Kısaca kimdir?
Tuna Bulgarcası veya Tuna Bulgar Türkçesi, 7-11. yüzyıllarda Tuna sahasında konuşulup yazılmış Türk dilinin Oğur grubundaki tarihî Bulgar dillerinden biridir. Diğer Bulgar dilleri; İdil Bulgarcası ve yazılı örneği bulunmayan Kuban Bulgarcasıdır.
Tuna Bulgarcasında yazılmış belgeler azdır. Talât Tekin'in eserinde bahsettiği günümüze kalan Tuna Bulgarcası dil kaynakları şunlardır:
• Bulgar Hanları listesindeki Proto-Bulgarca kelime ve ibareler;
• Tudor Doksov'un haşiyesindeki Proto-Bulgarca ibare;
• Nagy Szent-Miklós hazinesindeki Proto-Bulgar yazıtları;
• Proto-Bulgar kitabelerindeki Türkçe kelime ve ibareler;
• Bizans kaynaklarındaki Bulgar Türkçesi etnik adlar;
• Eski Kilise İslavcasındaki Proto-Bulgarca ödünç kelimeler.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Ses bilgisi
Tuna Bulgarcasını, Kuban ve İdil Bulgarcasından ayıran en önemli husus söz başı *d- sesini muhafaza etmiş olmasıdır. Oysa bu ses Kuban Bulgarcasında *d- > *ǯ- değişimine uğrayarak ve İdil Bulgarcasında da bu şekilde yerini alacaktır. Bu dilde tıpkı Kuban Bulgarcasında olduğu gibi -g(-) sesleri -x(-) sesine dönmüştür.
02.2Söz varlığı
- 5. ve 10. yüzyıllar arasında Tuna Bulgarlarından kalmış dil malzemeleri Tuna Bulgarcasının İdil Bulgarcası ile akraba bir dil olduğunu ortaya koyar. Bu bağlamda kelime haznesi başlıca Oğurca kelimelerden oluşur. Fakat Farsça ve Arapça alıntılar da görülür
- Modern Türkçe
- işaret, nişan
- bileklik
- yastık
- resim, ikon
- onur
02.3Bulgar Hanları listesi
- Bulgar Hanları listesi Tuna Bulgar hanlarının doğduğu yılları Bulgarca olarak vererek bize Tuna Bulgarcası sıra sayıları ve hayvan adları hakkında bilgi verir
- Han adı
- Avitohol'
- İrnik'
- Gostoun'
- Kourt'
- Bezmer'
- Esperih
- Tervel'
- Tvirem'
- Sevar'
- Kormisoş'
- Savineh'
- Telets'
- Oumor'
- Han Boris'in Bulgarları Hrisiyan yaptığı tarih
02.4Yazıtlar
Tuna Bulgarlarından kalan yazıtların yalnızca iki tanesi Tuna Bulgarcasında yazılmıştır. Diğerleri Yunancadır. Tuna Bulgarcasında yazılmış yazıtlar Preslav yazıtı ve Çatalar yazıtıdır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Tuna Bulgarcası hayat hikâyesinde anıyor İdil Bulgarcası
“Diğer Bulgar dilleri; İdil Bulgarcası ve yazılı örneği bulunmayan Kuban Bulgarcasıdır.”
-
Tuna Bulgarcası kendi hikâyesinde anılıyor Ogur öbeği
“Gruba ait tarihi bir dil olan Ön Bulgarca (Tuna Bulgarcası ile İtil Bulgarcasına ayrılır) bugün ölü dillerdendir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.