biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Rüştü Uzel
Bürokrat ve eğitimci · 1891–1965

Rüştü Uzel Hakkında yazılanlar

Mehmet Rüştü Uzel (15 Ocak 1891, Bursa - 20 Ocak 1965), Türk bürokrat ve eğitimcidir.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
189119301965
Eğitim İlk üretimler Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik Önemli eserler Öğretmenlik
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Rüştü Uzel (15 Ocak 1891, Bursa - 20 Ocak 1965), Türk bürokrat ve eğitimcidir.

Mehmet Rüştü Uzel, 15 Ocak 1891 tarihinde Bursa'da dünyaya geldi. Babası merkez tahsil memurluğu görevini yapan ve Güllü Berber lakabıyla da anılan Hafız Süleyman Efendi'dir. İlk öğretimini Reyhan Paşa İlk Okulunda, orta öğretimini Bursa Mülki İdaresinde yaptı. Fransa Clermont Ferrand Üniversitesi'nden 1913 yılında mezun oldu. Öğretmenlik mesleğine Kastamonu Lisesi'nde Fizik-Kimya öğretmeni olarak 1914 yılında başladı. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu'nda ve Galatasaray Lisesi'nde kimya öğretmenliği yaptı. İstanbul Kız Öğretmen Okulu müdürlüğünde bulundu.

Sanat okulları İdaresinin, vilayetlerinde, Milli Eğitim Bakanlığının devredilmesi üzerine 1927 yılında Yüksek ve Mesleki Öğretim Genel Müdürlüğüne atandı. 1930-1933 yılları arasında talim ve terbiye kurulu üyeliğinde bulundu. Mesleki ve Teknik Öğretim Dairesi kurulunca bu dairenin Genel Müdürlüğüne getirildi ve 1941 yılına kadar bu görevde çalıştı. 1941 yılında Mesleki ve Teknik Öğretim Müsteşarı oldu. Bu görevden 1950 yılında emekli oldu.

İtalya'da orta derecede Genel ve Mesleki Öğretim dalı rapor niteliğini taşıyan bir kitabı da bulunan Mehmet Rüştü Uzel 20 Ocak 1965 tarihinde öldü. Mehmet Ali Birand'ın eniştesidir.

Türkiye'de Meslekî ve Teknik öğretimin, gerçek kurucusu Rüştü Uzel (1891-1965) Fransa'da Klerman-Ferrand Üniversitesinde genel kimya, sınaî kimya, ziraî kimya öğrenimi görmüştür. 1913'te yurda döndükten sonra çeşitli okullarda öğretmenlik ve yöneticilik yapmıştır. Sırasıyla Yükseköğretim Müdürlüğü, Meslekî ve Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ve Meslekî ve Teknik Öğretim Müsteşarlığı görevlerinde bulunmuştur. Gaziantep şehir merkezinde ismini taşıyan bir meslek lisesi bulunmaktadır.

02

Hakkında yazılanlar

—Hakkında yazılanlar

M. Rüştü Uzel Hakkında T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığınca çıkarılan Eğitim adlı derginin 44 ncü sayısında Doç.Dr.Kemal TURAN (Marmara Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Öğretim Üyesi, İstanbul) imzalı yazıdan bir alıntı: "Meslekî ve Teknik Öğretim okulları ve gezici kurslarının yurt düzeyinde kurulup yaygınlaştırılması, okul binalarının inşası, atelye ve laboratuvarlarının modern cihazlarla-aletlerle donatılmasını sağlayan Uzel, fikirleri ve uygulamalarıyla batılı düşünce sistemi içinde bilinçli bir eğitim çağını başlatmıştır. Böylece o, teknik öğretimin gelişmesiyle ilgili düşüncelerini uygulayarak meslek okullarının gerçek birer eğitim kurumu haline getirilmesini ve teknik okullara döner sermaye sistemini getirmeyi başarmıştır.

Uzel, bir eğitimci (öğretmen) olarak ders verdiği okullarda öğrencilere iş eğitimini uygulamış, yaparak-yaşayarak öğrenmeyi bir zevk ve heyecan hâline getirmiştir. Onun kullandığı metodun daha sonraki yıllarda ve hatta bugün bile meslek okullarında uygulandığı görülmektedir.

← Rüştü Uzel profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1891

    Doğum ve Erken Yıllar

    1891 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1913

    Fransa Clermont Ferrand Üniversitesi'nden 1913 yılında mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1914

    Öğretmenlik mesleğine Kastamonu Lisesi'nde Fizik-Kimya öğretmeni olarak 1914 yılında başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1927

    Sanat okulları İdaresinin, vilayetlerinde, Milli Eğitim Bakanlığının devredilmesi üzerine 1927 yılında Yüksek ve Mesleki Öğretim Genel Müdürlüğüne atandı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1930

    1930-1933 yılları arasında talim ve terbiye kurulu üyeliğinde bulundu.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1941

    Mesleki ve Teknik Öğretim Dairesi kurulunca bu dairenin Genel Müdürlüğüne getirildi ve 1941 yılına kadar bu görevde çalıştı.

    Öğretmenlik tek kaynak
  7. 1950

    Bu görevden 1950 yılında emekli oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1965

    İtalya'da orta derecede Genel ve Mesleki Öğretim dalı rapor niteliğini taşıyan bir kitabı da bulunan Mehmet Rüştü Uzel 20 Ocak 1965 tarihinde öldü.

    Öğretmenlik tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Rüştü Uzel Kemal Turan Mehmet Al Mehmet Ali Mehmet Ali Birand Philipp Schwartz
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Rüştü Uzel hayat hikâyesinde anıyor Kemal Turan

    “Milli Eğitim Bakanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığınca çıkarılan Eğitim adlı derginin 44 ncü sayısında Doç.Dr.Kemal TURAN (Marmara Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Öğretim Üye...”

  • Rüştü Uzel hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Al

    “Mehmet Ali Birand'ın eniştesidir.”

  • Rüştü Uzel hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali

    “Mehmet Ali Birand'ın eniştesidir.”

  • Rüştü Uzel hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali Birand

    “Mehmet Ali Birand'ın eniştesidir.”

  • Rüştü Uzel kendi hikâyesinde anılıyor Philipp Schwartz

    “Schwartz, 6 Temmuz 1933 günü Mehmet Rüştü Uzel, Albert Malche ve Salih Zeki ile görüşmüş; Reşit Galip'in başkanlığında yapılan toplantıya da katılmıştır.”

05

Kaynaklar

4kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
8zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Rüştü Uzel
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Mehmet Rüştü Uzel'in Türk Eğitim Tarihindeki Yeri ve Önemi". 3 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2021.
    arşiv · dergipark.org.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Akrabalık Zinciri: Ahmet Emin Yalman - İsmail Erez - Cihat İren - Mehmet Ali Birand". 22 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · sabetayciavcisi.blogspot.com · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    https://web.archive.org/web/20050407182340/http://yayim.meb.gov.tr/yayimlar/sayi44/turan.htm)
    arşiv · yayim.meb.gov.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Rüştü Uzel” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →