Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Nihat Behram (d. 18 Kasım 1946, Kars), Türk şair, yazar ve gazeteci.
1960'lardaki ilk gençlik yıllarından itibaren şiir, roman, anı, çocuk edebiyatı, gazetecilik gibi tür ve alanlarda eserler verdi. Hapis, 17 yıl boyunca sürgün hayatı yaşama gibi zorluklar yaşadı. Belgesel-anlatı türündeki Dar Ağacında Üç Fidan adlı eseri en bilinen eserlerindendir.
Yaşamı
—Yaşamı
1946 yılında Kars'ta doğdu. Asıl adı Mustafa Nihat Behramoğlu'dur. Babası, yüksek ziraat mühendisi Haydar Bey, annesi İsmet Hanım'dır. Dört çocuklun ailenin en küçük çocuğu idi. Dört yaş büyük ağabeyi, şair Ataol Behramoğlu'dur.
Çocukluk yılları Orta Anadolu'da geçti. Babasının görevi nedeniyle ilk ve orta öğrenimini çeşitli illerde yaptık; babasının İstanbul'a tayini üzerine 1964-1965 döneminde öğrenimine İstanbul Haydarpaşa Lisesinde devam etti. Lise son sınıfta iken Türkiye İşçi Partisi'ne üye oldu. "Nazım Hikmet şiirleri okuduğu, Türkiye İşçi Partisi ve sosyalizm propagandası yaptığı" gerekçesiyle okuldan atıldı. İki yıl hiçbir okula kaydını yaptıramadıktan sonra nihayet Pendik Lisesi'nden kaydoldu ve bu okuldan mezun oldu.
Yükseköğrenimine İstanbul'da Gazetecilik Yüksekokulu'nda başladı. Öğrencilik yıllarında İkinci Yeni akımı etkisinde şiirler yazdı; ilk şiiri "Manastır Kuşçusu” 1967'de Soyut dergisinde yayımlandı.
Ağabeyi Ataol Behramoğlu ile şair İsmet Özel'in birlikte çıkardığı Halkın Dostları dergisinde Nisan 1971 tarihli 13. sayıdan itibaren yazı işleri sorumlusu oldu. Derginin merkezini İstanbul'a taşıdı. 12 Mart Muhtırası'ndan sonra dergi yasaklanıp kapatıldı; Nihat Behram tutuklandı; birkaç ay sonra serbest kaldı.
1972'de ilk şiir kitabı Hayatımız Üstüne Şiirler yayımlandı. Kitap, içindeki Üç Dağa Ağıt şiiri nedeniyle yasaklandı ve toplatıldı. Nihat Behram tutuklandı, halkı suç işlemeye tahrik suçundan sorgulandı ve iki yıla yakın Davutpaşa Askeri Cezaevinde hapis yattı. 1974 seçimlerinden sonra çıkan genel af yasası ile serbest kaldı.
Yarıda bırakmak zorunda kaldığı üniversite eğitimini cezaevinden çıktıktan sonra İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nde tamamladı. Bu dönemde kurulan Türkiye Yazarlar Sendikası'nın kurucu üyeleri arasında yer ladı.
1975'te ağabeyi Ataol Behramoğlu ile birlikte Militan dergisini çıkardı. Ağabeyi ile aralarında anlaşmazlıklar çıkması üzerine dergiden ayrıldı. Bir süre Vatan gazetesinde röportaj yazarı olarak çalıştı, çeşitli Anadolu kentlerinde muhabirlik yaptı. Vatan gazetesinde yayımlanan yazılarının çoğu dava konusu oldu.
6 Mayıs 1972'de idam edilen Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın yaşamlarını ve mücadelelerini anlatan 18 bölümlük bir yazı dizisini 1976'da Dar Ağacında Üç Fidan başlığıyla Vatan'da yayımladı. Çok ilgi gören yazı dizisini, "belgesel anlatı" türünde bir eser olarak Darağacında Üç Fidan (1976) adıyla kitaplaştırıldı. Bu yazı dizisi ve şiirleri öne sürülerek sivil mahkemelerde ve sıkıyönetim mahkemelerinde hakkında birçok dava açıldı. Davalar 1996'ya kadar sürdü, kitap üzerindeki yasak 22 yıl devam etti.
Gazeteciliğin yanı sıra şiir yazmayı sürdüren Nihat Behram, Fırtınayla Borayla Denenmiş Arkadaşlıklar (1974) ve Dövüşe Dövüşe Yürünecek (1976) adlı şiir kitaplarının ardından 1978'de Hayatı Tutuşturan Acılar (1978) adlı kitabının çıkardı. Hayatı Tutuşturan Acılar kitabı, içindeki Dersim’i Unutma adlı şiiri nedeniyle toplatılıp yasaklandı.
1977-1980 yıllarında Yılmaz Güney’le beraber Güney dergisini çıkardı. Dergi, 1980 Darbesi'nden sonra sıkıyönetim idaresi tarafından kapatıldı.
Nihat Behram, 1980 Darbesi öncesinde ülkeden ayrılıp İsviçre'ye gitti. Zürih’te Güney Film adlı bir yapım şirketi kurdu ve Yol filminin çekilebilmesi için o dönem cezaevinde olan Yılmaz Güney’i yurt dışına çıkarmanın yollarını aradı. Bir buçuk yıl kadar sonra Yılmaz Güney’in yurtdışına kaçmasından sonra birlikte Fransa’ya giderek orada yerleştiler.
Nihat Behram, 1985'te o yıl ilk kez verilen "Heinrich Böll Bursu” ile davet alarak Almanya’ya gitti. “Avrupa Çevirmenler Birliği” adlı kültür merkezinde kalan Behram, ilk romanı olan Gurbet'i bu dönemde yazdı. "Yurda dön” çağrısına uymadığı gerekçesiyle 17 Haziran 1986'da Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığından çıkarıldı.
1990'da Kuveyt'in işgali üzerine çeşitli anti-emperyalist ve barış gösterilerinde yaptığı konuşmalar nedeniyle Almanya'yı terk etmesi istenice Fransa'ya, orada karşılaştığı baskı üzerine eşinin memleketi olan İsviçre'ye geçti. O tarihten itibaren İsviçre'de yaşadı ve 1994'te İsviçre vatandaşı oldu.
1991'de Türk Ceza Kanunu'nun 142. maddesi yürürlükten kaldırılınca hakkındaki dosyalar kapatıldı; kitapları yeniden basılabildi. Kendisi 1996 yılında Türkiye'ye döndü.
1967 - 2017 arasında yayımladığı 22 şiir kitabını "Ateşi Solumak" başlığıyla tek ciltte topladı.
"Bütün sanat yaşamını toplumcu gerçekçi ilkeye bağlı olarak sürdürmüş olması’" nedeniyle 2020 Enver Gökçe Toplumcu Gerçekçi Şiir Ödülü'ne değer görüldü.
Türkiye Komünist Partisi(TKP) üyesidir.
Nihat Behram · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1946
Doğum ve Erken Yıllar
1946 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1960
1960'lardaki ilk gençlik yıllarından itibaren şiir, roman, anı, çocuk edebiyatı, gazetecilik gibi tür ve alanlarda eserler verdi.
İlk üretimler tek kaynak -
1964
Babasının görevi nedeniyle ilk ve orta öğrenimini çeşitli illerde yaptık; babasının İstanbul'a tayini üzerine 1964-1965 döneminde öğrenimine İstanbul Haydarpaşa Lisesinde devam etti.
İlk üretimler tek kaynak -
1967
Öğrencilik yıllarında İkinci Yeni akımı etkisinde şiirler yazdı; ilk şiiri "Manastır Kuşçusu” 1967'de Soyut dergisinde yayımlandı.
Eğitim tek kaynak -
1971
Ağabeyi Ataol Behramoğlu ile şair İsmet Özel'in birlikte çıkardığı Halkın Dostları dergisinde Nisan 1971 tarihli 13.
Önemli eserler tek kaynak -
1972
1972'de ilk şiir kitabı Hayatımız Üstüne Şiirler yayımlandı.
İlk üretimler tek kaynak -
1974
1974 seçimlerinden sonra çıkan genel af yasası ile serbest kaldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1975
1975'te ağabeyi Ataol Behramoğlu ile birlikte Militan dergisini çıkardı.
Önemli eserler tek kaynak -
1976
Çok ilgi gören yazı dizisini, "belgesel anlatı" türünde bir eser olarak Darağacında Üç Fidan (1976) adıyla kitaplaştırıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1977
1977-1980 yıllarında Yılmaz Güney’le beraber Güney dergisini çıkardı.
Önemli eserler tek kaynak -
1980
Dergi, 1980 Darbesi'nden sonra sıkıyönetim idaresi tarafından kapatıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1985
Nihat Behram, 1985'te o yıl ilk kez verilen "Heinrich Böll Bursu” ile davet alarak Almanya’ya gitti.
İlk üretimler tek kaynak -
1986
"Yurda dön” çağrısına uymadığı gerekçesiyle 17 Haziran 1986'da Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığından çıkarıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1990
1990'da Kuveyt'in işgali üzerine çeşitli anti-emperyalist ve barış gösterilerinde yaptığı konuşmalar nedeniyle Almanya'yı terk etmesi istenice Fransa'ya, orada karşılaştığı baskı üzerine eşinin memleketi olan İsviçre'ye geçti.
Önemli eserler tek kaynak -
1991
1991'de Türk Ceza Kanunu'nun 142.
Önemli eserler tek kaynak
Üretimleri
Darağacında Üç Fidan
Ser Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit
Yılmaz Güney'le Yasaklı Yıllar
Özlemin Dili Olsa
Acının ve Umudun Rengi
Yalın Yürek Bayram Gümüş
Kında Duran Onur Paslanır
Tutanak: Aptallığın Egemenliği Yazılar / Söyleşiler 5
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Nihat Behram hayat hikâyesinde anıyor Melih Cevdet Anday
“• Hayatımız Üstüne Şiirler (1972) • Fırtınayla Borayla Denenmiş Arkadaşlıklar (1974) • Dövüşe Dövüşe Yürünecek (1976) • Hayatı Tutuşturan Acılar (1978) • Irmak Boylarında Turaç Ses...”
-
Nihat Behram hayat hikâyesinde anıyor Yılmaz Güney
“1977-1980 yıllarında Yılmaz Güney’le beraber Güney dergisini çıkardı.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Nihat Behramtr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKoyuncu, İsa (30 Aralık 2019). "Nihat Behram". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2023.teis.yesevi.edu.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBarış, Mehmet (Şubat 2019). "Ateşi soluyan şair: Nihat Behram". 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2023.gelenek.org · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAkkaya, Arife (31 Aralık 2020). "Yazdıkları ve Yaşadıkları Birbirini Tamamlayan Bir Şair: Nihat Behram". Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi. 3 (6): 342-368. ISSN 2636-8730. 4 Aralık 2023 tari...dergipark.org.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSoysal, İlhami (Eylül 2009). 20. Yüzyıl Türk Şiiri Antolojisi (11. bas.). bilgi yayınevi. s. 523. ISBN 975-494-022-3.erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Ataol Behramoğlu'yla "Militan" Dergisi Üzerine Söyleşi". Gündoğusu. 3 Ekim 2012. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023.insanokur.org · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıFırıncı, Cansu (9 Aralık 2018). "Nihat Behram'la 'Ateşi Solumak' kitabı üzerine: Ateş hayatın kendisidir". Sol gazetesi. 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2023.haber.sol.org.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Darağacında Üç Fidan Özeti, Konusu ve Karakterleri - Kitap Diyarı". 30 Nisan 2023. 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2023.kitapdiyari.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Nihat Behram anlatıyor". 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2023.haber.sol.org.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Davalar düşmüş,Behram serbest". Milliyet. 2 Aralık 1997. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Enver Gökçe Ödülü, Nihat Behram'ın oldu". birgun.net. 17 Ekim 2020. 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2023.birgun.net · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Nihat Behram” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.