biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Saadet İkesus
Opera sanatçısı · 1916–2007

Saadet İkesus Türkiye'deki sanat yaşamı

Fatma Saadet İkesus Altan (3 Mart 1916, İstanbul - 12 Aralık 2007, Ankara), Türk opera sanatçısıdır.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
191619602007
Önemli eserler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Fatma Saadet İkesus Altan (3 Mart 1916, İstanbul - 12 Aralık 2007, Ankara), Türk opera sanatçısıdır.

Türkiye'de operanın kurucularındandır. Almanya'daki eğitimi sırasında bir opera yıldızı olarak tanınan İkesus, 1941 yılında Türkiye'ye döndükten sonra şarkıcı, rejisör ve eğitmen olarak çalıştı.

Muhsin Ertuğrul'un teşvikiyle Mozart'ın "Cosi fan tutte'" operasını sahneye koyarak, Türkiye'nin ilk kadın opera yönetmeni oldu. Ankara Devlet Konservatuvarı'nda ilk kadın şan pedagogu olarak görev aldı; pek çok opera sanatçısı yetiştiren sanatçı, "Hocaların Hocası" olarak anılır. Türkiye'de ses eğitimi alanındaki ilk kitabın yazarıdır. Sahnede eserlerin Türkçe seslendirilmesi gerektiğini savunmuş ve yaklaşık elli operayı İtalyanca, Almanca ve İngilizceden Türkçeye çevirmiştir.

02

Türkiye'deki sanat yaşamı

—Türkiye'deki sanat yaşamı

Türk operası ve tiyatrosunun kurucusu Carl Ebert'in çağrısı üzerine 1941 yılında Türkiye'ye dönen sanatçı, Ebert'in sahneye koyduğu Fidelio eserindeki rolü ile Türkiye'de de tanındı. Eser, Türkiye'de ilk defa 13 Şubat 1942 tarihinde Ankara Devlet Konservatuvarı tarafından Halkevi sahnesinde seslendirildi. Necil Kâzım Akses ve Ulvi Cemal Erkin’in çevirisi ile Türkçe olarak sahnelenen eserde İkesus, Leonere rolünü canlandırdı. Carmen, Maskeli Balo, Cosi fan Tutte operalarında ve Yarasa, Çingene Baron operetlerinde baş roller oynadı. Il Trovatore, Hansel ve Gretel, Satılmış Nişanlı, Orfe Cehenemde gibi eserlerde görev aldı.

Sahne çalışmaları devam ederken 1941 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı'nda şan eğitimi vermeye başlaması nedeniyle "ilk Türk kadın ses eğitmeni unvanını aldı. 1942 yılında radyo için Opera Albümünden adlı bir program hazırlayıp sunuculuğunu yaptı; bu yolla kitlesel müzik eğitimine katkıda bulunmaya çalıştı. Aynı zamanda operayı Türk gırtlağına uygun bir hale getirmek adına da çalışmalar yaptı ve 1965'te, Türkiye'de ses eğitimi alanında ilk kitap olan Ses Sağlığı ve Korunması adlı kitabı yazdı.

Sanatçı, sözleri anlayamayan dinleyicilerin müziği de anlayamayacağı düşüncesiyle opera çevirileri yaptı. Opera ve operet çevirilerinin hemen hemen hepsi Türk Devlet Operaları'nda oynandı. İtalyanca, Almanca ve İngilizceden çevirdiği yaklaşık 50 opera arasında "La Traviata", " Maça Kızı", "Don Carlos", "Hansel ve Gretel", "Salome", "Maskeli Balo", "Eugene Onegin", "Alayın Kızı" operaları ve Brahms, Schubert, Çaykovski, Musorgski ve sayısız lied bulunur. İkesus, Milli Eğitim Bakanlığı'nın talebiyle çeşitli edebi eserlerin de çevirisini yaptı. Thomas Mann'ın bir Hint efsanesi olan Değişen Kafalar adlı eseri, Albert Emil Brachvogel'in Friedmann Bach I, II adlı romanları ile Max Klein'ın Güzel Şarkı Söylemek Sanatı eserleri, opera dışındaki çevirilerindendir.

İkesus, "Yarasa opereti", "Elektra trageyası", "Bir Piyes Yapalım" adlı eserleri, 1952 yılında Ankara'ya gelen ve Ankara Devlet Tiyatrosu'nun başrejisörlüğünü yapan Arnulf Schröder ile birlikte sahneledi. Bu deneyimlerin ardından Muhsin Ertuğrul'un teşvikiyle, çevirisini yaptığı Mozart'ın "Cosi fan tutte operasını sahneye koydu ve böylece Türkiye'deki ilk kadın opera rejisörü oldu. Ardından konservatuvarda "Hansel ve Gretel", "Palyaçolar"; Türk-Amerikan derneğinde İngilizce Telefon operalarını yönetti. Ankara Devlet operasında Johann Strauss II'un Viyana Kanı opereti, Donizetti'nin Zingara ve Rossini'nin "Evlilik sözleşmesi", Kalmann'ın "Çardaş Fürstin" opereti Saadet İkesus'un rejisini yaptığı eserlerdir.

İzmir'de ilk şan konserini, Adana'da ilk kez batı repertuarlı bir konser, Ankara ve İstanbul'da orkestra ve piano eşliğinde konserler, Ankara Radyosu'nda yıllarca süren opera programı ve konserler, Münih, Nürnberg, Köln radyolarında konserler verdi. TRT'de program yapmanın dışında geleneksel Türk müziği radyo sanatçılarına ses, nefes ve diksiyon dersleri verdi. Muazzez Abacı, Emel Sayın gibi sanatçılar ondan ders aldı.

1963-1964 yılında Köln'de Glettenberg'in yardımcısı olarak ustalık derslerine katıldı. Münih Konservatuvarı'na Profesör unvanıyla katılma teklifi aldı ancak ailevi nedenlerle kabul etmedi.

Saadet İkesus · diğer bölümler

← Saadet İkesus profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1916

    Fatma Saadet İkesus Altan (3 Mart 1916, İstanbul - 12 Aralık 2007, Ankara), Türk opera sanatçısıdır.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1934

    1934 yılında Ankara Kız Lisesi'nin fen bölümünden mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1935

    1935 yılında Paul Hindemith, Paul Lohman, Ahmed Adnan Saygun, Necil Kazım Akses ve Ulvi Cemal Erkin' den oluşan jüri tarafından seçilerek, şan eğitimi almak üzere Berlin'e gönderildi.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1939

    1939 yazında Wagner festivali için Bayreuth'a ve Karkonosze Dağları'na birlikte gittikleri, orkestra şefliği sınıfı öğrencisi Helmut Henze ile bu seyahatte nişanlandı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1940

    1940 yılında Berlin Konservatuvarı'ndan mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1941

    Almanya'daki eğitimi sırasında bir opera yıldızı olarak tanınan İkesus, 1941 yılında Türkiye'ye döndükten sonra şarkıcı, rejisör ve eğitmen olarak çalıştı.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1942

    Eser, Türkiye'de ilk defa 13 Şubat 1942 tarihinde Ankara Devlet Konservatuvarı tarafından Halkevi sahnesinde seslendirildi.

    İlk üretimler tek kaynak
  8. 1952

    İkesus, "Yarasa opereti", "Elektra trageyası", "Bir Piyes Yapalım" adlı eserleri, 1952 yılında Ankara'ya gelen ve Ankara Devlet Tiyatrosu'nun başrejisörlüğünü yapan Arnulf Schröder ile birlikte sahneledi.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1963

    1963-1964 yılında Köln'de Glettenberg'in yardımcısı olarak ustalık derslerine katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1965

    Aynı zamanda operayı Türk gırtlağına uygun bir hale getirmek adına da çalışmalar yaptı ve 1965'te, Türkiye'de ses eğitimi alanında ilk kitap olan Ses Sağlığı ve Korunması adlı kitabı yazdı.

    Eğitim tek kaynak
  11. 1972

    Veterinerlik Fakültesi'ndeki öğrencilik döneminden tanıdığı üçüncü eşi Erdoğan Altan'la 1972'de İstanbul'a yerleşti.

    Eğitim tek kaynak
  12. 1995

    Biyografik öykülerden oluşan "Kara Böcek" adlı kitabı 1995 yılında yayımlandı

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 2007

    Hayatının son yıllarını Ankara'da oğlunun yakınında geçirdi, 12 Aralık 2007'de Ankara'da yaşamını yitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Saadet İkesus Altan Günbay Aslı Omağ Atilla Manizade Cahit Şaher Cemaliye Kıyıcı Emel Say Emel Sayın Keriman Davran
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Altan Günbay

    “Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Aslı Omağ

    “Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Atilla Manizade

    “kuruluş yılında Atilla Manizade'nin müdür ve sanat yönetmeni olduğu zamanda Verdi'nin "'La Traviata" operasını Saadet İkesus sahneleyerek 50’inci sanat yılı bir daha kutlandı.”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Cahit Şaher

    “Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Cemaliye Kıyıcı

    “Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Emel Say

    “Muazzez Abacı, Emel Sayın gibi sanatçılar ondan ders aldı.”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Emel Sayın

    “Muazzez Abacı, Emel Sayın gibi sanatçılar ondan ders aldı.”

  • Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Keriman Davran

    “Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
11farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
13zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Saadet İkesus
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Özçay, Müjgan. "Türk Operasının Kara Böceği: Saadet İkesus". 24 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
    arşiv · yenie.net · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hocaların hocası Saadet İkesus Altan öldü". Milliyet gazetesi, 16 Şubat 2007. 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.
    milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Güleç, Elif Sanem. "Türk Operasında Eğitimin Öncüsü: Fatma Saadet İkesus (1916-2007)" (PDF). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, i Cilt 3 Sayı 13, Yıl 2010. 9 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Eriş...
    arşiv · www.sosyalarastirmalar.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Saadet İkesus Altan". Annefrank.de sitesi. 7 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
    arşiv · www.annefrank.de · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yılmaz, H.S; Özçam, M.; Tutucu, F.; Ateşok, A.Y.; Didem, A. (31 Ekim 2020). "İlk Türk kadın opera sanatçısı: Saadet İkesus Altan'ın hayatı". Bilkent Üniversitesi Hist 200 dersi ödevi, 2018-2019 bahar dönemi. 23 Ekim 2020...
    arşiv · repository.bilkent.edu.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Dokuzuncu Senfoninin Türkiye'de İlk Seslendirilişi". sanattanyansimalar.com. 15 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2023.
    sanattanyansimalar.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "SAADET İKESUS ALTAN / Orkestra önünde söylemek sahnede mikrofonla mırıldanmaya benzemez". Gösteri Dergisi. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009.
    arşiv · www.muziksoylesileri.net · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Saadet İkesus Kitapları". TBMM Kütüphanesi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009. [ölü/kırık bağlantı]
    kutuphane.tbmm.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kara Böcek". Pandora. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009. [ölü/kırık bağlantı]
    pandora.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    ""Hocaların hocası" toprağa verildi". CNN Türk. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009.
    arşiv · www.cnnturk.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Saadet İkesus” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Ardan Özmenoğlu

Kültür & Sanat · d. 1979

aynı alan · kültür & sanat

Abdullah Tuğluk

Uzun mesafe ve su engelli koşularında yarışan Türk atlet · d. 1999

aynı alan · kültür & sanat

Köfteci Ramiz

Dünya çapında

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →