biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Siyaset
  3. Leyla Zana
Siyasetçi · d. 1961

Leyla Zana

Leyla Zana, Türkiye siyasi tarihinde Kürt meselesi ve insan hakları savunuculuğu ile öne çıkan, TBMM'de görev yapmış bir siyasetçidir. 1990'lı yıllarda meclis kürsüsündeki yemin töreni ve ardından gelen uzun süreli hapis cezasıyla uluslararası kamuoyunun dikka...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok2012–2026
19611990bugün
İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler
01

Kısaca kimdir?

Leyla Zana, 1961 yılında Silvan'da doğdu. Eğitim hayatı çocukluk döneminde kesintiye uğrasa da, eşinin tutukluluk süreci onun için bir aydınlanma dönemi oldu. Kendi çabasıyla okuma-yazma öğrenen Zana, ilkokuldan liseye kadar olan eğitimini dışarıdan bitirerek akademik ve siyasi birikimini geliştirdi.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1961

    Doğum

    3 Mayıs 1961 tarihinde Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde doğdu.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  2. 1975

    Evlilik

    14 yaşında Mehdi Zana ile evlendi.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  3. 1987

    İHD Kuruculuğu

    İnsan Hakları Derneği Diyarbakır şubesinin kurucuları arasında yer aldı.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  4. 1991

    Milletvekilliği

    SHP listesinden Diyarbakır milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  5. 1991

    Yemin Krizi

    TBMM yemin töreninde Kürtçe cümle sarf etmesi nedeniyle tepki çekti.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  6. 1994

    Tutuklanma

    Dokunulmazlığı kaldırılarak tutuklandı ve cezaevine gönderildi.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  7. 1995

    Sakharov Ödülü

    Avrupa Parlamentosu tarafından Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü'ne layık görüldü.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  8. 2011

    Meclise Dönüş

    2011 genel seçimlerinde tekrar milletvekili seçilerek meclise döndü.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
03

Hayat hikâyesi

03.1Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

1987'de İnsan Hakları Derneği Diyarbakır şubesinin kurucuları arasında yer alarak sivil toplum faaliyetlerine başladı. Ardından Yeniülke gazetesinde gazetecilik yaptı. 1991 seçimlerinde milletvekili seçilerek parlamentoya girmesi, bölge siyasetinde kadın temsili açısından önemli bir eşik olarak kabul edilir.

03.2Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

1991'deki yemin krizi, Zana'nın siyasi kariyerindeki en belirleyici olaydır. 1994 yılında dokunulmazlığının kaldırılması ve ardından gelen 15 yıllık hapis cezası, onu uluslararası bir insan hakları figürü haline getirdi. Tahliyesinin ardından da çeşitli konuşmaları nedeniyle birçok kez yargılandı ve siyasi hakları üzerinde kısıtlamalarla karşılaştı.

03.3Siyasi Mirası ve Etkisi

Leyla Zana, Türkiye'de Kürt kimliğinin siyasi temsili ve insan hakları mücadelesinin sembol isimlerinden biridir. Avrupa Parlamentosu tarafından verilen Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü gibi uluslararası takdirler kazanan Zana, siyasi duruşuyla hem destekçileri hem de eleştirenleri tarafından Türkiye'nin demokratikleşme sürecinde merkezi bir figür olarak konumlandırılmaktadır.

04

Üretimleri

04.1Kitapları 1 kitap · kapaklı raf
1 kitap

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

Eser listesinden

1995 · ÖDÜL Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü

Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü

İnsan Hakları
1995 · ÖDÜL Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü

Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü

İnsan Hakları
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Leyla Zana İnsan Hakları Derneği Erdal İnönü Mehdi Zana Mahmut Alınak Selim Sadak Zübeyir Aydar Hatip Dicle Orhan Doğan
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Leyla Zana hayat hikâyesinde anıyor İnsan Hakları Derneği

    “1987'de İnsan Hakları Derneği Diyarbakır şubesinin kurucuları arasında yer alarak sivil toplum faaliyetlerine başladı.”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Erdal İnönü

    “HEP kökenli Leyla Zana ile Hatip Dicle'nin neden oldukları TBMM'deki yemin krizinden sonra Erdal İnönü, iki milletvekilinin partiden istifasını istemek zorunda kaldı.”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Mehdi Zana

    “Eşi, eski Ağrı milletvekili Leyla Zana'dır.”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Mahmut Alınak

    “Orhan Doğan, Hatip Dicle ve Leyla Zana gibi isimlerle birlikte cezaevine giren Alınak, bu zorlu süreci yazınsal bir üretime dönüştürdü.”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Selim Sadak

    “1991 yılındaki Türkiye Milletvekili genel seçimlerinde Halkın Emek Partisi'nin Sosyaldemokrat Halkçı Parti listelerinden seçime katılması ile Leyla Zana, Mahmut Alınak, Hatip Dicle...”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Zübeyir Aydar

    “1994'te DEP milletvekilleri Leyla Zana, Orhan Doğan, Hatip Dicle, Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve Mahmut Alınak'ın dokunulmazlıklarının kaldırılıp cezaevine konulmalarının ardından Türk...”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Hatip Dicle

    “1991 yılında Diyarbakır milletvekili seçildi fakat 2 Mart 1994 tarihinde TBMM tarafından Leyla Zana, Selim Sadak ve Orhan Doğan ile Dicle'nin milletvekili dokunulmazlığı kaldırıldı...”

  • Leyla Zana kendi hikâyesinde anılıyor Orhan Doğan

    “Leyla Zana'nın 6 Kasım 1991'de, TBMM 19.”

06

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
8zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Siyaset alanındaki tüm profiller →