Kısaca kimdir?
PYD, tam adıyla Demokratik Birlik Partisi (Kürtçe: Partiya Yekîtiya Demokrat, Arapça: حزب الاتحاد الديمقراطي, romanize: Ḥizb Al-Ittiḥad Al-Dimuqraṭiy), 2003 yılında Kürtler tarafından Suriye'nin kuzeyinde kurulmuş bir siyasî partidir. Günümüzde hâlâ faaliyet göstermektedir. Partinin başkanlık görevini Haziran 2022'den beri Asya Abdullah yürütmektedir. Askerî kolu YPG'dir.
PYD, Suriye İç Savaşı'nın patlak vermesinin ardından, Suriye'de Halep Eyaleti'ndeki Kobani, Menbic, Tel Rıf'at; Haseke Eyaleti'nin Amude, Derik beldeleri, El Darbasiye kenti ve Şanlıurfa'nın Ceylanpınar ilçesinin karşında bulunan Resulayn kenti, Tirbesipiye kasabası ve Rakka ilinden Tel Abyad şehrinde siyasi ve askerî kontrolü elinde tutmaktadır. PYD, hem Özgür Suriye Ordusu hem de Suriye Baas Partisi Hükûmeti ile zaman zaman silahlı çatışmalara girmiştir. Ancak daha sonraki zamanlarda PYD'nin Silahlı kanadı YPG ve Özgür Suriye Ordusu Suriye'de faaliyet yürüten İslamcı örgütlere karşı ittifak yapmıştır.
Demokratik Konfederalizm doktrini PYD'nin yönetimde olduğu bölgelerde uygulamaya konulmuştur ve hâlen bölgede etkisi görülmektedir. PYD, 30 Kasım 2015 tarihinden bu yana Sosyalist Enternasyonal'in danışma üyesidir.
Salih Müslim ile Asya Abdullah, 2010-2017 yılları arasında PYD'nin eş başkanlığını yaptı. Müslim ile Abdullah, Eylül 2017'de gerçekleştirilen PYD'nin 7. kongresinde görevi Şahoz Hasan ve Hevi Mustafa'ya devretmişti. 19 Mart 2022 tarihinde Haseke'de PYD'nin 9. kongresinde yapılan seçimle yeniden Salih Müslim ve Asya Abdullah PYD eş başkanlığına seçildi.
Finlandiya ve İsveç'in PYD'ye destek verdiği iddiası, Türkiye'nin Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya katılım hedeflerine karşı çıkmasına neden olan noktalardan biridir.
18 Mayıs 2022'de Türkiye, Finlandiya ve İsveç'ten PYD'ye verdiği desteği sonlandırılmasını ve faaliyetlerini durdurulmasını talep etti.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Kuruluşu ve ideolojisi
Suriye Demokratik Birlik Partisi (PYD), 20 Eylül 2003'te kuruldu. Tüzüklerinde PKK kurucu lideri Abdullah Öcalan'ın "demokratik uygarlık ve demokratik toplum teorisi" vurgulandı. Partinin "ordusu" durumundaki YPG ise Suriye İç Savaşı ile etkinlik kazandı. Bunun dışında Asayiş ismiyle polis gücü niteliğinde bir yapı kuruldu. Partinin PKK ile olan ilişkisi tüzükte "Abdullah Öcalan'ın felsefesinden gurur duymak ve bu felsefeye bağlı olmak, Öcalan'ın esaretten kurtarılması için milli, ahlaki ve insani bir görev olarak mücadele etmek" ifadeleriyle de desteklendi.
02.2PKK bağlantısı
PYD'nin, PKK ile bazı kaynaklara göre benzer görüşleri savundukları, bazı kaynaklara göre de aralarında bir ortaklık olduğu öne sürülmektedir. Abdullah Öcalan'ın kardeşi ve eski PKK üyelerinden Osman Öcalan, 2013 yılında verdiği bir röportajda PYD'nin PKK'ya bağlı olduğunu ve örgütün verdiği kararlara göre hareket ettiğini açıkladı. Ayrıca, PYD'nin kurulması görevinin Murat Karayılan'a verildiğini, bunu kabul etmemesi üzerine PYD'nin 2003 yılında kendisi tarafından kurulduğunu iddia etti.
2013 yılında Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Terörle Mücadele Merkezi (NCTC)'nin her yıl yayımladığı ve dünyada faaliyet gösteren terör grupları hakkında bilgiler içeren "Terörle Mücadele Yıllığı" raporunda PYD'nin, PKK Kongra-Gel'in Suriye kolu olduğuna dair ifade yer aldı. 2014 ve 2015 yıllarında yayımlanan yıllıkların PKK ile ilgili kısmındaki bu ifade kaldırıldı. 2016'da Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nun Silahlı Hizmetler Komitesi'nde senatör Lindsey Graham'in Suriye konusunda sorularını yanıtlayan ABD Savunma Bakanı Ashton Carter, Graham'in "Raporlar, PYD ve YPG'nin PKK ile bağlantılı ya da en azından önemli ilişkileri olduğunu belirtiyor. Bu doğru mu?" şeklindeki sorusuna "Evet" yanıtını verdi. 2011-2012 yılları arasında CIA Direktörü olan David Petraeus, Münih Güvenlik Konferansı'nda Türkiye konulu bir oturumda PYD için "ABD'nin terör örgütü olarak kabul ettiği PKK'nın kuzeni" ifadesini kullandı.
Europol tarafından yayımlanan 20 Temmuz 2016 tarihli bir raporda PYD ve silahlı kanadı YPG'nin PKK'nın Suriye'deki uzantıları olduğuna dair ifadelere yer verildi. Uluslararası Kriz Grubunun 4 Mayıs 2017 tarihli bir raporunda, YPG ile birlikte PKK'nın Suriye kolu olarak tanımlandı. Türkiye ise PYD'yi YPG ile birlikte PKK'nın Suriye uzantısı olarak kabul etmekte ve terör örgütü olarak tanımlamaktadır. Ocak 2018'de Birleşik Krallık Parlamentosu Dışişleri Komisyonu'nun "Kürtlerin hevesleri ve İngiltere'nin çıkarları" başlıklı oturumda milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Ortadoğu ve Kuzey Afrika'dan Sorumlu Devlet Bakanı Alistair Burt, "..PYD ve YPG ile konuştuğumuzda, PKK ile ilişkileri kesmesi gerektiğini söylüyoruz. Pratikte ise muhtemelen kesmiyorlar. İlişkiler ortada. Bunu biliyoruz ancak PKK ile temasımız yok. Bu meseleyi PYD ile her zaman gündeme getiriyoruz.." ifadelerini kullandı. Amerika Birleşik Devletleri Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA'in ülkeler hakkında bilgilere yer verdiği kaynak kitabı The World Factbook'un 23 Ocak 2018'de güncellenen versiyonunda, Suriye'deki yabancı kaynaklı terör örgütleri listesinde gösterilen PKK başlığı altında, "Salih Müslim Muhammed PKK'nın Suriye kanadı Demokratik Birlik Partisi (PYD)'nin liderliğini yönetiyor" ifadesine yer verildi.
Sigmar Gabriel Mart 2018'de, Der Tagesspiegel'de yazdığı makalesinde; "YPG ve PYD'nin, PKK'nın stratejik liderliği altında bulunduğunu ancak nispeten büyük bir operasyon özgürlüğüne sahip olduğunu varsaymak gerekir.." ifadelerini kullandı. 2008-2010 yılları arasında Amerika Bi
02.3Terör örgütü olarak tanınması
Demokratik Birlik Partisi (PYD), 14-15 Nisan 2016 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirilen 13. İslam İşbirliği Teşkilatı zirvesinin sonuç bildirgesinde, diğer bazı örgütlerle birlikte terör örgütü olarak tanımlandı. Temmuz 2017'de Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK), YPG ve PYD'nin terör örgütleri listesine alınması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvuruda bulundu.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
PYD hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Öcalan
“Tüzüklerinde PKK kurucu lideri Abdullah Öcalan'ın "demokratik uygarlık ve demokratik toplum teorisi" vurgulandı.”
-
PYD hayat hikâyesinde anıyor Murat Karayılan
“Ayrıca, PYD'nin kurulması görevinin Murat Karayılan'a verildiğini, bunu kabul etmemesi üzerine PYD'nin 2003 yılında kendisi tarafından kurulduğunu iddia etti.”
-
PYD hayat hikâyesinde anıyor Osman Öcalan
“Abdullah Öcalan'ın kardeşi ve eski PKK üyelerinden Osman Öcalan, 2013 yılında verdiği bir röportajda PYD'nin PKK'ya bağlı olduğunu ve örgütün verdiği kararlara göre hareket ettiğin...”
-
PYD hayat hikâyesinde anıyor Salih Müslim
“Salih Müslim ile Asya Abdullah, 2010-2017 yılları arasında PYD'nin eş başkanlığını yaptı.”
-
PYD kendi hikâyesinde anılıyor Binali Yıldırım
“Amerika Birleşik Devletleri yetkililerinin PYD'yi terör örgütü olarak görmediği ve PKK'dan ayrı bir örgüt olduğu yönündeki açıklamaları Türkiye-ABD ilişkileri arasında gerginliğe n...”
-
PYD kendi hikâyesinde anılıyor Leyla İmret
“Ocak 2018'de Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından PYD ve YPG'ye karşı başlatılan Zeytin Dalı Harekâtı adlı askerî operasyonu protesto amacıyla Birleşmiş Milletler'in Cenevre binası ö...”
-
PYD kendi hikâyesinde anılıyor Hulusi Akar
“Aynı yıl NATO Askeri Komite Toplantısı'nda Suriye'de IŞİD'e karşı koalisyon güçleriyle iş birliği yapan PYD'nin terör örgütü olduğunu, PKK'nın Suriye ve Irak'taki iç savaştan fayda...”
-
PYD kendi hikâyesinde anılıyor 2015-2016 Şırnak çatışmaları
“Çelik, Evrensel gazetesinde çıkan röportajında, söz konusu konunun Türkiye sınırlarını aşan sınır-aşırı bir uluslararası boyutla doğrudan alakalı olduğunu ve bu sebeple Suriye İç S...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.