biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Müzik
  3. Selman Ada
Orkestra şefi, besteci, piyanist · d. 1953

Selman Ada Kariyer

Selman Ada (d. 24 Şubat 1953, Ceyhan), Türk besteci, orkestra şefi ve piyanist.

Hayat çizgisi 9 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2007–2026
19531990bugün
Eğitim Önemli eserler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Miras Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Selman Ada (d. 24 Şubat 1953, Ceyhan), Türk besteci, orkestra şefi ve piyanist.

İstanbul Devlet Opera ve Balesi'ne atanan ilk Türk genel müzik direktörüdür. 1973'te 20 yaşındayken İstanbul Opera Orkestrasını yönetmeye başladığında dünyanın en genç opera orkestra şefi olarak tarihe geçmiştir. Selman Ada, 24 Temmuz 2014 tarihinde, Rengim Gökmen'in görevinden alınması sonrası; Devlet Opera ve Balesi Genel Müdür ve Sanat Yönetmenliği görevine vekaleten getirilmiş ve 30 Ekim 2017 tarihinde bu görevinden istifa etmiştir.

Ali Baba ve Kırk Haramiler, Aşk-ı Memnu adlı operalar ile Mavi Nokta ve "Mevlid Kantat" adlı oratoryoların bestecisidir.

02

Kariyer

—Kariyer

Yönettiği yaratılardan bazıları: "Cosi fan Tutte", "Don Giovanni", "Saraydan Kız Kaçırma", "Sihirli Flüt", "Macbeth", "Werther", "La Traviata", "Carmen", "Sevil Berberi", "II. Mehmet", "Petrouchka", "La Voix Humaine", "Rita", "Susanna'nın Sırrı", "La Cambiale di Matrimonio", "Evita", "Cavalleria Rusticana", "Carmina Burana", "Fidelio", "Der Betrogene Kadi", "I Pagliacci", "Il Tabaro", "Gianni Scicchi", "Ma Mère l'Oye", "Ferhad ile Şirin", "Giselle", "Coppelia", "Faust", "Rigoletto", "Don Carlos", "Luisa Miller", "Manon", "Turandot" olmak üzere binden fazla opera temsili, dinleti ve resital verdi. Yaratıları 1968'den bu yana Avrupa, Amerika, Asya, Afrika ve Avustralya'da seslendirilen bağdarın operaları ise "Ali Baba ve 40 Haramiler" (dünya prömiyeri 1991-Ankara Devlet Opera ve Balesi) başta olmak üzere 1991'den beri Türk opera sahnelerinde sürekli afiştedir. "Mavi Nokta" poetik operası (dünya üzerinde ilk temsili 1996-İzmir Devlet Opera ve Balesi, metin: Tarık Günersel) 2000 yılında kendi yönetiminde Wiesbaden'de ve Münih'teki "Herkülesalle"de "İstanbul Devlet Opera ve Balesi" tarafından "Türkiye'den dünyaya binyılın armağanı" olarak seslendirildi. "Mavi Nokta", "Ankara Devlet Opera ve Balesi"tarafından 2004-2005 mevsiminde sahne uyarlaması olarak ilk kez kırın düzenci Mehmet Balkan tarafından sahnelendi. Sanatçı 2002'de "Mersin Devlet Opera ve Balesi"nde genel küğ sorumlusu olarak çalıştı. "Aşk-ı Memnu Operası"nın dünya üzerindeki ilk temsili (cönk: H. Ziya Uşaklıgil'den hareketle Tarık Günersel) 23 Ocak 2003'te "Mersin Devlet Opera ve Balesi"nde bağdarın yönetiminde rejisör Çetin İpekkaya tarafından gerçekleştirildi (İstanbul'daki ilk temsili ise "Cemal Reşit Rey Operası" tarafından bağdarın yönetiminde 6 Nisan 2003'te sahnelendi). Eser Murat Göksu'nun rejisiyle 2006'da "Ankara Devlet Opera ve Balesi"nde sahnelendi. Küçük orkestra ve mezzosopran için yazdığı "Ballade"ın dünyadaki ilk çalınışı Aralık 2004'te mezzosopran Aylin Ateş ve orkestra yönetkeni Rengim Gökmen tarafından Tel Aviv'de, "I. Senfoni"sinin dünyadaki ilk çalınışı ise 16 Nisan 2005'te "Uluslararası Ankara Müzik Festivali"nde orkestra yönetkeni Rengim Gökmen idaresinde "Bilkent Senfoni Orkestrası" tarafından gerçekleştirildi. 1973'ten beri "İstanbul Devlet Opera ve Balesi"nin sürekli orkestra yönetkeni, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya Devlet Opera ve Baleleri'nde ise konuk orkestra yönetkeni olarak görev almakta olan Ada, 2006-2007 mevsiminde "İstanbul Devlet Opera ve Balesi"nin ilk Türk küğ sorumlusu olarak görev yaptı. Ada, 2008-2009 mevsiminde "Mersin Devlet Opera ve Balesi Müdürü ve Sanat Yönetmeni" görevinde bulundu. Sanatçı 2009-2011 arasında "Devlet Opera ve Balesi GenelMüdürlüğü"nde "Genel Müzik Direktörü" oldu ve "Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Kompozisyon ve Orkestra Yönetkenliği Bölümü" öğretim üyeliği yaptı. 2009 yılında "İzmir Devlet Opera ve Balesi"nde sahnelenmeye başlayan "Aşk-ı Memnu" operası 2010'da Batı Avrupa'da sahnelenen ilk Türk operası oldu. Bu yaratı, İspanya dinleti dolaşısında bağdarın yönetiminde sahnelendi. "Mevlid Kantatı, Op. 44", "İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya ve Samsun Devlet Operaları" sanatçılarının katılımıyla bağdarın yönetiminde 20 Nisan 2011'de 450 kişilik dev kadroyla İstanbul'da dünyada ilk kez çalındı. 25 Mart 2012'de "Ali Baba & 40 Haramiler" Almanya'nın "Wuppertal Operası"nda Almanca olarak sahnelenerek Dünya opera dağarına giren ilk Türk operası oldu. Eser, "Wuppertal Operası"nda on temsil kapalı gişe sahnelendi. 2015 yılında "Başka Dünya" operası "İstanbul Devlet Opera ve Balesi" tarafından sahnelendi. Selman Ada, 2014-2017 yılları arasında "Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası"nın birinci yönetkeni ve "Devlet Opera ve Balesi"nde Genel Müdür olarak görev yaptı. Sanatçı "Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü" olarak son derece faydalı işler yapmış ve bu kurumu bir basamak daha yukarı tırmandırmıştır. Ada, bağdarlıkta "amodal" ekolün kurucusudur. Modal eserlerinde ise "Türk makamsal armonisi" kurallarını koymuştur.

Selman Ada · diğer bölümler

← Selman Ada profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1953

    Doğum ve Erken Yıllar

    1953 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1965

    1965'te devlet tarafından 6660 sayılı "Harika Çocuk Yasası" kapsamına alınarak ailesiyle birlikte Paris Ulusal Yüksek Konservatuvarı'na gönderildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1968

    Yaratıları 1968'den bu yana Avrupa, Amerika, Asya, Afrika ve Avustralya'da seslendirilen bağdarın operaları ise "Ali Baba ve 40 Haramiler" (dünya prömiyeri 1991-Ankara Devlet Opera ve Balesi) başta olmak üzere 1991'den beri Türk opera sahnelerinde sürekli afiştedir.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1971

    1971'de 18 yaşındaki Selman Ada, okulundan beş ayrı dalda birinci olarak mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1973

    1973'te 20 yaşındayken İstanbul Opera Orkestrasını yönetmeye başladığında dünyanın en genç opera orkestra şefi olarak tarihe geçmiştir.

    İlk üretimler tek kaynak
  6. 1975

    1975'te son anda hastalanan orkestra şefinin yerine provasız çıkarak Don Giovanni operasını yönetti.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1979

    1979'da Ankara Devlet Opera ve Balesi'nde Genel Müzik Direktörü olarak çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1980

    1980'de Paris'e dönerek "Ecole Normale Superieure de Musique"'te opera korrepetitörlüğü ve orkestra yönetimi bölümünü kurdu.

    Miras tek kaynak
  9. 1987

    1987'de Türkiye'ye dönerek yeniden İstanbul Operası Orkestra şefliğini üstlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1996

    Eser ilk defa 1996'da İzmir Devlet Opera ve Balesi tarafından seslendirildi.

    İlk üretimler tek kaynak
  11. 2002

    2002'de Mersin Devlet Opera ve Balesi'nde genel müzik direktörü olarak çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 2003

    yılında, 23 Ocak 2003'te Mersin Devlet Opera ve Balesi'nde bestecinin şefliğinde, yönetmen Çetin İpekkaya tarafından gerçekleştirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2004

    Sahne versiyonu ise ilk defa Ankara Devlet Opera ve Balesi tarafından 2004-2005 sezonunda koreograf Mehmet Balkan tarafından sahnelendi.

    İlk üretimler tek kaynak
  14. 2005

    Senfoni"sinin dünyadaki ilk çalınışı ise 16 Nisan 2005'te "Uluslararası Ankara Müzik Festivali"nde orkestra yönetkeni Rengim Gökmen idaresinde "Bilkent Senfoni Orkestrası" tarafından gerçekleştirildi.

    İlk üretimler tek kaynak
  15. 2006

    Eser Murat Göksu'nun rejisiyle 2006'da "Ankara Devlet Opera ve Balesi"nde sahnelendi.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Selman Ada Ali Baba ve Kırk Haram... Aydın Gün Bedri Rahmi Eyüboğlu Cemal Reşit Rey Çetin İpekkaya Ferdi Ştatzer Gülseli İnal Harika Çocuk Yasası
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Ali Baba ve Kırk Haramiler

    “Ali Baba ve Kırk Haramiler, Aşk-ı Memnu adlı operalar ile Mavi Nokta ve "Mevlid Kantat" adlı oratoryoların bestecisidir.”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Aydın Gün

    “Bu olay sayesinde "dünyanın en genç opera orkestra şefi" olarak tarihe geçti ve olağanüstü başarısı nedeniyle hemen Aydın Gün tarafından bu kuruma orkestra şefi olarak atandı.”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Bedri Rahmi Eyüboğlu

    “90 "Karadut" (Şiir: Bedri Rahmi EYÜBOĞLU) Bas ve Piyano için Lied (2020) • Op.”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Cemal Reşit Rey

    “Ziya Uşaklıgil'den hareketle Tarık Günersel) 23 Ocak 2003'te "Mersin Devlet Opera ve Balesi"nde bağdarın yönetiminde rejisör Çetin İpekkaya tarafından gerçekleştirildi (İstanbul'da...”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Çetin İpekkaya

    “yılında, 23 Ocak 2003'te Mersin Devlet Opera ve Balesi'nde bestecinin şefliğinde, yönetmen Çetin İpekkaya tarafından gerçekleştirildi.”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Ferdi Ştatzer

    “Müziğe Ferdi Ştatzer'in ve Mithat Fenmen'in öğrencisi olarak başladı.”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Gülseli İnal

    “37 "Ballade" [Yapayalnızsındır] Şiir: Gülseli İnal, Mezzo Soprano ve Küçük Orkestra İçin (2004) • Op.”

  • Selman Ada hayat hikâyesinde anıyor Harika Çocuk Yasası

    “1965'te devlet tarafından 6660 sayılı "Harika Çocuk Yasası" kapsamına alınarak ailesiyle birlikte Paris Ulusal Yüksek Konservatuvarı'na gönderildi.”

05

Kaynaklar

9kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Selman Ada
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Selman ADA; Wayback Machine (archived Mayıs 2, 2008)
    web.archive.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Rengim Gökmen görevinden alındı". 26 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2014.
    arşiv · www.zaman.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Selman Ada, Hocanın Namı, Tiyatrom.com sitesi, Erişim tarihi:15.09.2011". 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2011.
    tiyatrom.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Yavuz Daloğlu, Olağanüstü Yetenekli Büyük Bir Sanatçı: Selman Ada, Tiyatrom.com sitesi, Erişim tarihi:14.09.2011". 10 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2011.
    tiyatrom.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sanatsız Kalmayalım". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2012.
    habergazetesi.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Klasiknotları sitesi, Şef Tanıtımı: Selman Ada, Erişim tarihi:15.09.2011". 2 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2011.
    klasiknotlari.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Mevlid'e 450 Kişilik Orkestrayla Senfonik Tanıtım, Doğan Haber Ajansı, 18.04.2011". 28 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2011.
    sondakika.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Müziklopedi | Müzik ansiklopedisi, Müzik terimleri, Kitap, Makale, Şiir, Fıkra, Karikatür, Duyuru, Söyleşi, Öykü, Haberler". www.muziklopedi.org. 14 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 20...
    arşiv · www.muziklopedi.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Selman Ada” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    9 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · müzik

Esin Engin

Besteci, aranjör, solist, orkestra şefi ve müzisyen · 1945–1997

aynı alan · müzik

Reyhan Karaca

Şarkıcı · d. 1970

aynı alan · müzik

Ahmet Kanneci

Besteci, gitarist, aranjör, müzisyen, kompozitör · d. 1957

Müzik alanındaki tüm profiller →