biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Murat Belge
Yazar, çevirmen, siyasi aktivist, akademisyen · d. 1943

Murat Belge

Mehmet Murat Kadri Belge (d. 16 Mart 1943, Ankara), Türk akademisyen, yazar, çevirmen, edebiyat eleştirmeni ve insan hakları savunucusu.

Hayat çizgisi 9 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2004–2026
19431980bugün
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Öğretmenlik Eğitim
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mehmet Murat Kadri Belge (d. 16 Mart 1943, Ankara), Türk akademisyen, yazar, çevirmen, edebiyat eleştirmeni ve insan hakları savunucusu.

İletişim Yayınları'nın kurucusudur. Joyce, Dickens, Lawrence, Berger ve Faulkner gibi romancıların eserlerini ve Marx'ın yazılarını çevirmiştir. Sosyalizm, sol hareketler, militarizm, sivil toplum, demokrasi, edebiyat, tarih, popüler kültür ve kent kültürü üzerine çok sayıda çalışması yayımlanmıştır.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1943

    Doğum ve Erken Yıllar

    1943 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1954

    1954 yılında Moda İlkokulu'ndan mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1964

    Genç yaşlarda yaptığı William Faulkner ve James Joyce çevirilerinin yanı sıra 1964'ten itibaren Yeni Dergi, Papirüs gibi dergilerde çıkan eleştirel yorum yazılarıyla tanındı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1966

    İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden 1966 yılında lisans, 1969 yılında doktora derecesi aldı.

    Eğitim tek kaynak
  5. 1969

    1969'da İngiltere'deki Sussex Üniversitesi'nde araştırmacı olarak bulundu.

    Eğitim tek kaynak
  6. 1971

    12 Mart 1971 muhtırasıyla başlayan darbe döneminde düşünce mahkûmu olarak iki yıl cezaevinde kaldıktan sonra 1974 af yasası ile üniversiteye döndü.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1975

    1975'te Birikim dergisini kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1980

    1980'de "Marksist Estetik:Christopher Caudwell Üzerine Bir İnceleme" adlı çalışmasıyla doçent oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1981

    1981'de Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) yasasının çıkmasından sonra üniversiteden ayrıldı.

    Eğitim tek kaynak
  10. 1983

    1983'te İletişim Yayınları'nı kurdu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1986

    Bu yayınevinin 1986-1989 yılları arası onbeş günde bir çıkardığı siyasal yorum ve düşünce dergisi olan Yeni Gündem  [en]'in genel yayın yönetmenliğini üstlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1991

    Helsinki Yurttaşlar Derneği Türkiye şubesinin kurulduğu 1991'den beri başkanlığını yapmaktadır.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1995

    1995'ten bu yana İstanbul Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nde akademik çalışmalarını sürdürüyor.

    Eğitim tek kaynak
  14. 1997

    1997'de profesör oldu.

    Öğretmenlik tek kaynak
  15. 2003

    Aynı üniversitede 2003 yılından itibaren STK Eğitim ve Araştırma Birimi'nin eğitim ve sertifika programlarında Sivil Toplum üzerine seminerler vermektedir.

    Eğitim tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı

1943 yılında Ankara'da doğdu. Babası gazeteci ve siyasetçi Burhan Asaf Belge'dir. Annesi bankacı Zeynep Cavide Hanım'dır. 1954 yılında Moda İlkokulu'ndan mezun oldu. İngiliz Erkek Lisesi'nde yatılı öğrenim gördü. AFS bursu ile Amerika'nın Massachusetts eyaletinde değişim öğrencisi olarak bulundu.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden 1966 yılında lisans, 1969 yılında doktora derecesi aldı. Doktorası İngilizce edebiyatın sol eleştirisi üzerinedir. Genç yaşlarda yaptığı William Faulkner ve James Joyce çevirilerinin yanı sıra 1964'ten itibaren Yeni Dergi, Papirüs gibi dergilerde çıkan eleştirel yorum yazılarıyla tanındı. Namık Kemal, Behçet Necatigil gibi yazarlar üstüne incelemeler yaptı. 1969'da İngiltere'deki Sussex Üniversitesi'nde araştırmacı olarak bulundu.

Türkiye'ye döndükten sonra İsmet Özel ve Ataol Behramoğlu ile birlikte Halkın Dostları dergisini kurarak yayın yönetmeni oldu (1969-1971). Sosyalist teoriye ve siyasete ilişkin yazılar yazdı. 12 Mart 1971 muhtırasıyla başlayan darbe döneminde düşünce mahkûmu olarak iki yıl cezaevinde kaldıktan sonra 1974 af yasası ile üniversiteye döndü. Bu dönemde Veli Küçük'ün Ziverbey Köşkü'nde kendisine işkence yaptığını söylemiştir.

Berna Moran, Mina Urgan ve Akşit Göktürk ile aynı üniversite ortamında görev yaptı. 1975'te Birikim dergisini kurdu. Marksist düşünürlerin eserlerini tanıtan yazıları ve günlük siyasi olaylar üzerine makaleleri bu dergide yayımladı. Aynı adı taşıyan yayınevinde Marksist kuram konusundaki araştırma kitaplarının yayın yönetmenliğini yaptı. 1980'de "Marksist Estetik:Christopher Caudwell Üzerine Bir İnceleme" adlı çalışmasıyla doçent oldu. 1981'de Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) yasasının çıkmasından sonra üniversiteden ayrıldı.

1980 sonrasında deneme türünde yazılarını Milliyet, Demokrat, Cumhuriyet gazetelerinde ve Milliyet Sanat dergisinde yayımladı. 1983'te İletişim Yayınları'nı kurdu. Bu yayınevinin 1986-1989 yılları arası onbeş günde bir çıkardığı siyasal yorum ve düşünce dergisi olan Yeni Gündem  [en]'in genel yayın yönetmenliğini üstlendi. Burada Sadık Özben mahlasıyla düzenli olarak mizah yazıları yazdı.

Ana Britannica Ansiklopedisi'nin editör kurulunda görev yaptı. İstanbul'un tarihi bölgelerine ve Boğaziçi'ne kültür turları düzenledi. Mutfak kültürü, gezi, popüler tarih üzerine kitaplar yazdı.

Helsinki Yurttaşlar Derneği Türkiye şubesinin kurulduğu 1991'den beri başkanlığını yapmaktadır. Uluslararası Helsinki Yurttaşlar Meclisi'ne eş başkanlık yaptı.

1995'ten bu yana İstanbul Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nde akademik çalışmalarını sürdürüyor. 1997'de profesör oldu. Aynı üniversitede 2003 yılından itibaren STK Eğitim ve Araştırma Birimi'nin eğitim ve sertifika programlarında Sivil Toplum üzerine seminerler vermektedir. Sivil Toplum Çalışmaları Merkezi'nin yönetim kurulu üyesidir.

Kurulduğu günden itibaren Radikal gazetesinde köşe yazıları yayımlandı. 24 Mayıs 2008'de bu gazeteden ayrılarak Taraf gazetesinde yazmaya başladı. Açık Radyo'da ve NTV'de yayımlanan Gerçek Orada Bir Yerde programlarına katıldı. T24'te ve Birikim dergisinde düzenli olarak yazılar yazmaktadır.

İlk evliliğini çevirmen Taciser Ulaş ile yaptı. 2006 yılında sinema sanatçısı Hale Soygazi ile evlendi.

2018 yılında Oxford Üniversitesi'nde ders vermeye başladı.

Marksist estetikten militarizme, edebiyattan yemek kültürüne, Osmanlı ve İstanbul tarihine dek birçok farklı alanda kitabı ve çok sayıda makalesi yayımlandı.

02Kitapları 28 kitap · kapaklı raf
28 kitap 1989 → 2018 · 29 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

03Çevirileri
  • Hegel Üstüne, W.T. Stace
  • Martin Chuzlewitt, Charles Dickens
  • Döşeğimde Ölürken, Ağustos Işığı, Ayı, William Faulkner
  • Dublinliler, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi, James Joyce
  • Arabadakiler, Patrick White
  • 1844 Elyazmaları, Karl Marx
  • Din Üzerine, K. Marx - F. Engels
  • Bir Zamanlar Europa’da, Leylak ve Bayrak, John Berger
  • Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla, Leo Huberman
  • Yazıcı Bartleby, Herman Melville
  • Kayıp Kız, David Herbert Lawrence
  • Yurtsuzların Ülkesi, Dugmore Boetie
  • Lenin ve Felsefe, Louis Althusser (Bülent Aksoy ve Erol Tulpar ile birlikte)
  • Yanya Sultanı – Tepedelenli Ali Paşa, William Plomer
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Murat Belge Berna Moran Hale Soygazi Mahmut Tali Öngören Tarık Günersel Mete Tunçay
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Murat Belge hayat hikâyesinde anıyor Berna Moran

    “Berna Moran, Mina Urgan ve Akşit Göktürk ile aynı üniversite ortamında görev yaptı.”

  • Murat Belge hayat hikâyesinde anıyor Hale Soygazi

    “2006 yılında sinema sanatçısı Hale Soygazi ile evlendi.”

  • Murat Belge kendi hikâyesinde anılıyor Mahmut Tali Öngören

    “Kendisiyle beraber Vedat Türkali, Uğur Mumcu, Atıf Yılmaz, Güngör Dilmen, Murat Belge, Korkut Boratav ve Bahri Savcı gibi isimler vardı.”

  • Murat Belge kendi hikâyesinde anılıyor Tarık Günersel

    “Şiirleri ilk defa Murat Belge tarafından Birikim dergisinde yayınlandı.”

  • Murat Belge kendi hikâyesinde anılıyor Mete Tunçay

    “Murat Belge ile birlikte sol-liberal çizginin Türkiye'deki temsilcilerindendir.[daha geniş açıklama gerekli] Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden Mete Tunçay, 18 Ağustos...”

05

Kaynaklar

9kaynak kaydı
9farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Murat Belge
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Paris Hilton'un akrabası olan ünlü Türk yazar kim?". Odatv4.com, 13 Kasım 2008. 5 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2021.
    arşiv · www.odatv4.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sosyalist oğul, demokrat baba". T24. 16 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2021.
    arşiv · t24.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Murat Belge". teis.yesevi.edu.tr. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2021.
    arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sevim, Seçkin (Temmuz-Ağustos 2000). "Murat Belge'ye göre roman estetiği" (PDF). Edebiyat ve Eleştiri Dergisi. 5 Kasım 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
    arşiv · kutuphane.marmara.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Usul, Safiye (8 Eylül 2008). "'Veli Küçük bana işkence yaptı'". Gazeteport. 26 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2009.
    arşiv · www.gazeteport.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kentel, Ferhat. "Murat Belge. Özne Ve Aydın". Doğu Batı Düşünce Dergisi (İngilizce). 5 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi5 Kasım 2021.
    academia.edu · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sever, Şirin (1 Haziran 2008). "Hukuki yolla darbe yaparlarsa dünya yutar sanıyorlar!". Pazar SABAH. 5 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2021.
    arşiv · arsiv.sabah.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "AK Parti, "kültür iktidarı"nı neden kuramadı? Murat Belge: Hükümetler demiryolu yapar, liman yapar ama kültür yapmaz". Independent Türkçe. 13 Mayıs 2019. 7 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 K...
    arşiv · www.indyturk.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Murat Belge” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    9 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Suut Kemal Yetkin

Yazar, akademisyen, üniversite idarecisi, siyasetçi · 1903–1980

aynı alan · edebiyat

Yaşar Kurt

Müzisyen, söz yazarı · d. 1968

aynı alan · edebiyat

Cemil Ertem

İktisatçıyazarbürokrat

Edebiyat alanındaki tüm profiller →