biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Nihat Behram
Şair, yazar, gazeteci · d. 1946

Nihat Behram

Nihat Behram (d. 18 Kasım 1946, Kars), Türk şair, yazar ve gazeteci.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1992–2026
19461990bugün
Eğitim İlk üretimler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Nihat Behram (d. 18 Kasım 1946, Kars), Türk şair, yazar ve gazeteci.

1960'lardaki ilk gençlik yıllarından itibaren şiir, roman, anı, çocuk edebiyatı, gazetecilik gibi tür ve alanlarda eserler verdi. Hapis, 17 yıl boyunca sürgün hayatı yaşama gibi zorluklar yaşadı. Belgesel-anlatı türündeki Dar Ağacında Üç Fidan adlı eseri en bilinen eserlerindendir.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1946

    Doğum ve Erken Yıllar

    1946 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1960

    1960'lardaki ilk gençlik yıllarından itibaren şiir, roman, anı, çocuk edebiyatı, gazetecilik gibi tür ve alanlarda eserler verdi.

    İlk üretimler tek kaynak
  3. 1964

    Babasının görevi nedeniyle ilk ve orta öğrenimini çeşitli illerde yaptık; babasının İstanbul'a tayini üzerine 1964-1965 döneminde öğrenimine İstanbul Haydarpaşa Lisesinde devam etti.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1967

    Öğrencilik yıllarında İkinci Yeni akımı etkisinde şiirler yazdı; ilk şiiri "Manastır Kuşçusu” 1967'de Soyut dergisinde yayımlandı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1971

    Ağabeyi Ataol Behramoğlu ile şair İsmet Özel'in birlikte çıkardığı Halkın Dostları dergisinde Nisan 1971 tarihli 13.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1972

    1972'de ilk şiir kitabı Hayatımız Üstüne Şiirler yayımlandı.

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 1974

    1974 seçimlerinden sonra çıkan genel af yasası ile serbest kaldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1975

    1975'te ağabeyi Ataol Behramoğlu ile birlikte Militan dergisini çıkardı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1976

    Çok ilgi gören yazı dizisini, "belgesel anlatı" türünde bir eser olarak Darağacında Üç Fidan (1976) adıyla kitaplaştırıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1977

    1977-1980 yıllarında Yılmaz Güney’le beraber Güney dergisini çıkardı.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1980

    Dergi, 1980 Darbesi'nden sonra sıkıyönetim idaresi tarafından kapatıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1985

    Nihat Behram, 1985'te o yıl ilk kez verilen "Heinrich Böll Bursu” ile davet alarak Almanya’ya gitti.

    İlk üretimler tek kaynak
  13. 1986

    "Yurda dön” çağrısına uymadığı gerekçesiyle 17 Haziran 1986'da Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığından çıkarıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1990

    1990'da Kuveyt'in işgali üzerine çeşitli anti-emperyalist ve barış gösterilerinde yaptığı konuşmalar nedeniyle Almanya'yı terk etmesi istenice Fransa'ya, orada karşılaştığı baskı üzerine eşinin memleketi olan İsviçre'ye geçti.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1991

    1991'de Türk Ceza Kanunu'nun 142.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Yaşamı

1946 yılında Kars'ta doğdu. Asıl adı Mustafa Nihat Behramoğlu'dur. Babası, yüksek ziraat mühendisi Haydar Bey, annesi İsmet Hanım'dır. Dört çocuklun ailenin en küçük çocuğu idi. Dört yaş büyük ağabeyi, şair Ataol Behramoğlu'dur.

Çocukluk yılları Orta Anadolu'da geçti. Babasının görevi nedeniyle ilk ve orta öğrenimini çeşitli illerde yaptık; babasının İstanbul'a tayini üzerine 1964-1965 döneminde öğrenimine İstanbul Haydarpaşa Lisesinde devam etti. Lise son sınıfta iken Türkiye İşçi Partisi'ne üye oldu. "Nazım Hikmet şiirleri okuduğu, Türkiye İşçi Partisi ve sosyalizm propagandası yaptığı" gerekçesiyle okuldan atıldı. İki yıl hiçbir okula kaydını yaptıramadıktan sonra nihayet Pendik Lisesi'nden kaydoldu ve bu okuldan mezun oldu.

Yükseköğrenimine İstanbul'da Gazetecilik Yüksekokulu'nda başladı. Öğrencilik yıllarında İkinci Yeni akımı etkisinde şiirler yazdı; ilk şiiri "Manastır Kuşçusu” 1967'de Soyut dergisinde yayımlandı.

Ağabeyi Ataol Behramoğlu ile şair İsmet Özel'in birlikte çıkardığı Halkın Dostları dergisinde Nisan 1971 tarihli 13. sayıdan itibaren yazı işleri sorumlusu oldu. Derginin merkezini İstanbul'a taşıdı. 12 Mart Muhtırası'ndan sonra dergi yasaklanıp kapatıldı; Nihat Behram tutuklandı; birkaç ay sonra serbest kaldı.

1972'de ilk şiir kitabı Hayatımız Üstüne Şiirler yayımlandı. Kitap, içindeki Üç Dağa Ağıt şiiri nedeniyle yasaklandı ve toplatıldı. Nihat Behram tutuklandı, halkı suç işlemeye tahrik suçundan sorgulandı ve iki yıla yakın Davutpaşa Askeri Cezaevinde hapis yattı. 1974 seçimlerinden sonra çıkan genel af yasası ile serbest kaldı.

Yarıda bırakmak zorunda kaldığı üniversite eğitimini cezaevinden çıktıktan sonra İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nde tamamladı. Bu dönemde kurulan Türkiye Yazarlar Sendikası'nın kurucu üyeleri arasında yer ladı.

1975'te ağabeyi Ataol Behramoğlu ile birlikte Militan dergisini çıkardı. Ağabeyi ile aralarında anlaşmazlıklar çıkması üzerine dergiden ayrıldı. Bir süre Vatan gazetesinde röportaj yazarı olarak çalıştı, çeşitli Anadolu kentlerinde muhabirlik yaptı. Vatan gazetesinde yayımlanan yazılarının çoğu dava konusu oldu.

6 Mayıs 1972'de idam edilen Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın yaşamlarını ve mücadelelerini anlatan 18 bölümlük bir yazı dizisini 1976'da Dar Ağacında Üç Fidan başlığıyla Vatan'da yayımladı. Çok ilgi gören yazı dizisini, "belgesel anlatı" türünde bir eser olarak Darağacında Üç Fidan (1976) adıyla kitaplaştırıldı. Bu yazı dizisi ve şiirleri öne sürülerek sivil mahkemelerde ve sıkıyönetim mahkemelerinde hakkında birçok dava açıldı. Davalar 1996'ya kadar sürdü, kitap üzerindeki yasak 22 yıl devam etti.

Gazeteciliğin yanı sıra şiir yazmayı sürdüren Nihat Behram, Fırtınayla Borayla Denenmiş Arkadaşlıklar (1974) ve Dövüşe Dövüşe Yürünecek (1976) adlı şiir kitaplarının ardından 1978'de Hayatı Tutuşturan Acılar (1978) adlı kitabının çıkardı. Hayatı Tutuşturan Acılar kitabı, içindeki Dersim’i Unutma adlı şiiri nedeniyle toplatılıp yasaklandı.

1977-1980 yıllarında Yılmaz Güney’le beraber Güney dergisini çıkardı. Dergi, 1980 Darbesi'nden sonra sıkıyönetim idaresi tarafından kapatıldı.

Nihat Behram, 1980 Darbesi öncesinde ülkeden ayrılıp İsviçre'ye gitti. Zürih’te Güney Film adlı bir yapım şirketi kurdu ve Yol filminin çekilebilmesi için o dönem cezaevinde olan Yılmaz Güney’i yurt dışına çıkarmanın yollarını aradı. Bir buçuk yıl kadar sonra Yılmaz Güney’in yurtdışına kaçmasından sonra birlikte Fransa’ya giderek orada yerleştiler.

Nihat Behram, 1985'te o yıl ilk kez verilen "Heinrich Böll Bursu” ile davet alarak Almanya’ya gitti. “Avrupa Çevirmenler Birliği” adlı kültür merkezinde kalan Behram, ilk romanı olan Gurbet'i bu dönemde yazdı. "Yurda dön” çağrısına uymadığı gerekçesiyle 17 Haziran 1986'da Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığından çıkarıldı.

1990'da Kuveyt'in işgali üzerine çeşitli anti-emperyalist ve barış gösterilerinde yaptığı konuşmalar nedeniyle Almanya'yı terk etmesi istenice Fransa'ya, orada karşılaştığı baskı üzerine eşinin memleketi olan İsviçre'ye geçti. O tarihten itibaren İsviçre'de yaşadı ve 1994'te İsviçre vatandaşı oldu.

1991'de Türk Ceza Kanunu'nun 142. maddesi yürürlükten kaldırılınca hakkındaki dosyalar kapatıldı; kitapları yeniden basılabildi. Kendisi 1996 yılında Türkiye'ye döndü.

1967 - 2017 arasında yayımladığı 22 şiir kitabını "Ateşi Solumak" başlığıyla tek ciltte topladı.

"Bütün sanat yaşamını toplumcu gerçekçi ilkeye bağlı olarak sürdürmüş olması’" nedeniyle 2020 Enver Gökçe Toplumcu Gerçekçi Şiir Ödülü'ne değer görüldü.

Türkiye Komünist Partisi(TKP) üyesidir.

02Şiir 36 kitap · kapaklı raf
36 kitap 1972 → 2018 · 46 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

03Çocuk kitabı
  • Kuyruğu Zilli Tilki (1979)
  • Göğsü Kınalı Serçe (1980)
04Ödülleri
  • 2009 - Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü (Tanımlar kitabı ile)
  • 2011 - Dionysos Şiir Ödülü (Dörtlükler kitabı ile)
  • 2020 - Enver Gökçe Toplumcu Gerçekçi Şiir Ödülü
04

Üretimleri

1976 · ESER Darağacında Üç Fidan

Darağacında Üç Fidan

eser
1976 · ESER Ser Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit

Ser Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit

eser
1994 · ESER Yılmaz Güney'le Yasaklı Yıllar

Yılmaz Güney'le Yasaklı Yıllar

eser
2004 · ESER Özlemin Dili Olsa

Özlemin Dili Olsa

eser
2005 · ESER Acının ve Umudun Rengi

Acının ve Umudun Rengi

eser
2007 · ESER Yalın Yürek Bayram Gümüş

Yalın Yürek Bayram Gümüş

eser
2013 · ESER Kında Duran Onur Paslanır

Kında Duran Onur Paslanır

eser
2016 · ESER Tutanak: Aptallığın Egemenliği Yazılar /...

Tutanak: Aptallığın Egemenliği Yazılar / Söyleşiler 5

eser

Diğer eserler

2016TekzipEser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Nihat Behram Melih Cevdet Anday Yılmaz Güney
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Nihat Behram hayat hikâyesinde anıyor Melih Cevdet Anday

    “• Hayatımız Üstüne Şiirler (1972) • Fırtınayla Borayla Denenmiş Arkadaşlıklar (1974) • Dövüşe Dövüşe Yürünecek (1976) • Hayatı Tutuşturan Acılar (1978) • Irmak Boylarında Turaç Ses...”

  • Nihat Behram hayat hikâyesinde anıyor Yılmaz Güney

    “1977-1980 yıllarında Yılmaz Güney’le beraber Güney dergisini çıkardı.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Nihat Behram
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Koyuncu, İsa (30 Aralık 2019). "Nihat Behram". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2023.
    teis.yesevi.edu.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Barış, Mehmet (Şubat 2019). "Ateşi soluyan şair: Nihat Behram". 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2023.
    gelenek.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Akkaya, Arife (31 Aralık 2020). "Yazdıkları ve Yaşadıkları Birbirini Tamamlayan Bir Şair: Nihat Behram". Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi. 3 (6): 342-368. ISSN 2636-8730. 4 Aralık 2023 tari...
    dergipark.org.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Soysal, İlhami (Eylül 2009). 20. Yüzyıl Türk Şiiri Antolojisi (11. bas.). bilgi yayınevi. s. 523. ISBN 975-494-022-3.
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ataol Behramoğlu'yla "Militan" Dergisi Üzerine Söyleşi". Gündoğusu. 3 Ekim 2012. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023.
    insanokur.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Fırıncı, Cansu (9 Aralık 2018). "Nihat Behram'la 'Ateşi Solumak' kitabı üzerine: Ateş hayatın kendisidir". Sol gazetesi. 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2023.
    haber.sol.org.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Darağacında Üç Fidan Özeti, Konusu ve Karakterleri - Kitap Diyarı". 30 Nisan 2023. 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2023.
    kitapdiyari.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Nihat Behram anlatıyor". 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2023.
    haber.sol.org.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Davalar düşmüş,Behram serbest". Milliyet. 2 Aralık 1997. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023.
    milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Enver Gökçe Ödülü, Nihat Behram'ın oldu". birgun.net. 17 Ekim 2020. 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2023.
    birgun.net · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Nihat Behram” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Ceyhun Atuf Kansu

Yazar, şair, doktor · 1919–1978

aynı alan · edebiyat

Oya Baydar

Yazar, sosyolog, köşe yazarı · d. 1940

aynı alan · edebiyat

Ömer Faruk Toprak

Şair, roman ve öykü yazarı · 1920–1979

Edebiyat alanındaki tüm profiller →