Orta Anadolu Kürtleri Aşiretler

Cihanbeyli-Haymana sahasında XIX. yüzyılın ortalarındaki bu topluluğun esas meşgalesi hayvan beslemek olup, bulundukları mahallerde altı ayda bir kere yayladan kışlaya ve kışladan yaylaya olacak şekilde gidip gelmekteydiler.

Bölgede bulunan yerleşikler ile sık sık çatışırlar, Aşiret asabiyeti gösterirlerdi. Özellikle Ulus Aşiret yapısı ile ender bir kimliği olan Canbeğü (Beğdili) Aşireti Osmanlı'nın kuruluşundan beri her iki tarafın birbirlerinden istifade edegeldikleri bir “vaziyeti karşılıklı idare etme” anlayışı neredeyse gelenekselleştirmiş durumdaydı.

Cihanbeyli-Haymana sahasındaki bahsi geçen sekiz aşiret arasında Cihanbeyli Aşireti ve bu aşiretin lideri olan Alişan Bey, devlet kayıtlarına daha sıklıkla girdiğine göre, o etkin, sözü dinlenir, elinden iş gelir bir kimse olmalıydı ve daha 1830'da Cihanbeyli Aşireti'nin reisi, “mir-i aşiret” idi. Alişan Bey'in dirayetli bir şahsiyet olmasına işaret eden kayıtlar mevcuttur. Konya Sancağı sınırlarında kalan ve Konya Bozkırı'ndan Kulu nihayetine kadar olan sahada meskûn bulunan Esbkeşan (Atçekenler) Taifesi ile Bozuluş Türkmeni'nden 150 kadar hane (yaklaşık 150 x 5 = 750 kişi) bağlı bulundukları teşekküllerden kopup Cihanbeyli Aşireti'ne katılarak iskân olmuşlardı. Yer değiştiren bu ahalinin eski yurtları olan kaza, köy ve cemaatlerine dönmeleri, 1827 ve 1828'de iki farklı emir ile devlet tarafından talep edilmişse de hem Alişan Bey hem de Cihanbeyli ahalisinin tazyiki ile karşılaşılmıştı. Alişan Bey'in devlete gönderdiği cevapta, “zikr olunan hanelerden canı isteyenler asıl vatanlarına gitsin ve istemeyenlere cebretmek âdetimiz değildir” yollu serkeşçe mukabelede bulunması, onun bir lider profilini temsil ettiğine esaslı bir delildir. Tanzimat ile birlikte merkezileşmeye yüzünü dönen imparatorlukta, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanmış boyun aristokrasisi tutunamamıştır. Aşiret Malatya Bölgesine sürgün edilmiş ancak bu bölgede bulunan Kürt aşiretlerinden Drejan Aşiretini, Malatya Ermeni ve Alevilerini baskı altına alarak Malatya, Sivas, Urfa arasında aşiret güçlenince imparatorluk için tehlike olduğu düşüncesi ile Suriye'nin Rakka vilayetine sürgün edilmiştir. Aşiret mensupları bugün Konya, Malatya ve Rakka'da yaşamakta ve köklerinin Konya'nın Cihanbeyli bölgesinden geldiğini bilmektedir.