biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Tunalı Hilmi
Siyasetçi, diplomat, yazar · 1871–1928

Tunalı Hilmi Jön Türk Kongresi girişimi

Abdullah Hilmi Tunalı (28 Ağustos 1871 - 26 Temmuz 1928), Türk siyasetçi, Meclis-i Mebûsan üyesi ve TBMM I., II. III. Dönem vekili.

Hayat çizgisi 6 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1924–1928
187119001928
Önemli eserler Miras İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Abdullah Hilmi Tunalı (28 Ağustos 1871 - 26 Temmuz 1928), Türk siyasetçi, Meclis-i Mebûsan üyesi ve TBMM I., II. III. Dönem vekili.

Jön Türk ve Türkçülük hareketinin önde gelen isimleri arasında bulunan bir siyaset ve devlet adamıdır. Milletvekilliği sırasında, ilerideki Atatürk devrimlerine kaynaklık eden ilerici kanun teklifi ve önergeleri vermiş bir yenilikçidir. Öz Türkçenin kullanılmasının yanı sıra kadın, köylü ve işçi haklarının savunuculuğunu yapmıştır.

02

Jön Türk Kongresi girişimi

—Jön Türk Kongresi girişimi

Ailesine el uzatılması karşısında kini daha da büyüyen Tunalı Hilmi, 1898'de İttihat ve Terakki Cemiyeti müfettişi olarak Mısır'a gitti ve cemiyetin Kahire şubesini örgütledi. Kahire'de “Hak” isimli bir gazete çıkardı. Cemiyetin içinde bir kongre düzenlenmesi fikrini öne attı ve hazırlıklar için 1900 yılında Paris’e döndü; Hutbe kitapçıklarını yeniden yayımlamaya başladı. Kongre girişimi, Jön Türk ileri gelenleri tarafından kabul görmeyince sonuçsuz kaldı.

Tunalı Hilmi · diğer bölümler

← Tunalı Hilmi profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1871

    Abdullah Hilmi Tunalı (28 Ağustos 1871 - 26 Temmuz 1928), Türk siyasetçi, Meclis-i Mebûsan üyesi ve TBMM I., II.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1877

    1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı nedeniyle ailesiyle birlikte İstanbul'a göç etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1895

    Üyesi olduğu İttihad-i Osmani Cemiyeti'nin önde gelenleri hakkında 1895 yılında sürgün kararı alınınca bazı üyeler sürgüne gitti; bazıları bu karara uymayarak yurtdışına kaçtı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1896

    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin 1896 yılında gerçekleşen olağanüstü toplantısında başkan seçilen Mizancı Murat, 1897'de hareketin merkezini Cenevre'ye taşıdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1897

    Bu örgütler 1897’de bir ihbar sonucu ortaya çıkınca İstanbul’daki 78 Jön Türkü Trablusgarp’a sürgüne gönderen Sultan Abdülhamit, Avrupa’daki Jön Türklerle görüşmesi için Celalettin Paşa'yı yeniden Cenevre'ye gönderdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1898

    Ailesine el uzatılması karşısında kini daha da büyüyen Tunalı Hilmi, 1898'de İttihat ve Terakki Cemiyeti müfettişi olarak Mısır'a gitti ve cemiyetin Kahire şubesini örgütledi.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1899

    Hilmi Bey’in direnişini kırabilmek için babası İsmail Efendi tutuklandı ve sürgün olarak gönderildiği Musul’da 1899 yılında öldü.

    Miras tek kaynak
  8. 1900

    Cemiyetin içinde bir kongre düzenlenmesi fikrini öne attı ve hazırlıklar için 1900 yılında Paris’e döndü; Hutbe kitapçıklarını yeniden yayımlamaya başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  9. 1902

    Ali Fahri Bey ile birlikte Paris'te 4 Şubat 1902'de I.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1904

    1904'te Mısır'a gitti; Muhtelit (Karma) mahkemede çalıştı, "Kanun-ı Esasi" ve "Hak" gazetelerine yazdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1916

    1916'ya değin Karadeniz Ereğlisi, Silivri, Bayburt, Ordu, Beykoz ve Gemlik'te kaymakamlık yaptı; daha sonra savaş nedeniyle ülkeye göç eden ve sığınanların durumlarını denetlemek ve düzenlemekle görevlendirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1919

    Bu görevi 1919'a kadar sürdürdü.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1920

    1920'de İstanbul'un İtilaf Kuvvetleri tarafından işgal edilip meclis çalışamaz hale gelince Anadolu'ya geçti.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1921

    Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun (1921) hazırlık komisyonunda bulundu.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1923

    İşçilerin, özellikle Ereğli maden işçilerinin sosyal ve hukuki haklarının verilmesi, çalışma şartlarının iyileştirilmesi için pek çok soru önergesi verip konunun takipçisi olan Hilmi Bey, 1923 ve 1927 seçimlerinde Zonguldak milletvekili olarak yeniden meclise girdi.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

1898 · ESER İstikbal

İstikbal

eser
1899 · ESER Peşte'de Reşid Efendi

Peşte'de Reşid Efendi

eser
1900 · ESER Rezalet yine İspanya'da

Rezalet yine İspanya'da

eser
1901 · ESER Kongre, Cevapları-Cevabımız

Kongre, Cevapları-Cevabımız

eser
1901 · ESER Kongre Nedir, Nasıl Olmalıdır?

Kongre Nedir, Nasıl Olmalıdır?

eser
1902 · ESER Bir Dilek

Bir Dilek

eser
1923 · ESER Memiş Çavuş Büyük Millet Meclisinde

Memiş Çavuş Büyük Millet Meclisinde

eser
ESER Evvel ve Ahir

Evvel ve Ahir

eser

Diğer eserler

—Makedonya MazisiEser tek kaynak
—HâlEser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Tunalı Hilmi Abdullah Cevdet Sevda And Nejat Tekelioğlu
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Tunalı Hilmi hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Cevdet

    “İshak Sükûti ve Abdullah Cevdet ile birlikte çıkardığı bu gazetede Türkçü, milliyetçi, cumhuriyetçi fikirlere yer verildi.”

  • Tunalı Hilmi kendi hikâyesinde anılıyor Sevda And

    “Babası TBMM'nin ilk milletvekillerinden Tunalı Hilmi Bey, annesi İsviçreli Julliette Hanım'dır.”

  • Tunalı Hilmi kendi hikâyesinde anılıyor Nejat Tekelioğlu

    “Tasarladığı yapılardan bazıları; Başkent Apartmanı ve alt katındaki Kavaklıdere Sineması, Kızılay'daki Menekşe ve Nergiz sinemalı apartmanları, Tunalı Hilmi Caddesi'ndeki Talip Sin...”

06

Kaynaklar

6kaynak kaydı
6farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Tunalı Hilmi
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 6 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
    www5.tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Enise Aslı Öztürk, Tunalı Hilmi Bey'in I. TBMM'deki Yasal Faaliyetleri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir 2006". 18 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Eri...
    arşiv · www.belgeler.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Aydın Esen, Tunalı Hilmi Bey, Bilay Vakfı web sitesi, Eylül-Ekim 2007, Erişim Tarihi:22.07.2011" (PDF). 22 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2011.
    arşiv · www.bilayvakfi.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Fatih Bağcıoğlu, İttihat ve Terakki Üzerine Düşünceler, Sızıntı Dergisi, Sayı 371, Aralık 2009". 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2011.
    arşiv · www.sizinti.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Tahsin Yıldırım, Edebiyatçı Bir Jöntürk: Ali Fahri Ağababa, Temrin Dergisi, Sayı 5, Eylül 2008". 31 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2011.
    arşiv · www.temrindergisi.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Tunalı Hilmi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    6 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Fatih Erdoğan

Yazar, çizer, çevirmen, yayımcı · d. 1954

aynı alan · edebiyat

Yusuf Atılgan

Yazar · öğretmen · 1921–1989

aynı alan · edebiyat

Turgut Uyar

Şair · 1927–1985

Edebiyat alanındaki tüm profiller →