Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Oktay Sinanoğlu, 25 Şubat 1935'te babası Nüzhet Haşim Sinanoğlu'nun başkonsolos olarak görev yaptığı İtalya'nın Bari şehrinde doğdu. II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine 1939 yılında ailesiyle birlikte Türkiye'ye döndü. İlk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamlayan Sinanoğlu, 1953 yılında TED Ankara Yenişehir Lisesi'nden birincilikle mezun oldu. Aynı yıl kazandığı bursla ABD'ye giderek Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de kimya mühendisliği eğitimi aldı ve 1956'da mezun oldu. 1957'de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) yüksek lisansını tamamlayan Sinanoğlu, 1959 yılında Berkeley'de kuramsal kimya üzerine doktorasını tamamlayarak akademik kariyerine parlak bir başlangıç yaptı.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1935
Dünyaya Gelişi
İtalya'nın Bari kentinde diplomat Nüzhet Haşim Sinanoğlu'nun oğlu olarak doğdu.
İlk üretimler tek kaynak -
1939
Türkiye'ye Dönüş
II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla ailesiyle birlikte Türkiye'ye döndü.
İlk üretimler tek kaynak -
1953
Lise Mezuniyeti ve ABD Yolculuğu
TED Ankara Yenişehir Lisesi'ni birincilikle bitirerek burslu olarak ABD'ye gitti.
Eğitim tek kaynak -
1956
Berkeley Lisans Derecesi
Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'den kimya mühendisi olarak mezun oldu.
Eğitim tek kaynak -
1959
Doktora Derecesi
Berkeley'de kuramsal kimya alanında doktorasını tamamladı.
Eğitim tek kaynak -
1963
Yale'de En Genç Profesör
28 yaşında Yale Üniversitesi'nde tam profesörlük unvanını alarak tarihi bir başarıya imza attı.
Öğretmenlik tek kaynak -
1964
Teorik Kimya Bölümü'nün Kurulması
Yale Üniversitesi bünyesinde Teorik Kimya Bölümü'nü kurdu ve yönetti.
Önemli eserler tek kaynak -
1975
Türkiye Cumhuriyeti Profesörü
Özel bir kanunla kendisine cumhuriyet tarihinin ilk ve tek 'Türkiye Cumhuriyeti Profesörü' unvanı verildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1988
Sinanoğlu İndirgemesi
Kimyasal tepkimeleri öngören devrimsel matematiksel kuramını yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1997
Yale'den Emeklilik ve YTÜ Yılları
Yale'den emekli olup Türkiye'ye dönerek Yıldız Teknik Üniversitesi'nde ders vermeye başladı.
Miras tek kaynak -
2005
'Bye Bye Türkçe' Kitabı
Türkçe bilincini aşılamayı hedefleyen en ünlü popüler eserini yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
2015
Vefatı
80 yaşında Florida, ABD'de hayata gözlerini yumdu; İstanbul Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Miras tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yale Yılları ve Bilimsel Devrimler
1960 yılında Yale Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak göreve başlayan Sinanoğlu, 1 Temmuz 1963'te henüz 28 yaşındayken kimya alanında tam profesörlük unvanını aldı. Bu başarısıyla Yale'in son yüzyıldaki en genç profesörlerinden biri olarak tarihe geçti. 1964 yılında üniversitede teorik kimya bölümünü kurdu. Yale'deki 37 yıllık görev süresi boyunca atom ve moleküllerin çok-elektron teorisi, çözgeniter teorisi, mikrotermodinamik ve değerlik kabuğu etkileşim teorisi gibi alanlarda çığır açan çalışmalar yürüttü. 1988 yılında, kimyasal tepkimelerin sonuçlarını önceden tahmin etmeyi sağlayan ve 'Sinanoğlu İndirgemesi' olarak bilinen matematiksel yöntemi geliştirerek kimya dünyasında büyük bir yankı uyandırdı.
02Türkçe Sevdası ve Kültürel Mücadele
Oktay Sinanoğlu, bilimsel çalışmalarının yanı sıra hayatının büyük bir bölümünü Türkçe bilincini yaymaya ve korumaya adadı. Türkiye'deki eğitim dilinin Türkçe olması gerektiğini, yabancı dille eğitimin sömürgecilik zihniyetini beslediğini savundu. Türkçenin matematiksel yapısı sayesinde dünyanın en elverişli bilim dillerinden biri olduğunu her platformda dile getirdi. Günlük hayatta kullanılan yabancı kelimelere Türkçe karşılıklar türeterek dilin sadeleşmesine katkı sundu. Yazdığı 'Bye Bye Türkçe' ve 'Türkçe Giderse Türkiye Gider' gibi popüler kitaplarla geniş kitlelerde ulusal kimlik ve dil bilinci uyandırmayı başardı.
03Son Yılları, Vefatı ve Mirası
1997 yılında Yale Üniversitesi'nden emekli olduktan sonra Türkiye'ye dönen Sinanoğlu, Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü'nde profesör olarak ders vermeye başladı ve bu görevini 2002 yılına kadar sürdürdü. Yaşamının son döneminde de konferanslar vererek genç nesillere bilim ve dil sevgisi aşılamaya devam etti. 19 Nisan 2015 tarihinde Florida'da tedavi gördüğü hastanede 80 yaşında hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Türkiye'ye getirilerek İstanbul'daki Karacaahmet Mezarlığı'nda, kız kardeşi ünlü sanatçı Esin Afşar'ın yanına defnedildi. Geride bıraktığı onlarca kuram, yüzlerce makale ve Türkçe mücadelesiyle Türkiye'nin yetiştirdiği en büyük dehalardan biri olarak anılmaktadır.
04Kitapları 10 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Üretimleri
Sloan Ödülü
Kimya Çalışmaları
TÜBİTAK Bilim Ödülü
Çok-Elektron Teorisi
Alexander von Humboldt Research Award
Teorik Kimya Çalışmaları
International Outstanding Scientist Award
Uluslararası Seçkin Bilim İnsanı Ödülü
Türkiye Cumhuriyeti Profesörü Unvanı
Cumhuriyet Tarihinde İlk ve Tek Verilen Unvan
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Oktay Sinanoğlu hayat hikâyesinde anıyor Esin Afşar
“Cenazesi Türkiye'ye getirilerek İstanbul'daki Karacaahmet Mezarlığı'nda, kız kardeşi ünlü sanatçı Esin Afşar'ın yanına defnedildi.”
-
Oktay Sinanoğlu kendi hikâyesinde anılıyor Nurettin Uzunoğlu
“27 yaşında Oktay Sinanoğlu’ndan sonra Türkiye’nin en genç ikinci profesörü oldu.”
-
Oktay Sinanoğlu kendi hikâyesinde anılıyor Turan Onat
“Yale'de görev aldığı dönem boyunca Feza Gürsey ve Oktay Sinanoğlu gibi tanınmış akademisyenlerle çalıştı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Oktay Sinanoğlutr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Former Fellows". Yale Üniversitesi. 18 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.emeritus.yale.edu · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Oktay Sinanoğlu hayatını kaybetti". Anadolu Ajansı. 23 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.arşiv · www.aa.com.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Scholars: Precocious Prof". TIME. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.content.time.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Oktay Sinanoglu". physicstoday. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.scitation.aip.org · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Paula Armbruster Is Married at Yale". The New York Times. 22 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.nytimes.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu hayatını kaybetti!". Habertürk.com. 20 Nisan 2015. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2015.haberturk.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Oktay Sinanoğlu son yolculuğuna uğurlandı". Hürriyet. 26 Nisan 2015. 23 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2015.hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Yale Bulletin and Calendar News Stories". Yale Üniversitesi. 1 Eylül 1997. 30 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.arşiv · www.yale.edu · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"In memoriam: Oktay Sinanoğlu, renowned theoretical chemist". Yale News. 20 Nisan 2015. 6 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.news.yale.edu · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"MANY-ELECTRON THEORY OF ATOMS AND MOLECULES". National Center for Biotechnology Information. Ağustos 1961. 1 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2015.archive.today · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Oktay Sinanoğlu” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 12 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.