Rüstem Paşa Eserleri

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Rüstem Paşa (Osmanlıca: رستم پاشا; y. 1500, Saraybosna - 10 Temmuz 1561, İstanbul), Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatında iki ayrı dönemde, toplamda yaklaşık 15 yıl Sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Hırvat asıllı olan Paşa, Kanûnî Sultan Süleyman döneminde saray ve devlet yönetiminde yükselerek dönemin en güçlü isimlerinden biri hâline geldi. Hürrem Sultan'ın desteğini kazandı ve padişahın kızı Mihrimah Sultan ile evlenerek Dâmad oldu. Şehzade Mustafa'nın idamındaki rolü ve sahip olduğu büyük servet, Rüstem Paşa'nın Osmanlı tarihindeki en tartışmalı devlet adamlarından biri olarak anılmasına yol açtı.

Aslen Saraybosna yakınlarından olan Rüstem Paşa, küçük yaşta devşirilerek İstanbul'a getirildi ve Enderûn Mektebi'nde eğitim gördü. Saray kariyerinin başlarındayken, 1526 yılındaki Mohaç Muharebesi'ne silahdar rütbesiyle katıldı. Padişahın güvenini kazanarak mirahur-i evvel ve rikâpdar görevlerine getirildi. Daha sonra taşra idaresine atanarak sırasıyla Teke Sancakbeyliği, Dulkadır ve Karaman Beylerbeyliği, Diyarbakır Beylerbeyliği ve Anadolu Beylerbeyliği görevlerini yürüttü. 1539 yılında Üçüncü Vezirliğe getirildi ve aynı yıl Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan ile evlendi. Daha sonra 1541'de İkinci Vezirliğe, Kasım 1544'te ise Sadrazamlık makamına getirildi.

İlk döneminde 1544-1553 yılları arasında görev yaptı. 1553 yılında Şehzade Mustafa'nın idamı sonrası yeniçerilerin isyanını önlemek adına azledildi ve yerine Kara Ahmed Paşa getirildi. İki yıl sonra yeniden sadrazam oldu ve 1561'deki ölümüne kadar bu görevini sürdürdü. Sadrazamlığı döneminde Rüstem Paşa, devlet yönetiminde mali disipline büyük önem vererek iltizam sistemini yaygınlaştırdı. Avusturya ile yapılan 1547 İstanbul Antlaşması gibi diplomatik süreçleri ve dış ticareti yönetti; ayrıca ülke genelinde camiler, kervansaraylar ve medreseler inşa ettirerek büyük bir imar hareketi başlattı.

Eserleri

—Eserleri

Tekirdağ'da, Rüstem Paşa Külliyesi adıyla değişik yıllarda Mimar Sinan’a yaptırdığı cami, medrese, kütüphane, çifte hamam, bedesten, kervansaray ve imaretten oluşan bir külliyesi bulunmaktadır. Bu külliyeden günümüzde ancak cami ve bedesten kalmış ve diğer binalar kısmen veya tamamen ortadan kalkmıştır.

Eminönü, İstanbul'da, Rüstem Paşa Külliyesi adıyla anılan 1555-1561 yılları arasında Mimar Sinan’a Rüstem Paşa Camii, altta yer alan tonozlu depolarla dükkânlar, çeşme ve iki handan oluşan bir külliye yaptırmıştır.

Edirne' de Mimar Sinan'a Rüstem Paşa Kervansarayı'nı yaptırmıştır. .

Ankara'da 1522-1523 tarihlerinde Çengel Han'ı inşa ettirmiştir.

Ayrıca Kütahya'da Anadolu Beylerbeyliği yaptığı sırada bir medrese ve bir hamam yaptırmıştır. Kütahya'daki bu eserlerden hamam günümüze kadar gelmiş; taç kapısının bir bölümü hariç yıkılan medrese ise orijinaline uygun olarak yeniden yapılmıştır.

Ayrıca Sakarya'nın Sapanca ilçesinde Mimar Sinan tarafından yaptırılan "Rüstem Paşa Camisi" mevcut olup ibadete açıktır.

Rüstem Paşa'nın tarihçi olarak Osmanlı kültürüne katkıları da bulunmaktadır. Tevarih-i Ali Osaman veya Tarih-i Rüstem Paşa adı ile yazdığı tarih eseri Osmanlı devletinin kuruluşundan 1561'e kadar dönem tarihini ihtiva etmektedir. Bu eserde kendisinin büyük katkısı olan Kanuni devrini işlemiş ve Osmanlı devletinin gelişmesinin zirvesine tarihsel bir pencere açmıştır. Ancak bu eserin 1923'te ilk Almanca çevrisini (Die Osmanische Chronik des Rüstem Pascha adlı) yapan I. Ferrer ve bazı diğer tarihçiler bu eserin Rüstem Paşa tarafından şahsen yazıldığına şüphe ile bakmaktadırlar.

Rüstem Paşa · diğer bölümler

← Rüstem Paşa profilinin tamamı

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

1923

Ancak bu eserin 1923'te ilk Almanca çevrisini (Die Osmanische Chronik des Rüstem Pascha adlı) yapan I.

İlk üretimler tek kaynak

Üretimleri

ESER Edirne' de Mimar Sinan'a Rüstem Paşa Ker...

Edirne' de Mimar Sinan'a Rüstem Paşa Kervansarayı'nı yaptırmıştır. .

eser

ESER Ankara'da 1522-1523 tarihlerinde Çengel...

Ankara'da 1522-1523 tarihlerinde Çengel Han'ı inşa ettirmiştir.

eser

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor

Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“1553 yılında Şehzade Mustafa'nın idamı sonrası yeniçerilerin isyanını önlemek adına azledildi ve yerine Kara Ahmed Paşa getirildi.”
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hadım Süleyman Paşa
“1544'te Hadım Süleyman Paşa'nın azledilmesi üzerine yerine getirilmesi beklenen ikinci vezir Deli Hüsrev Paşa'yı Hürrem Sultan'ın emriyle birbirine düşürdü ve ardından Kanuni Sulta...”
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hüsrev Paşa
“1544'te Hadım Süleyman Paşa'nın azledilmesi üzerine yerine getirilmesi beklenen ikinci vezir Deli Hüsrev Paşa'yı Hürrem Sultan'ın emriyle birbirine düşürdü ve ardından Kanuni Sulta...”
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Kara Ahmed Paşa
“1553 yılında Şehzade Mustafa'nın idamı sonrası yeniçerilerin isyanını önlemek adına azledildi ve yerine Kara Ahmed Paşa getirildi.”
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Pargalı İbrahim Paşa
“Ayrıca, Rüstem Paşa'nın şairlere düşmanlığı da bilinmektedir.Pargalı İbrahim Paşa döneminde şairlere bağlanan maaşı sakıncalı görerek kaldırmıştır.”
Rüstem Paşa hayat hikâyesinde anıyor Şehzade Cihangir
“Üçüncü vezir iken 26 Kasım 1539'da Şehzade Cihangir ve Şehzade Bayezid'in sünnet düğününde Kanuni Sultan Süleyman'ın kızı Mihrimah Sultan ile evlendi.”
Rüstem Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Refik Ahmet Nuri Sekizinci
“İlk eğitimini Doğancılar Sıbyan Mektebinde tamamladı, ardından Üsküdar'da Rüstem Paşa Mekteb-i İptidaisine kaydoldu.”
Rüstem Paşa kendi hikâyesinde anılıyor II. Selim
“Ağustos 1553'te Kanuni Nahçıvan Seferi'nde iken Konya Ereğlisi'nde o sefere katılan Şehzade Mustafa, Hürrem Sultan'ın yakın adamı olan Sadrazam Rüstem Paşa'nın tavsiyesine uyan, ba...”

Kaynaklar

9kaynak kaydı

3farklı yayıncı

1ansiklopedi maddesi

1zaman çizelgesi olayı

K·01

Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi

Vikipedi - Rüstem Paşa

tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗
K·02

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Topaloğlu, Aydın, "Rüstem Paşa", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.3 s.471-472 ISBN 975-08-0072-9

erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
K·03

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.1İ say.377-378

archive.org · erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
K·04

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Mehmed Neşrî, Neşrî Tarihi

erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
K·05

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Taşlıcalı Yahya - Şehzade Mustafa Mersiyesi: "Gülmezdi yüzü mahşerde dahi gülmeyesi Çoğ iş etti bize sağlıkla olmayası" "Vucüduna Rüstem'in zulümü ile irdi ziyan"

erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
K·06

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Evsaf-ı İbrahim Paşa Risalesi - Latifi

erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
K·07

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Akçıl, N. Çiçek (2010) "Rüstem Paşa Külliyesi" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:35 Sayfa:293-294. Ankara:TDIV Online: 5 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
K·08

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Tokay, Z. Hale (2010) "Rüstem Paşa Külliyesi" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:35 Sayfa:291-292. Ankara:TDIV Online: 26 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
K·09

Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı

Akçıl, N. Çiçek (2010) "Rüstem Paşa Kervansarayı" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:35 Sayfa:290-291. Ankara:TDIV Online: 26 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026

NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Rüstem Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

Ne değişti?

28.09.2026 · tarayıcı
Kaynak yeniden tarandı

Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
28.09.2026 · arşive giriş
Profil oluşturuldu

9 kaynak ve 1 olayla ilk kayıt.

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

Ne yanlış?
Doğrusu
Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Temel bilgilerdoğum, vefat, adlar Hayat çizgisitarih ya da olay Hayat hikâyesimetin bölümleri Üretimlereser, rol, ödül Kaynaklarkırık ya da yanlış Başka bir şeykendin anlat

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Rüstem Paşa Eserleri

Kısaca kimdir?

Eserleri

Rüstem Paşa · diğer bölümler

Hayat çizgisi

Üretimleri

Edirne' de Mimar Sinan'a Rüstem Paşa Kervansarayı'nı yaptırmıştır. .

Ankara'da 1522-1523 tarihlerinde Çengel Han'ı inşa ettirmiştir.

Bağlantı atlası

Kaynaklar

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Ne değişti?

Kaynak yeniden tarandı

Profil oluşturuldu

Düzeltme masası

Hangi bölümde bir hata var?

Doğrusu ne olmalı?

Dayanağın ne?

Önerin masada.

Buradan nereye?

İbrahim Tellioğlu

Ömer Doğan Öztürkmen

Avlonyalı Ferid Paşa