biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Nuri Dersimi
Kültür & Sanat · 1890–1973

Nuri Dersimi Suriye'ye dönüş

Mehmet Nuri Dersimi (mezar taşında Muhammed Nûrî Dêrsimî îbn el-Molla Îbrahîm Colikoxlî, lakabı: Baytar Nuri, 1890; Akpınar, Hozat, Dersim Sancağı - 22 Ağustos 1973, Halep), Koçgiri İsyanı ve Dersim İsyanına adı karışmış Alevi-Kürt (kendi anlatımı ve bazı kayn...

Hayat çizgisi 10 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1890–1898
Kayıt yok1951–1973
189019301973
İlk üretimler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Nuri Dersimi (mezar taşında Muhammed Nûrî Dêrsimî îbn el-Molla Îbrahîm Colikoxlî, lakabı: Baytar Nuri, 1890; Akpınar, Hozat, Dersim Sancağı - 22 Ağustos 1973, Halep), Koçgiri İsyanı ve Dersim İsyanına adı karışmış Alevi-Kürt (kendi anlatımı ve bazı kaynaklara göre Kurmanç), bazı kaynaklara göre ise Zaza kökenli ideolog ve veteriner hekim.

02

Suriye'ye dönüş

—Suriye'ye dönüş

6 Ağustos 1941'de Azez (Arapça: أعزاز A'zāz) kaymakamlığı baytarlığına tayin edildi. Fakat Türkiye'nin Halep Başkonsolosluğu Azez'in Türkiye sınırına yakın olmasından dolayı itiraz etti ve 23 Ağustos 1941'de Hama merkezine nakledildi. 1942 başlarında İdlip (Arapça: إدلب Idlib), Muarra, Cısır Sur, Harım baytarlıklarına, 1946'da Halep merkezine tayin edildi. 10 Şubat 1948'de Cebel Druz (جبل الدروز Jebel ed Drūz; bugünkü Süveydağ (السويداء As-Suwaidāʾ) iline denk gelir) merkezinde görevlendirildi. Fakat, sonra Komünist olarak itham edildi ve 2 Mayıs 1950 tarihli bir kararla görevinden alındı. Cezire Derik mıntıkasında Mustafapaşazade Naif'ten Robarye adlı köyü yeniden inşa ederek Cello Saffan adlı köyü de satın alarak Ahmet Nafiz ile birlikte tarımla meşgul olmaya başladı.

22 Ağustos 1973'te Halep'te öldü ve naaşı Afrin'de (Arapça: عفرين) defnedildi.

Nuri Dersimi · diğer bölümler

← Nuri Dersimi profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1899

    1899'da Sorpiyan köyünde amcası Mıla Hasan tarafından ilk öğretimine başlatıldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1904

    Önce Harput Askerî Rüştiyesi'ne kaydoldu, fakat 1904'te o okulu bırakarak yatılı Harput İdadi Mektebi'ne (lise) başladı.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1911

    İdadiden mezun olduktan sonra İstanbul'a geçti ve Ekim 1911'de İstanbul Sultanahmet'teki Mülkiye Baytar Mektebi Alisi'ne (Veteriner Okulu) kaydoldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1912

    İstanbul'da önce Kürt Tabele Hevî Cemiyeti'ne girdi ve 1912'de kurulan Kürdistan Muhiban Cemiyeti'nin umumi kâtipliğini (genel sekreterlik) yaptıktan sonra Kürdistan Teali Cemiyeti'ne katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1916

    Askerliğini tamamladıktan sonra 1916'da İstanbul'a dönerek okula devam etti.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1918

    22 Eylül 1918'de okuldan mezun olup diplomalı veteriner oldu ve "Baytar Nuri" olarak anılmaya başladı.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1920

    20 Aralık 1920'de faaliyetleri nedeniyle tutuklandı fakat Hasan Hayri'nin araya girmesiyle serbest bırakıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1921

    Koçgiri İsyanına katıldıktan sonra 15 Mayıs 1921'de Dersim'e iltica etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1937

    Adana'dan Elaziz'e (Elazığ) bir telgraf yazarak Mardin'e gideceğini bildirdi ve 11 Eylül 1937'de İstanbul'dan gelip Suriye yoluyla Mardin ve Bağdat'a gidecek olan ekspres trenine bindi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1938

    Fransa Dışişleri Bakanlığı'nın Dersimli Baytar Nuri isminde bir şahsın Türkiye'ye teslimine karar vermiş olduğunu duydu ve Ürdün'de bir baytar doktoruna lüzum görüldüğünü öğrendiği için Eylül 1938'de Ürdün'e geçmeye karar verdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1939

    2 Temmuz 1939'da nişanlısı Feride de Halep'ten Amman'a geldi ve 6 Temmuz'da evlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1941

    6 Ağustos 1941'de Azez (Arapça: أعزاز A'zāz) kaymakamlığı baytarlığına tayin edildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1942

    1942 başlarında İdlip (Arapça: إدلب Idlib), Muarra, Cısır Sur, Harım baytarlıklarına, 1946'da Halep merkezine tayin edildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1948

    10 Şubat 1948'de Cebel Druz (جبل الدروز Jebel ed Drūz; bugünkü Süveydağ (السويداء As-Suwaidāʾ) iline denk gelir) merkezinde görevlendirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1950

    Fakat, sonra Komünist olarak itham edildi ve 2 Mayıs 1950 tarihli bir kararla görevinden alındı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Nuri Dersimi Koçgiri İsyanı Kürdistan Teali Cemiye... Mehmet Al Mehmet Ali Mustafa Yamulki Seyit Rıza
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Nuri Dersimi hayat hikâyesinde anıyor Koçgiri İsyanı

    “Mehmet Nuri Dersimi (mezar taşında Muhammed Nûrî Dêrsimî îbn el-Molla Îbrahîm Colikoxlî, lakabı: Baytar Nuri, 1890; Akpınar, Hozat, Dersim Sancağı - 22 Ağustos 1973, Halep), Koçgir...”

  • Nuri Dersimi hayat hikâyesinde anıyor Kürdistan Teali Cemiyeti

    “İstanbul'da önce Kürt Tabele Hevî Cemiyeti'ne girdi ve 1912'de kurulan Kürdistan Muhiban Cemiyeti'nin umumi kâtipliğini (genel sekreterlik) yaptıktan sonra Kürdistan Teali Cemiyeti...”

  • Nuri Dersimi hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Al

    “Hatıratım adlı eserine göre, Colıkzadelerden Mehmet Ali'nin oğlu Mıla İbrahim'in oğlu olarak Ağzunik (Akpınar) köyünde Karabal aşiret reisi Gangozade Mehmet Ağa'nın odasında doğdu.”

  • Nuri Dersimi hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Ali

    “Hatıratım adlı eserine göre, Colıkzadelerden Mehmet Ali'nin oğlu Mıla İbrahim'in oğlu olarak Ağzunik (Akpınar) köyünde Karabal aşiret reisi Gangozade Mehmet Ağa'nın odasında doğdu.”

  • Nuri Dersimi hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Yamulki

    “Ancak Divan-ı Harp reisi Nemrut Mustafa Paşa (Mustafa Yamulki) "Haydi gidiniz oğlum, yolunuz açık olsun", "Dersimliler'e ve hassaten Seyid Kasım Ağa'ya selam söyle" diyerek suçsuz...”

  • Nuri Dersimi hayat hikâyesinde anıyor Seyit Rıza

    “Ovacık aşiretlerinden Arslan, Binsan, Maksudan, Pergoran, Koçan, Şemikan, Laçinan ve Reşıkan aşiretlerin Seyit Rıza ile ittifak kurmasını sağladı.”

05

Kaynaklar

10kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Nuri Dersimi
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Vet. Dr. M. Nuri Dersimi, Hatıratım, Geliştirilmiş Yeni Basım (İlk baskı: Roja Nû Yayınları, İsveç, 1987), Öz-Ge Yayınları, Ankara, 1992, s. 79.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Nuri Dersimi, Kürdistan Tarihinde Dersim, Halep 1952, s. 27 "Ağuçanan.— Bu kabilenin ceddi, Ağuçan adında bir Bektaşi halifesidir. Dillen kurmancidir. Dersimliler bunlara seit ve mürşit derler. Bu kabile mensupları silah...
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Alevilik, Kurmanci-Kırmancki (Zazaki) Ve Dersim Üzerine Kimi Yanlış Görüşler, Deng Yayınları, 1996 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "...Mılanlar Dersim'de Alevi Kurmanc, Viranşehir taraflarınd...
    zazaki.net · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Zazalar kimdir, Zazaca nedir? (Munzur Çem ile röportaj) 30 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Sêy Rıza'nın lehçesi Kırmanccaydı ama en yakın mücadele arkadaşları olan Alişêr ile Baytar Nuri gibi...
    zazaki.org · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şeyh Said Zaza ve Sünnî idi, Nuri Dersimi Zaza ve Alevi idi. Bedirhani ve Cemilpaşazade kardeşler Sünnî ve Kurmanc idiler 3 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hamit Bozarslan, "Kürd Milliyetçiliğ...
    books.google.co.uk · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dersimi, a.g.e., s. 21.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dersimi, a.g.e., s. 22.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dersimi, a.g.e., s. 25.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dersimi, a.g.e., s. 31.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Nuri Dersimi” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    10 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Burhanettin Tiyatrosu

Kültür & Sanat

aynı alan · kültür & sanat

Optinalı Nikolas

Kültür & Sanat

aynı alan · kültür & sanat

Nimet Karakuş

Atlet · d. 1993

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →