Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Reşit Paşa (Mehmet Reşit Paşa;[not2 1] 1868, Şam - 14 Nisan 1924), Türk siyasetçi.
Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında eğitimci, idareci, siyasetçi olarak önemli devlet hizmetlerinde bulundu. Özellikle Sivas valiliği sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu Hareketini başlatması ve Sivas Kongresi'ni toplaması sırasında önemli görevler üstlendi.
5. dönem Meclis-i Mebusan Ergani ve I. dönem TBMM Kozan milletvekilliği yapmıştır.
Yaşamı
—Yaşamı
1868 yılında Şam'da doğdu. Babası Mahkeme-i Temyiz (Yargıtay) Ceza Dairesi üyesi İzzet Molla, annesi Dürriye Hanım'dır. Ailesi "Mektubizâdeler" olarak tanınır. Amcası Baha Molla, Dr. Adnan'ın babasıdır.
İlk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamladıktan sonra Mekteb-i Mülkiye-i Şahane'nin "İdadi" ve "Âli" kısımlarına devam etti. 1888 yılında mezun oldu.
1889 yılında devlet hizmetine girdi. 1891'de Maarif Nezareti'nde görev yapmaya başladı. Sırayla Siroz (Serez), Yanya Vilayeti ve Selanik İdadilerinde idarecilik ve öğretmenlik yaptıktan sonra 1893'te Trabzon İdadisi müdürü; 1894'te Selanik Vilayeti Maarif Müdürü oldu.
Meslek hayatına mülki idareci olarak devam etmeye karar verdi ve bir süre vekaleten Siroz Mutasarrıflığı yaptı. Selanik'teki asıl görev yerine döndüğü sırada sonradan İttihat ve Terakki ismini alacak gizli İttihad-i Osmani Cemiyeti'nin Selanik şubesine girdi.
1904 yılında Maarif Müdürlüğünden ayrıldı ve Siroz Mutasarraflığına asaleten atandı. Bu görevdeki başarıları nedeniyle 16 Eylül 1905 tarihinde rütbesi yükseltilen Reşit Bey, "Paşa" unvanı ile anılmaya başlandı.
Reşit Paşa · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1868
Reşit Paşa (Mehmet Reşit Paşa;[not2 1] 1868, Şam - 14 Nisan 1924), Türk siyasetçi.
Önemli eserler tek kaynak -
1888
1888 yılında mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1889
1889 yılında devlet hizmetine girdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1891
1891'de Maarif Nezareti'nde görev yapmaya başladı.
İlk üretimler tek kaynak -
1893
Sırayla Siroz (Serez), Yanya Vilayeti ve Selanik İdadilerinde idarecilik ve öğretmenlik yaptıktan sonra 1893'te Trabzon İdadisi müdürü; 1894'te Selanik Vilayeti Maarif Müdürü oldu.
Öğretmenlik tek kaynak -
1904
1904 yılında Maarif Müdürlüğünden ayrıldı ve Siroz Mutasarraflığına asaleten atandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1905
Bu görevdeki başarıları nedeniyle 16 Eylül 1905 tarihinde rütbesi yükseltilen Reşit Bey, "Paşa" unvanı ile anılmaya başlandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1908
Meşrutiyet'in İlanı için Rumeli'de başlayan ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin körüklediği halk hareketleri sırasında 23 Temmuz 1908'de telgraf idaresini basan Siroz halkı tarafından "M.
Önemli eserler tek kaynak -
1913
14 Ağustos 1913'te Kastamonu Vilayet valisi oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1915
Kastamonu ve çevresi için tehdit oluşturdukları gerekçesi ile vilayet dışına sevk edilmeleri uygun görülen azınlıkların sürülmelerinin gereksiz olduğunu belirten Reşit Paşa, emri yerine getirmediği gerekçesi ile 25 Ağustos 1915'te görevinden azledildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1919
Mebusan Meclisinin dağıtılmasından sonra 12 Mayıs 1919'da Sivas Vilayetine vali olarak atandı.
Önemli eserler tek kaynak -
1920
Ankara'da 23 Nisan 1920'de açılan Büyük Millet Meclisinde Reşit Paşa Adana vilayetine bağlı Kozan ilçesinden mebus olarak seçtirildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1921
3 Ağustos 1921'de emekli oldu ve İstanbul'un işgalden kurtarılmasından sonra ailesi ile İstanbul'a yerleşti.
Önemli eserler tek kaynak -
1924
14 Nisan 1924'te İstanbul'da öldü.
Miras tek kaynak -
1939
Sivas valiliği dönemine ait hatıraları 1939 yılında kitap olarak yayımlanmıştır.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Ayşe Kulin
“Babası inşaat mühendisi ve bürokrat Muhittin Kulin; annesi, Osmanlı nazırlarından Çerkes Ahmet Reşit Paşa'nın (Yediç) kızı Leman Hanım ve Doktor Mahir Bey'in kızları Hatice Sitare...”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Enver Duran
“Duran 1951–1956 yılları arasında Bursa Reşit Paşa İlkokulu'nda, 1956–1960 yılları arasında Bursa Osmangazi Ortaokulu'nda, 1960-63 yıllarında Bursa Erkek Lisesi'nde eğitim gördükten...”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Abdülmecid
“Londra ve Paris'te, Osmanlı devletindeki ıslahat hazırlıkları konusunda görüşmelerde bulunan hariciye nazırı Mustafa Reşit Paşa, bir ıslahat programının gerekliliğine padişahı inan...”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Ahmed Vefik Paşa
“Babası, Paris’e elçi olarak atanan Mustafa Reşit Paşa’nın tercümanlığını yapmaktaydı.”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Dâmad Mehmed Ali Paşa
“Sadrazamlığa Giritli Mustafa Naili Paşa, Hariciye Nazırlığına da Koca Mustafa Reşit Paşa atandı.”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Baykan Sezer
“İlkokulu İstanbul Büyük Reşit Paşa İlkokulu’nda okudu.”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Yusuf Kâmil Paşa
“Sürgündeki üçüncü ayın sonunda sadrazam Mustafa Reşit Paşa'ya bir dilekçe göndererek durumunu aktardı.”
-
Reşit Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Nurettin Topçu
“Burayı bitirdikten sonra Büyük Reşit Paşa Numune Mektebi'ne verilir.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Reşit Paşatr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıŞahin, Enis; Gemici, Filiz. "Milli Mücadele'de Bir Vali: Sivas alisi Mehmet Reşit Paşa (1868*1924)". Akademik İncelemeler, Cilt: 2, Sayı:2, Yıl:2007. 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım...arşiv · dergipark.ulakbim.gov.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"TBMM Albümü". tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2012.tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Yularkıran, Cevdet R". 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2017.worldcat.org · erişim 28.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Reşit Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
4 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.