Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Rüstem Paşa (Osmanlıca: رستم پاشا; y. 1500, Saraybosna - 10 Temmuz 1561, İstanbul), Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatında iki ayrı dönemde, toplamda yaklaşık 15 yıl Sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Hırvat asıllı olan Paşa, Kanûnî Sultan Süleyman döneminde saray ve devlet yönetiminde yükselerek dönemin en güçlü isimlerinden biri hâline geldi. Hürrem Sultan'ın desteğini kazandı ve padişahın kızı Mihrimah Sultan ile evlenerek Dâmad oldu. Şehzade Mustafa'nın idamındaki rolü ve sahip olduğu büyük servet, Rüstem Paşa'nın Osmanlı tarihindeki en tartışmalı devlet adamlarından biri olarak anılmasına yol açtı.
Aslen Saraybosna yakınlarından olan Rüstem Paşa, küçük yaşta devşirilerek İstanbul'a getirildi ve Enderûn Mektebi'nde eğitim gördü. Saray kariyerinin başlarındayken, 1526 yılındaki Mohaç Muharebesi'ne silahdar rütbesiyle katıldı. Padişahın güvenini kazanarak mirahur-i evvel ve rikâpdar görevlerine getirildi. Daha sonra taşra idaresine atanarak sırasıyla Teke Sancakbeyliği, Dulkadır ve Karaman Beylerbeyliği, Diyarbakır Beylerbeyliği ve Anadolu Beylerbeyliği görevlerini yürüttü. 1539 yılında Üçüncü Vezirliğe getirildi ve aynı yıl Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan ile evlendi. Daha sonra 1541'de İkinci Vezirliğe, Kasım 1544'te ise Sadrazamlık makamına getirildi.
İlk döneminde 1544-1553 yılları arasında görev yaptı. 1553 yılında Şehzade Mustafa'nın idamı sonrası yeniçerilerin isyanını önlemek adına azledildi ve yerine Kara Ahmed Paşa getirildi. İki yıl sonra yeniden sadrazam oldu ve 1561'deki ölümüne kadar bu görevini sürdürdü. Sadrazamlığı döneminde Rüstem Paşa, devlet yönetiminde mali disipline büyük önem vererek iltizam sistemini yaygınlaştırdı. Avusturya ile yapılan 1547 İstanbul Antlaşması gibi diplomatik süreçleri ve dış ticareti yönetti; ayrıca ülke genelinde camiler, kervansaraylar ve medreseler inşa ettirerek büyük bir imar hareketi başlattı.
Popüler kültürdeki yeri
—Popüler kültürdeki yeri
- 2003 yapımı Hürrem Sultan dizisinde Serhat Nalbantoğlu tarafından canlandırılmıştır.
- 2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl adlı dizide ise Rüstem Paşa'yı Ozan Güven canlandırmıştır.
Rüstem Paşa · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1923
Ancak bu eserin 1923'te ilk Almanca çevrisini (Die Osmanische Chronik des Rüstem Pascha adlı) yapan I.
İlk üretimler tek kaynak
Üretimleri
Edirne' de Mimar Sinan'a Rüstem Paşa Kervansarayı'nı yaptırmıştır. .
Ankara'da 1522-1523 tarihlerinde Çengel Han'ı inşa ettirmiştir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“1553 yılında Şehzade Mustafa'nın idamı sonrası yeniçerilerin isyanını önlemek adına azledildi ve yerine Kara Ahmed Paşa getirildi.”
-
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hadım Süleyman Paşa
“1544'te Hadım Süleyman Paşa'nın azledilmesi üzerine yerine getirilmesi beklenen ikinci vezir Deli Hüsrev Paşa'yı Hürrem Sultan'ın emriyle birbirine düşürdü ve ardından Kanuni Sulta...”
-
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hüsrev Paşa
“1544'te Hadım Süleyman Paşa'nın azledilmesi üzerine yerine getirilmesi beklenen ikinci vezir Deli Hüsrev Paşa'yı Hürrem Sultan'ın emriyle birbirine düşürdü ve ardından Kanuni Sulta...”
-
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Kara Ahmed Paşa
“1553 yılında Şehzade Mustafa'nın idamı sonrası yeniçerilerin isyanını önlemek adına azledildi ve yerine Kara Ahmed Paşa getirildi.”
-
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Pargalı İbrahim Paşa
“Ayrıca, Rüstem Paşa'nın şairlere düşmanlığı da bilinmektedir.Pargalı İbrahim Paşa döneminde şairlere bağlanan maaşı sakıncalı görerek kaldırmıştır.”
-
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Şehzade Cihangir
“Üçüncü vezir iken 26 Kasım 1539'da Şehzade Cihangir ve Şehzade Bayezid'in sünnet düğününde Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan ile evlendi.”
-
Rüstem Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Refik Ahmet Nuri Sekizinci
“İlk eğitimini Doğancılar Sıbyan Mektebinde tamamladı, ardından Üsküdar'da Rüstem Paşa Mekteb-i İptidaisine kaydoldu.”
-
Rüstem Paşa kendi hikâyesinde anılıyor II. Selim
“Ağustos 1553'te Kanuni Nahçıvan Seferi'nde iken Konya Ereğlisi'nde o sefere katılan Şehzade Mustafa, Hürrem Sultan'ın yakın adamı olan Sadrazam Rüstem Paşa'nın tavsiyesine uyan, ba...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Rüstem Paşatr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTopaloğlu, Aydın, "Rüstem Paşa", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.3 s.471-472 ISBN 975-08-0072-9erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.1İ say.377-378archive.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıMehmed Neşrî, Neşrî Tarihierişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTaşlıcalı Yahya - Şehzade Mustafa Mersiyesi: "Gülmezdi yüzü mahşerde dahi gülmeyesi Çoğ iş etti bize sağlıkla olmayası" "Vucüduna Rüstem'in zulümü ile irdi ziyan"erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıEvsaf-ı İbrahim Paşa Risalesi - Latifierişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAkçıl, N. Çiçek (2010) "Rüstem Paşa Külliyesi" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:35 Sayfa:293-294. Ankara:TDIV Online: 5 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTokay, Z. Hale (2010) "Rüstem Paşa Külliyesi" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:35 Sayfa:291-292. Ankara:TDIV Online: 26 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAkçıl, N. Çiçek (2010) "Rüstem Paşa Kervansarayı" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:35 Sayfa:290-291. Ankara:TDIV Online: 26 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Rüstem Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
9 kaynak ve 1 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.