biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Bilim & Akademi
  3. Mete Tunçay
Tarihçi, siyaset bilimci · 1936–2025

Mete Tunçay

Mete Tunçay (27 Haziran 1936, İstanbul - 18 Ağustos 2025, İstanbul), Türk siyaset bilimci ve tarih profesörü.

Hayat çizgisi 8 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1991–2025
193619802025
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik Eğitim
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Mete Tunçay (27 Haziran 1936, İstanbul - 18 Ağustos 2025, İstanbul), Türk siyaset bilimci ve tarih profesörü.

Siyasal düşünceler tarihi disiplininin Türkiye'de gelişmesine katkıda bulunmuş bir akademisyendir. Türkiye’de Sol Akımlar ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti Yönetiminin Kurulması başlıklı kitapları önemli eserlerindendir. 1984'te çıkmaya başlayan Tarih ve Toplum dergisi ile 1994 yılından beri yayımlanmakta olan popüler tarih dergisi Toplumsal Tarih'in yayımlanmasına, Tarih Vakfı'nın kurulmasına öncülük etmiştir.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1936

    Doğum ve Erken Yıllar

    1936 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1954

    1954'te Beyoğlu Atatürk Erkek Lisesi'ni bitirdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1958

    1958'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olduktan sonra aynı yıl Âmme Hukuku ve Siyaset Nazariyeleri kürsüsünde asistan oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1961

    1961'de özgürlük kavramı üstüne yazdığı tezle doktora derecesini aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1966

    1966'da Türkiye'de Sol Akımlar 1908-1925 başlıklı çalışmasıyla siyasal teoriler doçenti oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1972

    1972'de siyasal bilgiler fakültesinden istifa etti.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1974

    1974-1975 yılları arasında Kültür Bakanlığı Yayınlar Daire Başkanı oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1975

    1975-1977 yılları arasında Millî Kütüphane'de müşavirlik yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1978

    1978'de İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ndeki görevine döndü.

    Eğitim tek kaynak
  10. 1979

    Aynı yıl Sovyet Bilimler Akademisi'nin konuğu olarak Moskova, Leningrad ve Bakü'de; 1979-1980'de de Fulbright bursuyla Amerika Birleşik Devletleri'nde Stanford Üniversitesi'nde araştırmalarda bulundu.

    Eğitim tek kaynak
  11. 1981

    1981'de Yurt Yayınları'ndan Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek-Parti Yönetiminin Kurulması 1923-1931 başlıklı kitabı yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1983

    1983 yılında 1402 sayılı yasa uyarınca üniversiteden uzaklaştırıldı.

    Eğitim tek kaynak
  13. 1984

    1984'te çıkmaya başlayan Tarih ve Toplum dergisi ile 1994 yılından beri yayımlanmakta olan popüler tarih dergisi Toplumsal Tarih'in yayımlanmasına, Tarih Vakfı'nın kurulmasına öncülük etmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1987

    1987-88'de Freie Universitaet Berlin tarafından Carl von Ossietzsky profesörlüğü ile onurlandırıldı.

    Öğretmenlik tek kaynak
  15. 1990

    15 Haziran 1990'da Danıştay kararıyla siyasal bilgiler fakültesindeki görevine iade edildi, ancak 18 Eylül'de istifa etti.

    Eğitim tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı

27 Haziran 1936'da İstanbul'da doğdu. 1954'te Beyoğlu Atatürk Erkek Lisesi'ni bitirdi. 1958'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olduktan sonra aynı yıl Âmme Hukuku ve Siyaset Nazariyeleri kürsüsünde asistan oldu. 1961'de özgürlük kavramı üstüne yazdığı tezle doktora derecesini aldı. 1961-63 yıllarında Rockefeller bursuyla London School of Economics and Political Science'ta incelemeler yaptı. 1966'da Türkiye'de Sol Akımlar 1908-1925 başlıklı çalışmasıyla siyasal teoriler doçenti oldu.

1972'de siyasal bilgiler fakültesinden istifa etti. 1974-1975 yılları arasında Kültür Bakanlığı Yayınlar Daire Başkanı oldu. 1975-1977 yılları arasında Millî Kütüphane'de müşavirlik yaptı.

1978'de İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ndeki görevine döndü. Aynı yıl Sovyet Bilimler Akademisi'nin konuğu olarak Moskova, Leningrad ve Bakü'de; 1979-1980'de de Fulbright bursuyla Amerika Birleşik Devletleri'nde Stanford Üniversitesi'nde araştırmalarda bulundu.

1981'de Yurt Yayınları'ndan Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek-Parti Yönetiminin Kurulması 1923-1931 başlıklı kitabı yayımlandı. 1983 yılında 1402 sayılı yasa uyarınca üniversiteden uzaklaştırıldı. 1987-88'de Freie Universitaet Berlin tarafından Carl von Ossietzsky profesörlüğü ile onurlandırıldı.

1984-1993 yıllarında aylık Tarih ve Toplum, 1994-1996 yıllarında da Toplumsal Tarih dergilerinin editörlüğünü yaptı. 15 Haziran 1990'da Danıştay kararıyla siyasal bilgiler fakültesindeki görevine iade edildi, ancak 18 Eylül'de istifa etti.

Vefatına kadar akademik hayatına İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin tarih bölümünde devam etti. Helsinki Yurttaşlar Derneği ve Tarih Vakfı yönetim kurullarında görev yaptı. Kendi beyanına göre, Fethullah Gülen öncülüğünde kurulan Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı'nın desteklediği Abant Platformu adlı çalışma grubunun 3-5 yıl eşbaşkanlığını yürüttü.

Türkiye'de siyasî düşünceler tarihi disiplininin gelişmesine önemli katkıda bulundu. İktisadî konularda şerh düşmekle birlikte liberal geleneğe bağlı bir politik duruş sergiledi, sosyalizmi net bir dille savunurken bile liberal-demokrat duruşa saygısını ifade etti. Bu alanda, özellikle hocası olan 20. asrın önemli filozoflarından liberal-demokrat Karl Popper'dan etkilendiği bilinmektedir. Bugün sosyalist çizgiden ziyade sol-liberal bir entelektüel çizgidedir. Murat Belge ile birlikte sol-liberal çizginin Türkiye'deki temsilcilerindendir.[daha geniş açıklama gerekli]

Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden Mete Tunçay, 18 Ağustos 2025'te kaldığı Etiler Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde 89 yaşında hayatını kaybetti. Aynı gün Levent'teki Afet Yolal Camii'nde kılınan cenaze namazı sonrası Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.

02Kitapları 19 kitap · kapaklı raf
19 kitap 1923 → 2022 · 99 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

03Çevirileri
  • Bizans Siyasal Düşüncesi, G. L. Seidler (V Yayınları)
  • Marksist Düşünce Sözlüğü, İletişim Yayınları
  • Bilginin Toplumsal Tarihi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2001.
  • Siyasî İnsan, Seymour Martin LIPSET, Türk Siyasi İlimler Derneği Yayınları, Ankara 1964.
  • Açık Toplum ve Düşmanları, cilt 1, Liberte Yayınları
  • Din Üstüne, David Hume (Kültür Bakanlığı Yayınları)
  • Tarih ve Toplumsal Kuram, Peter Burke, Tarih Vakfı Yurt Yayınları / Kuram Dizisi
  • Kutsal Roma İmparatorluğu,Barbara Stollberg-Rilinger, VakıfBank Kültür Yayınları
  • Bizans: Toplumsal Ve Siyasal Düşünüşü, Ernest Barker, Dost Kitapevi Yayınları, Ankara, 1982
04

Üretimleri

Hakkında yazılanlar

1933Arif Oruç'un Yarın'ı , İletişim Yayınları ISBN 975-470-192-X
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Mete Tunçay Murat Belge Cemil Koçak
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Mete Tunçay hayat hikâyesinde anıyor Murat Belge

    “Murat Belge ile birlikte sol-liberal çizginin Türkiye'deki temsilcilerindendir.[daha geniş açıklama gerekli] Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden Mete Tunçay, 18 Ağustos...”

  • Mete Tunçay kendi hikâyesinde anılıyor Cemil Koçak

    “Mete Tunçay'ın öğrencisi olan ve halen Sabancı Üniversitesi'nde görev alan Koçak ağırlıkla İsmet İnönü devri ve siyasi partiler-demokrasi konularını çalışmaktadır.”

06

Kaynaklar

8kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Mete Tunçay
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Alkan, Mehmet Ö (Temmuz 2016). "80. Yaşında Mete Tunçay'a Saygı Eserleriyle Mete Tunçay.pdf". Toplumsal Tarih Dergisi (271). 28 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi28 Nisan 2022.
    academia.edu · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Toprak, Zafer (2016). "Mete Tunçay'ın Tek-Parti Yönetiminin Kuruluşu" Adlı Kitabının Yayımlanış Öyküsü". Toplumsal Tarih, 271. s. 40-42.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    webteam. "Tarih Bölümü - Akademik - Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi". Bilgi.edu.tr. 20 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2022.
    arşiv · www.bilgi.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Prof. Dr. Mete Tunçay'dan AK Parti ve Erdoğan yorumu: 16 yıl daha". 9 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2025.
    archive.today · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Merkezi, Haber (18 Ağustos 2025). "Tarihçi Mete Tunçay hayatını kaybetti". Medyascope. 20 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2025.
    medyascope.tv · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Tarihçi Mete Tunçay son yolculuğuna uğurlandı". TRT Haber. 18 Ağustos 2025. 18 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2025.
    trthaber.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Mete Tunçay'a veda". Milliyet. 20 Ağustos 2025. 4 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2025.
    arşiv · www.milliyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Mete Tunçay” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    8 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · bilim & akademi

Sadık Kakaç

Bilim İnsanı · d. 1932

aynı alan · bilim & akademi

Dikmen Gürün

Tiyatro eleştirmeni, akademisyen. · d. 1942

aynı alan · bilim & akademi

İbrahim Ethem Ulagay

Kimyacı, hekim · 1880–1943

Bilim & Akademi alanındaki tüm profiller →