Musul Kuşatması (1743) Kuşatma

Osmanlı başkenti esasen Nadir Şah'ın 1733'teki gibi bölgenin merkezi Bağdat'a saldıracağını hesaplıyordu. Dolayısıyla Bağdat'ta daha büyük bir askerî garnizon tutuyordu.

Nadir Şah komutasındaki İran ordusu Musul şehrini ve çevresindeki köyler, Hristiyan yerleşimlerini ve manastırlarını büyük yıkıma uğrattı. İran ordusunun bölgedeki hasadı da yakması Bağdat'ta da ciddi bir kıtlığa yolaçtı

Musul önlerine gelen Nadir Şah İran reîsülulemâsı imzasıyla Musul müftüsüne gönderdiği mektubunda kan dökülmeden şehrin teslimini istedi. Bu durum karşısında Abdülcelilzade Hüseyin Paşa halkı Ulu Cami'ye toplayarak tehlikeyi anlatınca halk galeyana gelerek şehri İran saldırısına karşı korumaya karar verdi. Nadir Şah'a gönderilen cevabî mektupla teslim olma teklifinin reddedildiği bildirildi Bu sırada Hüseyin Paşa, kardeşi Abdülfettah ve oğulları Murad ve Mehmed Emin Beyler ile Musul Muhafızı Kazıkçı Hüseyin Paşa yoğun bir hazırlık içine girerek surları tamir ettirdiler ve hendekler kazdırdılar.

İran ordusu Musul kalesine bir saat mesafedeki Yarımca'ya ulaşınca (16 Eylül) Hüseyin Paşa oğlu Abdülfettah Bey komutasında bir keşif birliği gönderdi. Bu birlikler İran ordusunun ne kadar kalabalık olduğunu kaleye bildirdi. Yarımca'da beş gün kalan İran ordusu bu sürede Dicle üzerine kurulan köprüden nehrin sağ yakasına geçti (21 Eylül) ve kazdığı metrislere yerleşerek kaleyi batıdan kuşattı (23 Eylül). 160 top ve 230 havan topundan oluşan 14 bataryadan topçu ateşi 28 Eylül'de başladı ve özellikle Baştabya mevkiine yoğunlaştı. Bunun üzerine Abdülcelilzade Hüseyin Paşa Baştabya'ya gelerek komutayı bizzat devralmasından Nadir Şah da bu mevkinin Osmanlı savunmasının merkezi olduğunu anladı ve topçu ateşnin buradaki tahkimata yoğunlaştırdı. Bununla birlikte, yoğun bombardıman sonucu surların çökmemesi nedeniyle, İran ordusu lağım faaliyetine başladıysa da patlatılan 14 lağım da İranlı askerlerin hayatlarına maloldu

Bunun üzerine Nadir Şah bombardıman ve lağım faaliyetlerini durdurarak, hazırlattığı binlerce merdiven yardımıyla kale surlarına tırmanılarak taarruzu denediyse de, Abdülcelilzade Hüseyin Paşa ve Kazıkçı Hüseyin Paşa'nın kuşatma başlamadan kazdırdıkları hendekler hücumcuların hızını kesti. İran ordusu en büyük kayıplara bu stratejiyle icra ettiği 4 Ekim tarihli genel hücumda uğradı. Nitekim, Berat Kandili gecesi savunmacıları gafil avlamak maksadıyla başlatılan hücumda; Nadir Şah hazırlattığı lağımları patlatıp, aynı anda 1.700 merdivenle ordusunu kaleye hücum ettirdiyse de, hücum sırasında rüzgârın yön değiştirerek İran askerlerine doğru esmesi sonucunda patlatılan lağımların alevleri kale duvarlarına dayalı merdivenlerden kaleye girmeye çalışan birkaç bin İran askerinin yanmasına sebep oldu. Buna Musul Valisi Abdülcelilzade Hüseyin Paşa ve Musul Kalesi Muhafızı Kazıkçı Hüseyin Paşa’nın komutasındaki Osmanlı muhafızlarının şiddetli direnişi de eklenince 4.500-5.000 İran askeri öldü. İran ordusu kuşatma boyunca ise yedisi genel mahiyette olmak üzere kaleye 12 t