Parseğ Şahbaz Hayatı

Temmuz 1883 tarihinde Kostantiniyye çevresinde olan Sarıyer'in Boyacıköy adlı Ermeni köyünde dünyaya geldi. Bir Ermeni yazar, sosyal hizmet uzmanı ve toplum aktivisti olan Zaruhi Şahbaz Bahri'nin kardeşiydi. İlk eğitimini Kostantiniyye'nin içinde olan Mayr Varjaran, Getronagan ve Mıhitaryan okullarında gördükten sonra Venedik'e (bugünkü İtalya) yerleşti ve orada eğitimine San Lazzaro degli Armeni kolejinde devam etti. İtalya'da Ermeni Devrimci Federasyonu'na (Taşnagsütün) üye oldu. Kostantiniyye'ye geri döndü ve Tsağig gazetesini çıkardı. 1903'te İstanbul Ermeni Patriği Mağakya Ormanyan'a suikast kuşkusuyla bütün Taşnaksütüncüler suçlandı ve Parseğ Şahbaz Mısır İskenderiye'ye yerleşti. Oradaki Azad Hosk, Grag, Mdrag ve Haçün gibi Batı Ermenice gazeteler için yazılar yazdı.

1908 Jön Türk devriminden sonra Osmanlı İmparatorluğuna geri döndü. Sonra ise ilk önce Bulgaristan ve sonra Mısır'a gitti ve 1912 yılında evlendi. Fransa'nın Paris kentinde hukuk fakültesinde okumak için gitti.

24 Nisan 1915'te Parseğ Şahbaz 2234 kişi ile beraber Kostantiniyye'deki evinde tutuklandı ve ilk önce Çankırı'ya, sonra ise Ankara vilayeti'ndeki Ayaş'a sürüldü. Kırımda sağ kalan Yervant Odyan sadece bir kat altında oturmuştu. Neden tutuklandığından haberi yoktu, son defa Antep'den mesaj gönderdi. Mamuretülaziz Mezre'deki hapis katliamından sekiz gün sonra Parseğ Şahbaz da hapse atıldı ve bir hafta süre ile yemeksiz bırakıldı. Dövüldü ve sonunda Teşkilât-ı Mahsusa ve Jandarma tarafından Harput'ta işkence çektirilerek öldürüldü. Cesedi bulunmadı, mezarı büyük ihtimal ile yoktur.