biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Orhan Kurt
Karagöz sanatçısı · 1930–2017

Orhan Kurt Yaşamı

Orhan Kurt (16 Mayıs 1930, İstanbul - 26 Mart 2017, İstanbul), Karagöz ve Hacivat sanatçısı.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
193019702017
Eğitim Önemli eserler Miras Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Orhan Kurt (16 Mayıs 1930, İstanbul - 26 Mart 2017, İstanbul), Karagöz ve Hacivat sanatçısı.

Karagöz sanatında gerek ustası Ragıp Tuğtekin'in tasvir yapım ekolünün sürdürülmesinde gerekse Karagöz müziğinin günümüze aktarılmasında da önemli bir rol üstlenmiştir. Karagöz Sanatı" dalında, Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri'ne girmiş bir kültürel miras taşıyıcısıdır.

02

Yaşamı

—Yaşamı

1930 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Piyade Albayı Sırrı Kurt'tur. İlk ve ortaokul yıllarında babasının mesleği nedeni ile İstanbul ve Anadolu'nun çeşitli okullarında eğitim gördü. Pertevniyal Lisesi'nden mezun olduktan sonra yüksek öğrenimini Maçka Yüksek Tekniker Okulu'nda tamamladı.

1952-1981 yılları arasında, yüksek inşaat mühendisi olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi'nde çeşitli görevlerde yer aldı. Ağırlıklı olarak eski eser restorasyonları olmak üzere, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin çeşitli yapı tamirat işlerinde görev aldı. Katıldığı başlıca yenilemeler Topkapı Sarayı, Tekfur Sarayı, Yerebatan Sarnıcı, Rumeli Hisarı, İstanbul Edirnekapı Surları ve Galata Kulesi restorasyonudur.

Küçük yaşlarda müzikle ilgilenmeye başlayan sanatçı, birçok musiki cemiyetindeki çalışmalara katılarak kendini geliştirdi ve inşaat mühendisliğinin yanı sıra İstanbul sahnelerinde profesyonel olarak müzik de icra etti. İstanbul sahnelerinde hanende olarak çalışmaktan gelen bilgisini ve birikimini Karagöz oyunlarında yansıttı ve Karagöz musikisinin günümüze aktarılmasında da önemli bir rol üstlendi.

Türk Gölge Tiyatrosu olan Karagöz ve Hacivat ile ilgisi, çocukluk yaşlarında babasının bir arkadaşı olan Binbaşı Niyazi Bey'den ilk bilgileri alarak başlamıştır. 1954 yılında Karagöz sanatının önemli ustalarından Ragıp Tuğtekin ile tanıştı. Yirmi iki yıl boyunca kendisine öğrencilik ve çıraklık yaptı. Ragıp Tuğtekin tasvir yapım ekolünün sürdürülmesinde önemli rol oynadı. Karagöz figürlerini sınıflandırıp etnografik hataları, çizim bozukluklarını eski örneklere göre düzeltmiş 120 kadar yeni figür çizip keserek hazırladı; yeni oyunlar için figürler çizdi. Eserleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı arşivinde, yurt içi ve yurt dışındaki müzeler, üniversiteler, sanat kurumlarında ve özel koleksiyonlarda yer almaktadır.

Kurt, Karagöz tasvirleri yapımı ve oynatımı konusunda birçok ulusal ve uluslararası festivalde, kültür merkezlerinde, okullarda, belediyelerin sosyal organizasyonlarında, gösteriler yaptı ve sergiler açtı. Kültür Bakanlığı'nın "Tasvir Yapım ve Oynatım" kursunda öğretim görevlisi olarak görev yaptı. Bir süre Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde konuk öğretim görevlisi olarak eğitim verdi.

Karagöz sanatı ile ilgili yurt içi ve yurt dışı birçok belgesel film çekiminde, üniversiteler için tez çalışmalarında yer aldı. UNIMA Türkiye Ulusal Merkezi'nin kurucuları (1990) arasında yer alan Orhan Kurt, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesine alınan "Karagöz Sanatı" dalında, 2008 yılında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi seçildi.

2015 yılında "Karagöz'ün Kuralları – Karagöz Yapım ve Oynatım Teknikleri" isimli bir kitabı yayınladı.

Kültür Bakanlığı'nın ve başka kurumların açtığı kurslarda ve eğitimlerde, Karagöz sanatının gelecek nesillere aktarılması konusunda birçok öğrencinin yetişmesinde katkı sağlayan sanatçının usta-çırak ilişkisi içerisinde yetiştirdiği öğrencileri de oldu. Oğlu Akın Kurt (T.C. Kültür Bakanlığı tarafından 2014 yılında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı seçilmiştir), eşi Hayret Kurt, aynı zamanda psikiyatr olan Dr. Murat Huten yetiştirdiği öğrencilerdendir.

Orhan Kurt, 26 Mart 2017 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti.

Orhan Kurt · diğer bölümler

← Orhan Kurt profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1930

    Doğum ve Erken Yıllar

    1930 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1952

    1952-1981 yılları arasında, yüksek inşaat mühendisi olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi'nde çeşitli görevlerde yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1954

    1954 yılında Karagöz sanatının önemli ustalarından Ragıp Tuğtekin ile tanıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1990

    UNIMA Türkiye Ulusal Merkezi'nin kurucuları (1990) arasında yer alan Orhan Kurt, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesine alınan "Karagöz Sanatı" dalında, 2008 yılında Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi seçildi.

    Miras tek kaynak
  5. 2014

    Kültür Bakanlığı tarafından 2014 yılında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı seçilmiştir), eşi Hayret Kurt, aynı zamanda psikiyatr olan Dr.

    Miras tek kaynak
  6. 2015

    2015 yılında "Karagöz'ün Kuralları – Karagöz Yapım ve Oynatım Teknikleri" isimli bir kitabı yayınladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 2017

    Orhan Kurt, 26 Mart 2017 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti.

    Miras tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Orhan Kurt Karagöz ve Hacivat Mimar Sinan Münir Özkul Rumeli Hisarı Topkapı Sarayı Serhan Süsler İhsan Dizdar Şinasi Çelikkol
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Orhan Kurt hayat hikâyesinde anıyor Karagöz ve Hacivat

    “Orhan Kurt (16 Mayıs 1930, İstanbul - 26 Mart 2017, İstanbul), Karagöz ve Hacivat sanatçısı.”

  • Orhan Kurt hayat hikâyesinde anıyor Mimar Sinan

    “Bir süre Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde konuk öğretim görevlisi olarak eğitim verdi.”

  • Orhan Kurt hayat hikâyesinde anıyor Münir Özkul

    “Mizah Ödülleri, "Münir Özkul" Özel Ödülü, 1991 • Romania Constanta International Festival of Puppet Theatre Award, 1999 • "Yaşayan İnsan Hazinesi" UNESCO, 2008 • ESKADER, Gölge Tiy...”

  • Orhan Kurt hayat hikâyesinde anıyor Rumeli Hisarı

    “Katıldığı başlıca yenilemeler Topkapı Sarayı, Tekfur Sarayı, Yerebatan Sarnıcı, Rumeli Hisarı, İstanbul Edirnekapı Surları ve Galata Kulesi restorasyonudur.”

  • Orhan Kurt hayat hikâyesinde anıyor Topkapı Sarayı

    “Katıldığı başlıca yenilemeler Topkapı Sarayı, Tekfur Sarayı, Yerebatan Sarnıcı, Rumeli Hisarı, İstanbul Edirnekapı Surları ve Galata Kulesi restorasyonudur.”

  • Orhan Kurt kendi hikâyesinde anılıyor Serhan Süsler

    “Fleckmann • 1999 Cyrano De Bergerac - Işıl Kasapoğlu • 2000 Küçük Adam Ne Oldu Sana - Yılmaz Onay • 2002 Kral Lear - Roxanne Rogers • 2003 Bozuk Düzen - Müşfik Kenter • 2004 Bütün...”

  • Orhan Kurt kendi hikâyesinde anılıyor İhsan Dizdar

    “1998-1999 yılında Çocuk Vakfı'nın açtığı Karagöz Okulunda diğer ustalarla (Orhan Kurt, Tacettin Diker, Metin Özlen) dersler verdi.”

  • Orhan Kurt kendi hikâyesinde anılıyor Şinasi Çelikkol

    “Bu festival vesilesiyle dükkanına gelen Metin Özlen, Orhan Kurt, Taceddin Diker ve Torun Çelebi ile de tanışı ve Karagöz sanatını öğrendi.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
7zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Orhan Kurt
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Orhan Kurt (1930-2017)". Kültür Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü web sitesi. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020.
    aregem.ktb.gov.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Artkın, Özgür. "Türkiye'de Gölge Tiyatrosu ve Yaşayan Bir Örnek "Orhan Kurt"". 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    arşiv · earsiv.halic.edu.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Türk Folklor Araştırmaları Mecmuası, Ekim 1974, 303. sayı, "Karagöz Sanatçısı Ragıp Tuğtekin'le Bir Konuşma". Konuşmayı yapan Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma Dairesi Başkanı Nail Tan)
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hınçer, İhsan. "Orhan Kurt Röportajı". Karagoz.net sitesi. 10 Aralık 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2020.
    karagoz.net · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Turkish Shadow Theatre". 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    arşiv · nelc.washington.edu · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hayal - Ein Film über das türkische Schattentheater von Merlyn Solakan und Manfred Blank". 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    arşiv · wernernekes.de · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Karagöz Ustası - Orhan Kurt Belgeseli HD". 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    youtube.com · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Yaşayan İnsan Hazineleri". 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    arşiv · tr-tr.facebook.com · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ustalarımız". 18 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    arşiv · www.unima.org.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Yaşayan İnsan Hazinesi". T.C. Kültür Bakanlığı. 24 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
    arşiv · aregem.ktb.gov.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Orhan Kurt” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 7 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →