Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Oben Güney (7 Aralık 1938, İstanbul - 28 Ağustos 1993, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema sanatçısı; yönetmen, yazar, oyuncu.
1953 yılında şiir yazmaya başlayan Oben Güney; ertesi yıl Behçet Kemal Çağlar ve Attilâ İlhan'la mektuplaşarak tanışır. 1955 yılında ise, tiyatroya ilgi duymaya başlar, bu arada Başkent ve Varlık dergilerinde ilk şiirleri yayımlanır. 1956'da ilk kez amatör olarak sahne tozunu yutan sanatçı, bir yıl sonra Dormen Tiyatrosu'nda aldığı kursları bitirir. Profesyonel anlamda 1958 yılında Nisa Serezli, Aydemir Akbaş gibi sanatçılarla ilk profesyonel oyununu oynar. Askerliğinin ardından bir yandan yazdığı şiirlerini yayımlatmaya devam ederken diğer yandan tiyatro oyunculuğunu sürdürür. 1960 yılında Almanya'ya giderek Ulm Tiyatrosunda eğitim alır. Dönüşünde Ankara'nın tek özel tiyatrosu olan Meydan Sahnesi'nde Adalet Ağaoğlu, Çetin Köroğlu, Kartal Tibet, Başar Sabuncu, Selçuk Uluergüven gibi sanatçılarla çalışır.
1963'te Ankara Sanat Tiyatrosu bünyesinde yer alır. 1968'de Fransa'ya giderek Fransız tiyatro ustalarıyla tanışıp onlardan bilgiler alır. Türkiye'ye dönünce Özdemir Nutku ve Demircan Türkdoğan ile birlikte Yenişehir Tiyatrosunu kurarlar. Topluluğun dağılmasından sonra, Markopaşa Oyuncuları adlı yeni bir oluşumun içine giren Güney, Anadolu'ya turnelere çıkar: Turnelerde linçten - taşlanmaya, ayakta alkışlanmaktan, evlerde konuk edilmelere kadar çeşitli tepkiler görürler.
Tekrar Ankara Sanat Tiyatrosu'na döndüğü 1970 yılında Polonya'ya gider. Varşova Devlet Tiyatrosu'nun çalışmalarını izler. Uzun bir süre Kraków Üniversitesinin konuğu olarak Varşova'da tiyatro çalışmaları yapar, şiirleri yayımlanır, oyunları sergilenir. Varşova'da tiyatro üzerine konferanslar verir.
1972'de hastalanan sanatçı, iki kez ameliyat olur, Krakow'da sol böbreği alınmak zorunda kalınır. 1971'de hava değişimi için Yugoslavya'ya giden Güney'in, oradaki basın organlarında röportajları, söyleşi ve yazıları yayımlanır.
Norveç, İsveç, İspanya, Yunanistan, Çekoslovakya Macaristan ve İtalya'da tiyatro araştırma ve çalışmaları yapan sanatçı, bazı ülkelerde oyuncu olarak da sahneye çıkar. 1977'de Maria Jala ile evlenir, eşinin hamile kalması üzerine yurda döner. Bu evliliğinden iki çocuğu olmuştur. 1978 yılında Oben Güney, İstanbul Şehir Tiyatroları'na yönetmen, oyuncu, Yönetim Kurulu Üyesi olarak katılır. 1982'de 12 Eylül Darbesi yönetimi sonucu görevine son verilir.
Bu süreçte uzun süre ekonomik sıkıntılar çeken ve sağlığı bozulan sanatçı, 1986'da yeniden İstanbul Şehir Tiyatroları’na girer. Arada özel ve ödenekli tiyatrolarda rol alır. 1991'de kalp hastalığı ve böbrek yetmezliği nedeniyle sanat hayatından uzaklaşmak zorunda kalır. Ayrıca 217 skeç ve radyo oyunu yazmış, 60 radyo programında yönetmenlik yapmıştır. Çoğu yayımlanan 600 kadar şiiri vardır. 30 civarında Fransızca ve Lehçe düzyazı çevirisi yapmış, 50 den fazla inceleme - araştırma yazısı çıkmış, İnsanda Tiyatro - Tiyatroda insan adlı kitabının birinci cildini çıkarmıştır.
Sanatçı; otobiyografisini yazdıktan bir ay sonra, böbrek nakli beklerken ölmüştür.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1938
Doğum ve Erken Yıllar
1938 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1953
1953 yılında şiir yazmaya başlayan Oben Güney; ertesi yıl Behçet Kemal Çağlar ve Attilâ İlhan'la mektuplaşarak tanışır.
Önemli eserler tek kaynak -
1955
1955 yılında ise, tiyatroya ilgi duymaya başlar, bu arada Başkent ve Varlık dergilerinde ilk şiirleri yayımlanır.
İlk üretimler tek kaynak -
1956
1956'da ilk kez amatör olarak sahne tozunu yutan sanatçı, bir yıl sonra Dormen Tiyatrosu'nda aldığı kursları bitirir.
İlk üretimler tek kaynak -
1958
Profesyonel anlamda 1958 yılında Nisa Serezli, Aydemir Akbaş gibi sanatçılarla ilk profesyonel oyununu oynar.
İlk üretimler tek kaynak -
1960
1960 yılında Almanya'ya giderek Ulm Tiyatrosunda eğitim alır.
Eğitim tek kaynak -
1963
1963'te Ankara Sanat Tiyatrosu bünyesinde yer alır.
Önemli eserler tek kaynak -
1968
1968'de Fransa'ya giderek Fransız tiyatro ustalarıyla tanışıp onlardan bilgiler alır.
Önemli eserler tek kaynak -
1970
Tekrar Ankara Sanat Tiyatrosu'na döndüğü 1970 yılında Polonya'ya gider.
Önemli eserler tek kaynak -
1971
1971'de hava değişimi için Yugoslavya'ya giden Güney'in, oradaki basın organlarında röportajları, söyleşi ve yazıları yayımlanır.
Önemli eserler tek kaynak -
1972
1972'de hastalanan sanatçı, iki kez ameliyat olur, Krakow'da sol böbreği alınmak zorunda kalınır.
Önemli eserler tek kaynak -
1977
1977'de Maria Jala ile evlenir, eşinin hamile kalması üzerine yurda döner.
Önemli eserler tek kaynak -
1978
1978 yılında Oben Güney, İstanbul Şehir Tiyatroları'na yönetmen, oyuncu, Yönetim Kurulu Üyesi olarak katılır.
Önemli eserler tek kaynak -
1982
1982'de 12 Eylül Darbesi yönetimi sonucu görevine son verilir.
Önemli eserler tek kaynak -
1986
Bu süreçte uzun süre ekonomik sıkıntılar çeken ve sağlığı bozulan sanatçı, 1986'da yeniden İstanbul Şehir Tiyatroları’na girer.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
03.1Sahip olduğu ödüller
- 1995 Bakırköy Halk Evi’nin düzenlediği Türkiye çapındaki şiir yarışmasında İkincilik ödülü.
- 1983 Avni Dilligil “En İyi Rejisör” Ödülü: (Çıkmaz Sokak'la.)
- 1984 Gösteri Dergisi En iyi röportaj yarışmasında 3.lük
- 1988 Aile Planlaması Vakfı En iyi senaryo dalında ikincilik
- 1989 Ankara Sanat Evi – Katherine Blum adlı oyundaki Rahip rolüyle “En iyi yardımcı oyuncu” ödülü
- 1990 Görüşme-Kutlama-Çağrı (Avni Dilligil en iyi rejisör ödülü)
- 1991 Uzaktan Piyano Sesleri (Avni Dilligil en iyi rejisör ödülü)
- 1976 Szczecin (Polonya) “Yük” (Monodram Festivalinde En iyi monodram seçildi.)
03.2Yönettiği oyunlar
- Uzaktan Piyano Sesleri : Jofrey Maddow-John Driver - Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu - 1991
- Ar mı, Kar mı? : Kabare - 1990
- Görüşme-Kutlama-Çağrı : Waclav Havel - İstanbul Şehir Tiyatrosu - 1990
- Sayın Muhbir Vatandaşlar (Başar Sabuncu) - 1986
- Çıkmaz Sokak : Tuncer Cücenoğlu - 1985
- Batı Yakası Hikayesi (Müzikal) : 1985
- Kamp 17 : 1985
- Yalnızlar Parkı (Hayvanat Bahçesi(oyun) : 1984
- Baba : Güner Sümer - 2984
- İkiz Kardeşim David - 1983
- Gökyüzünde Bir Kıyı : Oben Güney - 1979
- Dönüş (oyun) : Üsküdar Şehir Tiyatrosu - 1978
- Hukuymetin Kesesi : Oben Güney - 1968
- Eşşeği Saldım Çayıra : Oben Güney - 1968
- Pamuk Prenses ve 7 Cüce : Oben Güney - 1968
- Gültepe Oyunları : 1968
- Kırmızı Şapkalı Kız : Oben Güney - 1966
- 1966 oyunlar : (Tardieu) - Deneme Tiyatrosu - 1966
- Bir Evlenme Teklifi : Anton Çehov - 1995
- Saf Adam ve Kundakçılar : Max Frisch) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
- Dönüş (oyun) : Arthur Miller - 1964
- Denemeler : Montaigne - (amatör bir topluluk çalışması) - 1960
- Paydos (oyun) : Cevat Fehmi Başkut - (amatör bir topluluk çalışması) - 1955
03.3Rol aldığı oyunlar
- Simavnalı Şeyh Bedreddin (Orhan Asena) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1968
- Keloğlan : Birkan Özdemir - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
- Arturo-Ui’nin Önlenebilir Tırmanışı : Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
- Saf Adam ve Kundakçılar : Max Frisch) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
- Ayak Bacak Fabrikası : Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
- Sultan Gelin : Çahit Atay - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
- Yosma : Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
- Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963
03.4Yazdığı oyunlar
- Dilenci
- Yük (Wór)
- Suç
- Kan (Büyük El)
- Çöp
- Gökyüzünde Bir Kıyı
- Sınır
- Duvar
- Bir Kadının Zaman Dışı Yaşamı.
- Adem ile Havva
- Dazlak
- Kavanozya
Üretimleri
Paydos (oyun) : Cevat Fehmi Başkut - (amatör bir topluluk çalışması)
Denemeler : Montaigne - (amatör bir topluluk çalışması)
Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu
Dönüş (oyun) : Arthur Miller
Ayak Bacak Fabrikası : Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu
Sultan Gelin : Çahit Atay - Ankara Sanat Tiyatrosu
Yosma : Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu
Saf Adam ve Kundakçılar : Max Frisch) - Ankara Sanat Tiyatrosu
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor 12 Eylül Darbesi
“1982'de 12 Eylül Darbesi yönetimi sonucu görevine son verilir.”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Adalet Ağaoğlu
“Dönüşünde Ankara'nın tek özel tiyatrosu olan Meydan Sahnesi'nde Adalet Ağaoğlu, Çetin Köroğlu, Kartal Tibet, Başar Sabuncu, Selçuk Uluergüven gibi sanatçılarla çalışır.”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Ali Poyrazoğlu
“• Uzaktan Piyano Sesleri : Jofrey Maddow-John Driver - Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu - 1991 • Ar mı, Kar mı?”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Attilâ İlhan
“1953 yılında şiir yazmaya başlayan Oben Güney; ertesi yıl Behçet Kemal Çağlar ve Attilâ İlhan'la mektuplaşarak tanışır.”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Avni Dilligil
“• 1983 Avni Dilligil “En İyi Rejisör” Ödülü: (Çıkmaz Sokak'la.) • 1984 Gösteri Dergisi En iyi röportaj yarışmasında 3.lük • 1988 Aile Planlaması Vakfı En iyi senaryo dalında ikinci...”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Aydemir Akbaş
“Profesyonel anlamda 1958 yılında Nisa Serezli, Aydemir Akbaş gibi sanatçılarla ilk profesyonel oyununu oynar.”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Çetin Köroğlu
“Dönüşünde Ankara'nın tek özel tiyatrosu olan Meydan Sahnesi'nde Adalet Ağaoğlu, Çetin Köroğlu, Kartal Tibet, Başar Sabuncu, Selçuk Uluergüven gibi sanatçılarla çalışır.”
-
Oben Güney hayat hikâyesinde anıyor Demircan Türkdoğan
“Türkiye'ye dönünce Özdemir Nutku ve Demircan Türkdoğan ile birlikte Yenişehir Tiyatrosunu kurarlar.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Oben Güneytr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Oben Güney'in Yük Oyunu (Wor) Polonya'da Sahneleniyor". obenguney. 25 Nisan 2012. 16 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2013.arşiv · obenguney.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Oben Güney” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.