Mora Seferi (1715)

Venedik'e savaş açılınca Canım Hoca Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı donanması Ege Denizi'ne açılarak ordunun Mora harekâtına denizden destek verdiği gibi Ege Denizi ve Girit'te Venedik'in elindeki son toprakları da ele geçirdi.

Savaş hazırlıkları başalatılınca önce Garp ocaklarına fermanlar gönderilerek ilkbaharda gemileriyle Osmanlı donanmasına katılmaları istendi. Marmara tersanelerinde ise donanmayı kuvvetlendirmek güçlendirmek için hazırlıklar hızlandırıldı. 1714 yılında Kaptan-ı deryalığa getirilen Canım Hoca Mehmed Paşa, İmros'taki bir çatışmada Venediklilere esir düşmüş ve yedi yıl kürek mahkûmluğu yapmıştı. Bu nedenle, sefer bir anlamda Mehmed Paşa için Venediklilerle bir hesaplaşma olacaktı. Bunun bilinciyle Mehmed Paşa yetmişten fazla gemiyi üç ay gibi kısa süre içinde hazır hale getirmeyi başardı. Donanma, 29 Mart 1715 tarihinde Yalı Köşkü önünde demir attı.

Sefer hazırlıklarını tamamlayan Sadrazam Silahdar Damat Ali Paşa komutasındaki Türk ordusu 31 Mart 1715 tarihinde İstanbul'dan Mora'ya doğru yürüyüşüne başlarken Canım Hoca Mehmed Paşa komutasındaki donanma da Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı'nı geçerek Ege Denizi'ne açıldı. Sadrazam ve Kaptan-ı Derya Selanik'te buluştular ve savaş plan ve hedeflerini yeniden gözden geçirdiler. Sadrazam, Mehmed Paşa'ya bir korsan yatağı olan İstendil adasının (Tinos) alınması talimatını verdi.

Venediklilerin elindeki İstendil adası Akdeniz yolu üzerinde olup korsan yatağı durumundaydı. Bu ada daha önce Kaplan Mustafa Paşa, Kılavuz Köse Ali Paşa ve Mezomorto Hüseyin Paşa tarafından alınmak istenmiş fakat başarılamamıştı. Kandiye’nin fethinden dönen Fazıl Ahmed Paşa da adayı ele geçirmek istemiş, ancak kalenin büyüklüğünü ve berkitilmişliğini görünce vazgeçmişti.

Selanik'ten İstendil'e yönelen Donanma, 6 Haziran 1715 tarihinde adanın önlerine geldi ve kuşatmayı başlattı. Ada halkının da iç kaleye çekilmesinden sonra, Donanma'nın top ateşleri yoğunlaştırıldı. Kalenin büyük hasar görmesinden sonra direnemeyeceklerini anlayan Venedikliler teslim oldular. Kalede bulunanlardan yaklaşık yüz kişi Venediklilerin hâkimiyetindeki Menekşe kalesine gönderilirken, 700-800 civarındaki halkın köylerine geri dönmelerine müsaade edildi. Kaledeki topların bir bölümü kalyonlara alınırken diğerleri kalenin muhafazası için bırakıldı. Mehmed Paşa fethi haber vermek üzere selam Sadrazam'a gönderdi. (Sonradan Lale Devri'nin ünlü sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa olacak) Mevkufatî İbrahim Efendi'yi de adanın tahririni yapmakla görevlendirdi.

Kara harekâtını sürdüren Türk ordusu 3 Temmuz 1715 tarihinde Korint'i ele geçirerek Mora'ya girmiş ve 12 Temmuz'da Mora'daki Venedik idaresinin başkenti Anapoli'yi kuşatmaya başlamıştı. 15 Temmuz'da ise Donanma şehrin limanına girdi ve kaleyi top ateşine tutmaya başladı. Hatta, kuşatmanın daha etkili olabilmesi için gemilerde bulunan toplar, kale dibine indirildi. Ayrıca, kalenin ele geçirilmesi için kilit önemi haiz Aktabya ve Plamota tabyası Donanma tarafından da yoğun ateşe tutuldu. Sonunda savunmacıların direnişi kırıldı ve 20 Temmuz'da kale düştü. Bu önemli kalenin fethinde Donanma'nın da büyük katkısı olmuştu.

Osmanlı topraklarına katıldıktan sonra 1821 yılında Yunan İsyanı'nda isyancıların eline geçen kent 1834'e kadar Yunanistan'ın başkentliğini yapmıştı.

Anapoli'nin fethinden sonra Ordu ve Donanma'nın Venedik'in elindeki Modon, Koron ve Navarin'in bulunduğu Mora'nın

güneybatısına ilerlemesine karar verildi. Bununla birlikte, Kaptan-ı Derya Mehmed Paşa 30 Temmuz 1715 tarihinde denize açılarak önce Sadrazam'dan aldığı emir gereğince 1687'den beri Venediklilerin elinde bulunan İğne Adası'na yöneldi (Ada, 1537-1687 arasında Osmanlı egemenliğinde kalmıştı).

Donanma İğne Adası önüne gelince, Kaptanıderya ada halkına direnmemeleri çağrısında bulunmak üzere haber gönderdi. Ada halkı da, çağrıya riayet ederek çatışmasız teslim oldu.