Kısaca kimdir?
Mehmet Ali Birand (9 Aralık 1941, İstanbul - 17 Ocak 2013, İstanbul), Türk gazeteci, yazar, köşe yazarı, haber sunucusu ve televizyon yapımcısıydı.
Birand, Galatasaray Lisesi ve İstanbul Üniversitesi'nde öğrenim gördükten sonra, 1964'te Abdi İpekçi'nin vasıtasıyla Milliyet gazetesinde yazarlık yaptı. Kısa bir dönem gazetenin Genel Yayın Yönetmeni olarak çalıştı. 1985 yılında TRT 1'de yayınlanan 32. Gün programıyla tanındı ve programda Türk ve yabancı devlet görevlilerini, ünlüleri ve siyasetçileri konuk etti. Brüksel'de yaşayan Birand, 1991'de Türkiye'ye geri döndü ve Sabah gazetesinde yazdı. 28 Şubat Süreci sonrasında, Andıç skandalıyla birlikte gazeteden kovuldu ve Show TV'ye taşınan 32. Gün programı da durduruldu. 1997'de CNN Türk'te çalışmaya başladı ve 2005'ten 2009'a kadar Kanal D Ana Haber Bültenini sundu. Ocak 2009'da iki kanalın da Genel Yayın Yönetmeni oldu. Pankreas kanseri olan Birand, geçirdiği ameliyat sonrasında 17 Ocak 2013'te İstanbul'daki Amerikan Hastanesi'nde öldü.
Türkiye'de gazeteciliğin ve sunuculuğun önde gelen isimlerinden biri olan Birand, 1976'da TÜYAP Kitap Fuarı tarafından Yılın Yazarı seçildi. 1987'de Avrupa Konseyi tarafından Yılın Gazetecisi seçildi. Günümüzde İstanbul'un Beykoz ilçesindeki bir caddeye adını vermektedir.
Andıç
—Andıç
26 Nisan 1998 tarihli Sabah gazetesinde yer alan ve sonradan yalan olduğu ortaya çıkan Şemdin Sakık'ın ifadelerinden bir kısmı
1998'de yakalanan PKK'nın üst düzey yöneticilerinden Şemdin Sakık'ın soruşturma zaptına, yalan ifadeler eklenerek basına sızdırılmasıyla Andıç Olayı ortaya çıktı. Çevik Bir ve Erol Özkasnak'ın gönderdiği sahte belgeye göre Sakık ifadesinde bazı gazetecilerin ve sivil toplum kuruluşlarının "para karşılığı PKK'ya destek verdikleri" iddia etmişti. Bu gazeteciler arasında Birand'ın adı da geçti. Birand, bu konu hakkında hazırladığı Son Darbe: 28 Şubat adlı belgeselindeki anlatımına göre, 24 Nisan günü dönemin Genelkurmay 2. Başkanı Çevik Bir, "andıç" denilen belgeyi imzaladı. Amaç, Şemdin Sakık'ın ifadeleri ile "can sıkan" gazeteci, siyasetçi, iş adamlarını yıpratmaktı. Belgeselde anlatılan sürece göre söz konusu kişiler önce yıpratılacak ardından haklarında dava açılacaktı. Belgeselde anlatılanlara göre yıpratılmak istenen kişi ve kurumların isimleri Sakık'ın ifadesine eklendi. Planın bir sonraki aşamasında Hürriyet ve Sabah gibi gazetelerde "şok ifadeler" başlığında verilen Sakık'ın ifadelerinde içinde Birand'ın da yer aldığı bazı gazeteciler hedef tahtasına konuldu. Bu olayla birlikte Birand, Sabah'tan atıldı ve 32. Gün programı Show TV'de askıya alındı. Bu manşetlerden bir süre sonra Sakık mahkeme karşısına çıkarıldı ve gazetelerde kendisine atfen çıkan "itirafları" reddetti, hiçbir zaman bu yönde itiraflarda bulunmamıştı. Konuya açıklık getiren ilk bilgiler, Sabah gazetesi köşe yazarlarından Can Ataklı'dan geldi. Ataklı, Öküz dergisine verdiği uzun röportajda, 28 Şubat sürecinde Sabah'ın ve öbür büyük gazetelerin verdiği "haberlerin yüzde doksanının yalan" olduğunu söyledi ve "Dönemin çok güçlü bir generali, bu haberlerin konulmaması durumunda gazeteyi batırma tehdidinde bulunmuştu." cümlelerini sarf etti. 21 Ekim 2000 tarihinde Yeni Şafak gazetesi yazarı ve Fazilet Partisi (FP) milletvekili Nazlı Ilıcak, "Çevik Bir'in güçlü eylem planı" adlı bir köşe yazısı yazdı. Yazısında, Çevik Bir'in Şemdin Sakık'ın ifadesinden istifade ederek Cengiz Çandar ve Mehmet Ali Birand gibi gazetecilerin yıpratılması talimatını verdiği, hatta icap ederse aynı pakete Yavuz Gökmen, Altan kardeşler vb.nin de konulmasını tavsiyesini verdiğini yazdı. 1 Kasım 2000'de Ilıcak bu kez milletvekili sıfatıyla bir basın toplantısı düzenledi ve elindeki belgenin fotokopisini basın mensuplarına dağıttı. Aynı gün akşam saatlerinde Genelkurmay'dan yapılan açıklamada, böyle bir belgenin hazırlandığı kabul edildi ama uygulamaya konduğu reddedildi.
Mehmet Ali Birand · diğer bölümler
Üretimleri
Hakkında yazılanlar
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Abdi İpekçi
“Birand, Galatasaray Lisesi ve İstanbul Üniversitesi'nde öğrenim gördükten sonra, 1964'te Abdi İpekçi'nin vasıtasıyla Milliyet gazetesinde yazarlık yaptı.”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Abdullah Öcalan
“1988'de Lübnan'ın Bekaa Vadisindeki PKK kampında Abdullah Öcalan ile röportaj yaptı.”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Ali Kırca
“Can Dündar, Mithat Bereket, Çiğdem Anad, Ali Kırca, Deniz Arman, Cüneyt Özdemir, Rıdvan Akar, Musa Çözen, Talip Korkmaz, Sacit Baydar başta olmak üzere birçok muhabir, kameraman ve...”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Ali Naci Karacan
“Birand, 1971'de Milliyet gazetesinde çalışırken, gazetenin kurucusu Ali Naci Karacan'ın oğlu Ercüment Karacan'ın üvey kızı Cemre Güngören'le evlendi..”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Andıç skandalı
“28 Şubat Süreci sonrasında, Andıç skandalıyla birlikte gazeteden kovuldu ve Show TV'ye taşınan 32.”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Aydın Doğan
“1997'de Aydın Doğan, kendisine CNN Türk'ün kuruluşunda görev verdi ve bu dönem, Posta gazetesinde yazmaya başladı.”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Can Dündar
“Can Dündar, Mithat Bereket, Çiğdem Anad, Ali Kırca, Deniz Arman, Cüneyt Özdemir, Rıdvan Akar, Musa Çözen, Talip Korkmaz, Sacit Baydar başta olmak üzere birçok muhabir, kameraman ve...”
-
Mehmet Ali Birand hayat hikâyesinde anıyor Cengiz Çandar
“Yazısında, Çevik Bir'in Şemdin Sakık'ın ifadesinden istifade ederek Cengiz Çandar ve Mehmet Ali Birand gibi gazetecilerin yıpratılması talimatını verdiği, hatta icap ederse aynı pa...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.