Müşfika Kadınefendi

Padişah eşleri arasında ailesi bilinen nadir kadınlardandır. Abaza olan Müşfika Kadınefendi'nin babası Ağır Mahmud Bey, annesi Emine Hanım'dır. Babasının Osmanlı-Rus Harbi'nde şehit olmasından sonra annesi Emine Hanım İstanbul'a gelerek yetim iki kızını Valide Sultan Pertevniyal'e vermiş. Ardından eğitime tabi tutulmuşlar. Ayşe olan adı saray adetlerince Destizer olarak değiştirilmiş. 14 veya 19 yaşında 1886'da Yıldız Sarayı haremine alınarak padişahla nikâhlanarak ikbâl olmuştur. Abdülhamid yeni eşine Müşfika adını vermiştir. Sultan Abdülhamid'in Yıldız Sarayı'nda devamlı olarak bulunan tek eşidir. Abdülhamid 1906 yılında geçirdiği bir kriz esnasında doktorların hazırladığı ilaçları zehir olabileceği kuşkusuyla içmeyince eşi Müşfika Kadınefendi'nin içmesi sevgi ve sadakatinin bir delili olarak sunulur.

Selanik'e sürülen Abdülhamid'le beraber gitmiştir. Selanik'ten 1912 senesinde İstanbul'a dönüldükten sonra Abdülhamid'in öldüğü 1918 yılına kadar beraber yaşamışlardır. II. Abdülhamid, Selanik'te Müşfika Kadınefendi'yi dördüncü Kadınefendilik'e yükseltmiştir. Hanedan'ın 1924'te Türkiye dışına çıkarılmasından sonra Türkiye'de kalmış ve hayatını Gazi Osman Paşa Konağı'nın selamlık dairesinde idame ettirmiştir. 1934 yılında Soyadı Kanunu'ndan sonra Kayı soyadını almıştır. Kızı Ayşe Sultan'ın 1952 senesinde Türkiye'ye dönmesinden sonra beraber yaşamışlar ve kızı annesinin saray hatıralarını yazmıştır.

Kendisi ve kızıyla röportaj yapan Nezihe Araz Müşfika Kadınefendi'nin cariye kökenli olduğu için kızı Ayşe Sultan hanedan mensubu sultanefendi olduğundan odaya kızının her girişinde saray adabı gereği toparlanıp ayağa kalkışına defalarca şahit olduğunu anlatmıştır.

Uzun bir ömür sürerek kızı Ayşe Sultan'ın ölümünden 1 sene sonra Serencebey Yokuşu'nda 17 Temmuz 1961'de ölmüştür. Beşiktaş'taki Yahya Efendi Türbesi'ne defnedilmiştir.