Esayan
“2015 yılında üç Türk-Ermeni, Garo Paylan (Halkların Demokratik Partisi), Markar Esayan (Adalet ve Kalkınma Partisi) ve Selina Özuzun Doğan (Cumhuriyet Halk Partisi) seçilerek 1961'...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.