Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Fatma Saadet İkesus Altan (3 Mart 1916, İstanbul - 12 Aralık 2007, Ankara), Türk opera sanatçısıdır.
Türkiye'de operanın kurucularındandır. Almanya'daki eğitimi sırasında bir opera yıldızı olarak tanınan İkesus, 1941 yılında Türkiye'ye döndükten sonra şarkıcı, rejisör ve eğitmen olarak çalıştı.
Muhsin Ertuğrul'un teşvikiyle Mozart'ın "Cosi fan tutte'" operasını sahneye koyarak, Türkiye'nin ilk kadın opera yönetmeni oldu. Ankara Devlet Konservatuvarı'nda ilk kadın şan pedagogu olarak görev aldı; pek çok opera sanatçısı yetiştiren sanatçı, "Hocaların Hocası" olarak anılır. Türkiye'de ses eğitimi alanındaki ilk kitabın yazarıdır. Sahnede eserlerin Türkçe seslendirilmesi gerektiğini savunmuş ve yaklaşık elli operayı İtalyanca, Almanca ve İngilizceden Türkçeye çevirmiştir.
Almanya'daki sanat yaşamı
—Almanya'daki sanat yaşamı
Konservatuvar eğitimini tamamladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı'ndan aldığı izinle Almanya'da kaldı ve kendisine üç senelik kontrat öneren Duisburg Operası'na gitmeye karar verdi. Bir Alman sahnesine çıkabilmek için Aryan belgesine sahip olması gerektiği gerekçesiyle sorun yaşadı. Kontratı reddedilen ve bursu kesilen İkesus, Berlin Radyosu'na davet edilip kendisinden Türkçe bir parça söylemesi istendiğinde Almanlar'ın Türkler'i sevmediği gerekçesiyle bu teklifi reddetmiş ve bu olaydan sonra Dışişleri Bakanlığı'nın müdahalesi ile Duisburg Operası ile sözleşme yapabilmiştir.
İkesus, profesyonel olarak sanat yaşamına Duisburg Operası'nda Rigoletto'nun Maddalena karakteriyle başladı. Ardından "Hansel ve Gretel", "Carmen", "Windsor’un Şen Kadınları", "Don Carlos", "Cosi fan Tutte", "Walküre", "Macbeth", "Tiefland" ve "Çingene Baron"'da başroller oynadı. Ardından Frankfurt Operası başyönetmeni Herbert Decker tarafından sahneye konan Carmen operasında, Carmen rolüyle başarı kazandı. Bu eserle Regensburg, Düsseldorf ve Essen operalarında konuk sanatçı olarak kendisine rol verildi.
Saadet İkesus · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1916
Fatma Saadet İkesus Altan (3 Mart 1916, İstanbul - 12 Aralık 2007, Ankara), Türk opera sanatçısıdır.
Önemli eserler tek kaynak -
1934
1934 yılında Ankara Kız Lisesi'nin fen bölümünden mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1935
1935 yılında Paul Hindemith, Paul Lohman, Ahmed Adnan Saygun, Necil Kazım Akses ve Ulvi Cemal Erkin' den oluşan jüri tarafından seçilerek, şan eğitimi almak üzere Berlin'e gönderildi.
Eğitim tek kaynak -
1939
1939 yazında Wagner festivali için Bayreuth'a ve Karkonosze Dağları'na birlikte gittikleri, orkestra şefliği sınıfı öğrencisi Helmut Henze ile bu seyahatte nişanlandı.
Eğitim tek kaynak -
1940
1940 yılında Berlin Konservatuvarı'ndan mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1941
Almanya'daki eğitimi sırasında bir opera yıldızı olarak tanınan İkesus, 1941 yılında Türkiye'ye döndükten sonra şarkıcı, rejisör ve eğitmen olarak çalıştı.
Eğitim tek kaynak -
1942
Eser, Türkiye'de ilk defa 13 Şubat 1942 tarihinde Ankara Devlet Konservatuvarı tarafından Halkevi sahnesinde seslendirildi.
İlk üretimler tek kaynak -
1952
İkesus, "Yarasa opereti", "Elektra trageyası", "Bir Piyes Yapalım" adlı eserleri, 1952 yılında Ankara'ya gelen ve Ankara Devlet Tiyatrosu'nun başrejisörlüğünü yapan Arnulf Schröder ile birlikte sahneledi.
Önemli eserler tek kaynak -
1963
1963-1964 yılında Köln'de Glettenberg'in yardımcısı olarak ustalık derslerine katıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1965
Aynı zamanda operayı Türk gırtlağına uygun bir hale getirmek adına da çalışmalar yaptı ve 1965'te, Türkiye'de ses eğitimi alanında ilk kitap olan Ses Sağlığı ve Korunması adlı kitabı yazdı.
Eğitim tek kaynak -
1972
Veterinerlik Fakültesi'ndeki öğrencilik döneminden tanıdığı üçüncü eşi Erdoğan Altan'la 1972'de İstanbul'a yerleşti.
Eğitim tek kaynak -
1995
Biyografik öykülerden oluşan "Kara Böcek" adlı kitabı 1995 yılında yayımlandı
Önemli eserler tek kaynak -
2007
Hayatının son yıllarını Ankara'da oğlunun yakınında geçirdi, 12 Aralık 2007'de Ankara'da yaşamını yitirdi.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Altan Günbay
“Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Aslı Omağ
“Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Emel Sayın
“Muazzez Abacı, Emel Sayın gibi sanatçılar ondan ders aldı.”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Keriman Davran
“Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Muazzez Abacı
“Muazzez Abacı, Emel Sayın gibi sanatçılar ondan ders aldı.”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Muhsin Ertuğrul
“Muhsin Ertuğrul'un teşvikiyle Mozart'ın "Cosi fan tutte'" operasını sahneye koyarak, Türkiye'nin ilk kadın opera yönetmeni oldu.”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Necil Kazım Akses
“1935 yılında Paul Hindemith, Paul Lohman, Ahmed Adnan Saygun, Necil Kazım Akses ve Ulvi Cemal Erkin' den oluşan jüri tarafından seçilerek, şan eğitimi almak üzere Berlin'e gönderil...”
-
Saadet İkesus hayat hikâyesinde anıyor Sertab Erener
“Suna Korad, Fikret Kutnay, Aslı Omağ Sevda Aydan, Filiz Işıksun, Özcan Sevgen, Müveddet Altan Günbay, Mustafa İktu, Ayşe İktu, Mesut İktu, Mete Uğur, Atilla Manizade, Fevziye Bartu...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Saadet İkesustr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıÖzçay, Müjgan. "Türk Operasının Kara Böceği: Saadet İkesus". 24 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.arşiv · yenie.net · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Hocaların hocası Saadet İkesus Altan öldü". Milliyet gazetesi, 16 Şubat 2007. 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıGüleç, Elif Sanem. "Türk Operasında Eğitimin Öncüsü: Fatma Saadet İkesus (1916-2007)" (PDF). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, i Cilt 3 Sayı 13, Yıl 2010. 9 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Eriş...arşiv · www.sosyalarastirmalar.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Saadet İkesus Altan". Annefrank.de sitesi. 7 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.arşiv · www.annefrank.de · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıYılmaz, H.S; Özçam, M.; Tutucu, F.; Ateşok, A.Y.; Didem, A. (31 Ekim 2020). "İlk Türk kadın opera sanatçısı: Saadet İkesus Altan'ın hayatı". Bilkent Üniversitesi Hist 200 dersi ödevi, 2018-2019 bahar dönemi. 23 Ekim 2020...arşiv · repository.bilkent.edu.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Dokuzuncu Senfoninin Türkiye'de İlk Seslendirilişi". sanattanyansimalar.com. 15 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2023.sanattanyansimalar.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"SAADET İKESUS ALTAN / Orkestra önünde söylemek sahnede mikrofonla mırıldanmaya benzemez". Gösteri Dergisi. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009.arşiv · www.muziksoylesileri.net · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Saadet İkesus Kitapları". TBMM Kütüphanesi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009. [ölü/kırık bağlantı]kutuphane.tbmm.gov.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Kara Böcek". Pandora. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009. [ölü/kırık bağlantı]pandora.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı""Hocaların hocası" toprağa verildi". CNN Türk. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2009.arşiv · www.cnnturk.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Saadet İkesus” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 13 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.